[Ερώτηση] 06. Του Μακαριωτάτου Μητροπολίτου Μάρκου Εφέσου, περί της Εορτής των Φώτων (Σημείωση στο Μηναίο)

#1
Ἔχω μίαν ἐρώτησιν. Ἑν τῷ Μηναίῳ, μετὰ ὅλα τὰ ψαλλόμενα τῶν Θεοφανείων, ὑπάρχει ἡ ἑξῆς σημείωσις

"Περὶ τῆς Ἑορτῆς τῶν Φώτων οὕτω φαμέν· ὅτι, καθὼς παρελάβομεν παρὰ τῶν Πατέρων ἡμῶν, οὕτω τηροῦμεν ἐν πάσαις ταῖς καθ᾿ ἡμᾶς Ἐκκλησίαις· ἵνα καταλύωμεν τὸ δωδεκαήμερον ὅλον, πλὴν τῆς τελευταίας ἡμέρας, ἥτις ἐστὶν ἡ Παραμονή· ταύτην γὰρ νηστεύομεν, κἂν ἐν Σαββάτῳ τύχῃ ἢ Κυριακῇ, κατὰ τὸν Κανόνα τοῦ Θεοφίλου· ἀντ᾿ αὐτῆς δὲ καταλύομεν, ὡς τελευταίαν καὶ δωδεκάτην, α‎ὐτὴν τὴν ἡμέραν τῆς Ἑορτῆς, κἂν ἐν Τετράδι τύχῃ ἢ Παρασκευῇ, ἐν ᾗ τὰ Τροπάρια τῶν Ὡρῶν καὶ ἡ Ἐνάτη σὺν τῷ Ἑσπερινῷ ψάλλονται, οὐκ ὀφείλομεν νηστεύειν, ἐντὸς τῶν δώδεκα ἡμερῶν οὖσαν. Εἰ δέ τις προβάλοιτο τὴν Ἐνάτην καὶ τὸν Ἑσπερινόν, ἐνθυμηθήτω, ὅτι καὶ τῇ Τετάρτῃ καὶ τῇ Παρασκευῇ τῆς Τυρινῆς Ἐνάτην καὶ Ἑσπερινὸν ψάλλομεν, ἀλλ᾿ οὐδὲν ἧττον τυρὸν καὶ ὠὰ ἐσθίομεν."

Ὁ ἐννοεῖται, εἷναι μοι σαφές, καἰ ὅλα ἀπὸ τῆς ἀρχῆς ἕως τοῦ "κἂν ἐν Τετράδι τύχῃ ἢ Παρασκευῇ [ἡ Ἑορτὴ τῶν Φώτων]". Ἀλλὰ διὰ τί μετὰ ταῦτα πάλιν ὁ λόγος εἶναι περὶ τῶν Ὠρῶν κτλ., ἅ ψάλλονται τῇ προηγουμένῃ ἡμέρᾳ;
 
Last edited:

π. Μάξιμος

Γενικός Συντονιστής
#2

Ἔχεις δίκιο, ὅτι κάτι λείπει καί δέν ὁλοκληρώνεται ὁ συλλογισμός.
Ὄντως λείπει:
«... κἂν ἐν Τετράδι τύχῃ ἢ Παρασκευῇ. Τῇ δὲ Παρασκευῇ, ἐν ᾗ τὰ Τροπάρια τῶν Ὡρῶν καὶ ἡ Ἐνάτη σὺν τῷ Ἑσπερινῷ ψάλλονται, οὐκ ὀφείλομεν νηστεύειν, ἐντὸς τῶν δώδεκα ἡμερῶν οὖσαν. Εἰ δέ τις προβάλοιτο τὴν Ἐνάτην καὶ τὸν Ἑσπερινόν, ἐνθυμηθήτω, ὅτι καὶ τῇ Τετάρτῃ καὶ τῇ Παρασκευῇ τῆς Τυρινῆς Ἐνάτην καὶ Ἑσπερινὸν ψάλλομεν, ἀλλ᾿ οὐδὲν ἧττον τυρὸν καὶ ὠὰ ἐσθίομεν».​

Δές ἐδῶ, σελ. 216 καί τό χφ. στό τέλος.

