Στοιχεῖα γιὰ τὴν προέλευση τῆς χρυσανθινῆς πανδουρίδος

#4
υγ. Ὑποθέτω, δύο τινὰ μπορεῖ νὰ συμβαίνουν. Ἢ 1) ὁ Χρύσανθος μεταφέρει αὐτὸ τὸ τετράχορδο ὄργανο ἀπὸ μιὰ πηγὴ ποὺ δὲν κατονομάζει βλ. λ. χ. [Οἰ γαλλικὲς πηγὲς τοῦ Χρυσάνθου]. Ἢ πρόκειται γιὰ ἕναν α) πρόγονο β) μήτρα τῆς "πανδουρίδος" γ) ἐπικουρικὸ σὰν τὸ ἱνδικὸ ταμ-πουρὰ δ) ἐκπαιδευτικὸ ε) "μνημονικό" στ) μὲ τάστα 8/7, 9/7, 10/7, 11/7, 12/7, 13/7, 14/7 καὶ ε) ὀργανικὸ ἀντίστοιχο τοῦ ἴσου. Προσθήκη: στὴν παράγραφο 99 στὴν ὁποία παραπάμπει ἡ 58 τὸ ὄργανο κατονομάζεται καὶ λέγεται κανών. Στὴν δὲ παράγραφο 63 ἀντιδιαστέλλεται μὲ τὸ μονόχορδο, ποὺ στὴν ὑποσημείωσή της κατονομάζεται σὰν τὸ ἀρχαῖο περιεχόμενο τῆς λέξης κανών. Ἅρα ὁ Χρύσανθος μιλάει ὄχι γιὰ ἕνα μονόχορδο, ἀλλὰ γιὰ ἕνα ἰδιότυπο "κανονάκι" μὲ τέσσερεις χορδὲς καὶ ἐπίσης μὲ μπερντέδες ἢ κάτι ποὺ νὰ τοῦς ὑποκαθιστᾷ καὶ τὸ ὁποῖο "δένεται". Περιμένει κανεὶς ἕνα κανονάκι εἰδικὸ στὸ νὰ πιάνει τετράχορδα, στὸ ὁποῖο ἡ χονδρότερη χορδὴ εἶναι ἀνοιχτή, οἱ δὲ ὑπόλοιπες ἔχουν ἀπὸ ἕναν κινητὸ καβαλάρη ποὺ σκαλώνει ἐπάνω σὲ μπερντέδες ποὺ εἶναι περασμένοι στὸ σκάφος ἐγκάρσια,, γιὰ νὰ δικαιολογηθῇ τὸ ῥ. δένω. Kανόνας <> κανονίζω. Ψαλτῆρι = τσιμπητῆρι, ψἐλνω< τραγουδῶ μὲ συνοδεία νυκτοῦ ὀργάνου.
 
Last edited:
#5
Ο ινδικός ταμπουράς δεν έχει δεσμούς και είναι τελείως διαφορετικό όργανο από το δικό μας τρίχορδο.
υγ2. Στὴν Ἱνδία τὸ... διπλανὸ χωριὸ ἔχει διαφορετικοὺς θεούς, γλῶσσα καὶ διαστήματα. Τὸ νὰ "φιξάρῃς" τοὺς δεσμοὺς θὰ ἦταν μᾶλλον δονκιχωτικό.
 

Hristakis

Παμπάλαιο φθορικό μέλος
#6
Ο Χρύσανθος εννοεί το Οθωμανικό Tanbur (Θαμπούρα κατά τον Σ.Καρά) γιατί μπερδεύεστε και πως φτάσατε στο Ινδικό Σετάρ;
 

tb---

τσοπάνης
#7
Ο Χρύσανθος εννοεί το Οθωμανικό Tanbur (Θαμπούρα κατά τον Σ.Καρά) γιατί μπερδεύεστε και πως φτάσατε στο Ινδικό Σετάρ;
μήπως θυμάστε μήκος χορδής ;
 
#9
Σὰν παραδειγμα βοηθητικοῦ ὀργάνου τὸ ἔβαλα ὄχι τὸ σιτὰρ βεβαίως ἀλλὰ τὸ ἱνδικὸ ὄργανο (θὰ ὑπάρχουν ἄλλα) ποὺ παίζει τὶς ἁρμονικές. Καὶ ἐγὼ πολλὲς φορὲς βιάζομαι καὶ δὲν διαβάζω περοσεκτικὰ τὰ σχόλια καὶ τὶς παραπομπὲς τῶν ἄλλων.
 
