Τὰ δεύτερα πληρωτικὰ (Λειτ. Ἰω. Χρυσοστόμου)

[π. Μάξιμος]

Άμα δεν καταλαβαίνεις ότι είναι εκνευριστικό να ακούς να ψάλλει ο ψάλτης χερουβικό, άξιον εστί κλπ και να ακούς ταυτόχρονα και τον παπά να διαβάζει σε τέτοια ένταση που να διακρίνεται τι λέει (φανταστείτε οι ηχογραφήσεις που έχουν σωθεί από μεγάλους ψάλτες του 20ου αιώνα ν ήταν αυτό το χάλι..) τότε δεν υπάρχει κανένας λόγος να συζητήσουμε ξανά τίποτα άλλο για και γενικά για μουσική.

Εἶσαι ἐκτός θέματος. Αὐτό ἔχει συζητηθεῖ καί συμφωνοῦμε.
Οὔτε στό χερουβικό, οὔτε στό Ἄξιον ἐστί, οὔτε στόν ἐπινίκιο, οὔτε πουθενά δέν πρέπει νά γίνεται αὐτό.
Ἐδῶ τό θέμα εἶναι τά β΄ πληρωτικά τῆς θ. λειτουργίας, ὅπως ἐκδίδονται.
Δέν ἔχει σχέση μέ ταυτόχρονη ἐκφορά ψάλτου καί παπᾶ.
Ἀλλά μήν ξεχνᾶς καί τά συνεχόμενα καί μακρόσυρτα Κύριε ἐλέησον καί Παράσχου Κύριε πού καλύπτουν τόν λειτουργό στίς δεήσεις.
Αὐτό εἶναι παραδοσιακό καί δεκτό;
Ἀλλά ἄλλο θέμα κι αὐτό πού ἔχει συζητηθεῖ.

 

[neoklis]

Άμα δεν καταλαβαίνεις ότι είναι εκνευριστικό να ακούς να ψάλλει ο ψάλτης χερουβικό, άξιον εστί κλπ και να ακούς ταυτόχρονα και τον παπά να διαβάζει σε τέτοια ένταση που να διακρίνεται τι λέει (φανταστείτε οι ηχογραφήσεις που έχουν σωθεί από μεγάλους ψάλτες του 20ου αιώνα ν ήταν αυτό το χάλι..) τότε δεν υπάρχει κανένας λόγος να συζητήσουμε ξανά τίποτα άλλο για και γενικά για μουσική.

Προφανώς αναφέρεσαι στην ευκρινή ανάγνωση των ευχών ενώ συχγρόνως ο ψάλτης ψάλλει. Είναι εκτός θέματος όμως εδώ, όπου η συζήτηση αφορά τὰ δεύτερα πληρωτικὰ. Και άλλωστε όλοι το καταλαβαίνουν ΄ότι δεν γίνεται να ακούγονται συγχρόνως και τα δύο. Το θέμα όμως αυτό της εις επήκοον ανάγνωσης των ευχών, όπως προκύπτει και από την συζήτηση, δεν είναι καν μουσικό, αλλά καθαρά θεολογικό. Απλώς μερικοί βάζουν την θεολογία της εκκλησίας κάτω από το χαλί, για να βπροτάξουν την ιδέα της "παράδοσης" η οποία όπως όχι λίγες φορές στην ιστορική πορεία της Εκκλησίας έχει αποδειχθεί ότι έρχεται σε ευθεία αντίθεση με την θεολογία της.

 

[MTheodorakis]

Ἐνῶ ἀπὸ τὴ λειτουργία ἀποβλήθηκαν τὰ δεύτερα εἰρηνικά, τοῦ τρισαγίου, τὰ δεύτερα πληρωτικὰ παρέμειναν σὲ ὅλα τὰ χειρόγραφα.

Διπλὰ πληρωτικὰ βλ. στὰ χφ. Σινὰ 959 εὐχολόγιο ια’ αἰ. φ. 52r, Dmitrievskij τ. 2 σσ. 89, 164, καὶ χφ. Vat. gr. 1571 λειτουργία προηγιασμένων ιδ’ αἰ. φ. 26v, τὸ δὲ διακονικὸ παράγγελμα «Τὴν ἡμέραν πᾶσαν, τελείαν, ἁγίαν, εἰρηνικὴν καὶ ἀναμάρτητον» τρισσεύεται στὴν θεία λειτουργία.