 
Last edited:

dimskrekas

Δημήτρης Σκρέκας
#3

Ἔχεις δίκιο, ὅτι κάτι λείπει καί δέν ὁλοκληρώνεται ὁ συλλογισμός.
Ὄντως λείπει:
«... κἂν ἐν Τετράδι τύχῃ ἢ Παρασκευῇ. Τῇ δὲ Παρασκευῇ, ἐν ᾗ τὰ Τροπάρια τῶν Ὡρῶν καὶ ἡ Ἐνάτη σὺν τῷ Ἑσπερινῷ ψάλλονται, οὐκ ὀφείλομεν νηστεύειν, ἐντὸς τῶν δώδεκα ἡμερῶν οὖσαν. Εἰ δέ τις προβάλοιτο τὴν Ἐνάτην καὶ τὸν Ἑσπερινόν, ἐνθυμηθήτω, ὅτι καὶ τῇ Τετάρτῃ καὶ τῇ Παρασκευῇ τῆς Τυρινῆς Ἐνάτην καὶ Ἑσπερινὸν ψάλλομεν, ἀλλ᾿ οὐδὲν ἧττον τυρὸν καὶ ὠὰ ἐσθίομεν».​

Δές ἐδῶ, σελ. 216 καί τό χφ. στό τέλος.

Χρόνια πολλά κ Καλοφώτιστοι όλοι. Αντιγράφω:"ἐν ᾗ τὰ Τροπάρια τῶν Ὡρῶν καὶ ἡ Ἐνάτη σὺν τῷ Ἑσπερινῷ ψάλλονται..."
Σήμερα σε περιπτώσεις προπαραμονής δεν ψάλλονται με Εσπερινό οι Ώρες όπως ξέρουμε... Τί εννοεί εδώ ο άγιος;
 

π. Μάξιμος

Γενικός Συντονιστής
#4
Τί εννοεί εδώ ο άγιος;
Αὐτό πού θέλει νά πεῖ εἶναι ὅτι δέν τηρεῖται νηστεία ἄν καί «τηρεῖται ἐνάτη». Προσέχεις ὅτι χρησιμοποιεῖ τίς λέξεις «Ἐνάτη» καὶ «Ἑσπερινό» καί ἀντιπαραβάλλει μέ τήν Τετάρτη καί τήν Παρασκευή τῆς Τυροφάγου. Τράπεζα μία, λοιπόν, = τυπικά καί μακαρισμοί μετά τήν Θ΄, ἀλλ᾿ ἡ ἡμέρα δέν εἶναι νήστιμος.
Αὐτά κατά τά κτιτορικά τυπικά καί ὁ ἑσπερινός ἀκολουθεῖ. Στήν περίπτωση πού οἱ Βασιλικές Ὧρες ἐτελοῦντο στήν ὥρα τους, προφανῶς ἡ Θ΄ (μέ τά τυπικά καί μακαρισμούς) ἐτελεῖτο συναπτῶς μέ τόν Ἑσπερινό τῆς ἡμέρας καί ἀκολουθοῦσε τράπεζα (ὄχι νήστιμος).

 

π. Μάξιμος

Γενικός Συντονιστής
#5

Ἀφοῦ προσεγγίσαμε τίς λέξεις «Ἐνάτη» καί «Ἑσπερινό» καί ἐξηγήσαμε τή μονοφαγία, ἀλλά μέ κατάλυση εἰς πάντα, ἕνας ἄλλος ὅρος τοῦ κειμένου τοῦ ἁγίου «τὰ Τροπάρια τῶν Ὡρῶν» μέ προβλημάτισε καί μοῦ θύμισε τήν εἰσήγηση τοῦ π. Στεφάνου Ἀλεξοπούλου, ὅπου στά Στουδιτικά Τυπικά Εὐεργέτιδος καί κυρίως Σωτῆρος Μεσσήνης ἔχουμε τήν «ἀκολουθία τῶν τροπαρίων» ὡς ἐμβόλιμη στίς κανονικές Ὧρες (μετά τήν Γ΄), σέ μιά ἐξελικτική σύζευξη τῆς Ἀσματικῆς Τριθέκτης μέ τό Ἱεροσολυμίτικο τυπικό. Αὐτά γιά τούς εἰδότες ἐδῶ. Ὁπότε τό «σὺν τῷ Ἑσπερινῷ» μπορεῖ νά εἶναι καί κυριολεκτικό, ἀναλόγως ποῖα τυπικά ἔχει ὑπόψει του ὁ ἅγιος.
ΤΑΣ
View attachment Τυπικό του Αγ.jpg
Ἡ μία τράπεζα προφανῶς μετά τήν Θ΄ καί ὁ Ἑσπερινός συναπτῶς μέ τό Ἀπόδειπνον (πρβλ. ΤΜ).

ΤΣ «τὰ Τροπάρια τῶν Ὡρῶν»
codex_messinensis.jpg
Ἡ μία τράπεζα μᾶλλον μετά τόν ἑσπερινό.​
 
Top