Ἐπανειλημένες ἐκτενεῖς ἀπαντῶνται στὸ εὐχέλαιο, τὴ νεκρώσιμη ἀκολουθία καὶ τὶς παρακλήσεις.

 

[MTheodorakis]

Ἡ ὀνομασία «πληρωτικὰ» εἶναι πρόσφατη.


Λέγονται «εὐχὴ συναπτὴ μετὰ τῶν αἰτήσεων»

(Dmitrievskij τ. 1 σσ. 4, 31, J. Mateos Le Typicon de la Grande Eglise τ. 1 σσ. 18, 26, 138, Τυπικὸ Εὐεργέτιδος ιβ' αἰ. σ. 607, Dmitrievskij τ. 2 σσ. 236, 303),


ἢ «συναπτὴ τῶν αἰτήσεων»

(τυπικὰ Μεσσήνης τοῦ ἔτους 1131 σσ. 6, 13, 238, 249, Κασούλων τοῦ ἔτους 1173 σσ. 9, 20).

 

[Παναγιώτης]

Ἡ ὀνομασία «πληρωτικὰ» εἶναι πρόσφατη.


Λέγονται «εὐχὴ συναπτὴ μετὰ τῶν αἰτήσεων»

(Dmitrievskij τ. 1 σσ. 4, 31, J. Mateos Le Typicon de la Grande Eglise τ. 1 σσ. 18, 26, 138, Τυπικὸ Εὐεργέτιδος ιβ' αἰ. σ. 607, Dmitrievskij τ. 2 σσ. 236, 303),


ἢ «συναπτὴ τῶν αἰτήσεων»

(τυπικὰ Μεσσήνης τοῦ ἔτους 1131 σσ. 6, 13, 238, 249, Κασούλων τοῦ ἔτους 1173 σσ. 9, 20).

Τὰ Διακονικά εἶναι Εὐχές συναπτές. Ἔτσι λένε τά χειρόγραφα καί ἤδη ἀπό τήν Σύνοδο τῆς Λαοδικείας. Γιὰ τὴν ἀκρίβεια εἶναι Εὐχές διά Προσφωνήσεως.

«Ὅτι λέμε σήμερα Διακονικά ἢ Διακονικὲς αἰτήσεις, τόν 4ον αἰ. καὶ ἐνωρίτερον ἐλέγοντο Εὐχὴ διὰ προσφωνήσεως, ὅπως μαρτυρεῖ ὁ ΙΘʹ Κανὼν τῆς ἐν Λαοδικείᾳ Συνόδου (364 μ.Χ.). Καὶ δὲν ἐλέγετο κάθε αἴτησις χωριστὰ Εὐχή, ἀλλὰ Εὐχὴ ἦταν τὸ σύνολο τῶν αἰτήσεων (ποὺ τότε ἀνεγινώσκοντο συνεχόμενα) σὺν τὴν κατακλείδα στὸ τέλος.

Προσφώνησις εἶναι ἡ ὑπὸ τοῦ Διακόνου πρόσκλησις τοῦ Ἱερέως (πρωτίστως), τοῦ Λαοῦ (καὶ τοῦ Ἱεροψάλτου) γιὰ Προσευχή, μέσῳ τῶν Συναπτῶν καὶ Δεήσεων»


Βλ.

Ο ΙΘ' Κανών της Συνόδου της Λαοδικείας (364), και η ανάγνωσις των Λειτουργικών Ευχών

Ποιούντος του Διακόνου την Ευχήν, ο Ιερεύς επεύχεται την Ευχήν [Ευχολόγιον, Euchologion]

Ευχή δια Προσφωνήσεως (Διακονικά)

Ο Διάκονος το «Δεηθώμεν» το λέει πρώτα για τον Ιερέα, και φυσικά για τον Λαόν — «Το γαρ, ∆εηθώμεν, ου τοις Ιερεύσι λέγεται μόνον, αλλά και τοις εις τον Λαόν συντελούσιν», Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος

Ευχές των Κατηχουμένων (Ευχή διά Προσφωνήσεως, Συναπτή)· Πόσοι προσεύχονται παράλληλα και ταυτόχρονα; Αναφορές Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου, και περί Προσευχής στην Λειτουργία