#10
υγ. Μιὰ καὶ φιλοτιμηθήκατε, κάτι ποὺ μὲ τιμᾷ ἰδιαιτέρως, καὶ ἂς εἶναι καὶ ὁμόῥῥιζο, ψαχνω γιὰ κάτι σὰν κανονάκι, ααντοῦρι, αὐτῆς τῆς οἰκογένειας, ποὺ νὰ χρησιμεύει γιὰ τὴν ῥύθμιση τῆς φωνῆς. Δὲν μὲ πειράζει νὰ εἶναι γεωργιανό, ἄρυιο, ἀρυοσοφιστικό, ἀθιγγανικό. ἰουδαϊκό. Ψάχνω (καὶ ἑλπίζω καὶ ἄλλοι) ἕνα πρότυπο μὲ βάση τὸ ὁποῖο ὁ Χρύσανθος κατασκεύασε τὴν ἑπτατονική του κλίμακα (δηλαδὴ τὴν πανδουρίδα). Πρέπει να μπoῦμε στὸ μυαλὸ τοῦ Χρυσάνθου ἢ τοῦ ὅποιου Χρυσάνθου βρίσκεται ἀντιμέτωπος με τὸ δυτικὸ μεγαθήριο: "αὐτοὶ (οἱ Δυτικοὶ) ἔχουν μουσικὴ πρωτόγονη μέν", σκέφτονται οἱ παραδοσιακοὶ λαοί, τῶν Ῥωμαίων περιλαμβανομένων βεβαίως, "ἀλλὰ σὰν τοὺς Ἀμερικάνους εἶναι πρακτικοί: ἔχουν ξεχωρίσῃ μιὰ ἑπτατονικὴ κλίμακα ποὺ ὅλα τὰ ἀνάγουν σὲ αὐτήν. Τϊ ἔχω ἐγὼ πέρα ἀπὸ τετράχορδα, ποὺ νὰ μπορέσῃ νὰ παίξῃ τὸν ῥόλο ἑπτατονικῆς κλίμακας, μὲ κάποιες ἀλλαγὲς ποὺ ὅμως δὲν θὰ πειράζουν τὸ οἱκοδόμημα"; Λέω ἐγὼ καὶ τελειώνω, ἕνα "κουρδιστῆρι" ποὺ εἶχε ἑπτὰ-ὀκτώ ὄχι χορδὲς ἀλλὰ θέσεις. Πᾶσα προσφορὰ δεκτή! Καὶ κάνω καὶ μιὰ προσθήκη. Οἱ βοσκοὶ ἔπαιζαν γιὰ χιλιάδες ἴσως χρόνια φλογέρες μὲ ὀπὲς 6+1. Ἁλλὰ ἡ ἱερατικὴ μουσικὴ ὅπως ἔλεγε ὁ Ἁφθονίδης, μπορεῖ "νὰ μὴν ἔχει παρὰ πεντάχορδα καὶ τετράχορδα", καὶ γιατί - διότι διατηρεῖ (ὅπως στὴν γλῶσσα καὶ σήμερα καὶ σὲ ἄλλα τόσα πράγματα) δομὲς ἀκόμα παλαιότερες, δύο, τριῶν χιλιάδων χρόνων - καὶ ἐν τῷ προκειμένῳ τὸν πεντατονισμό, ἀφενός, τὸ ἀσυγκέραστο ἀφετέρου. Πεντατονισμὸ διότι ἡ Ὁκτώηχος εἶναι πεντατοικῆς ἔμπνευσης, ἂν μαντεύω σωστά: ἕνα πεντάχορδο ποὺ τὸ ξεκινᾶμε ἀπὸ διαφορετικὴ χορδὴ κάθε φορά, 5 ἦχοι. + 2 διαβατικοὶ (Γα καὶ Ζω) 7 καὶ ἕνας τοῦ Κυρίου = 8. Ἀσυγκέραστο διότι, πῶς θὰ κάνεις χορῳδία μὲ συγκερασμένα διαστήματα, ἀκόμα καὶ ἂν θέλεις συντονισμὸ μόνο τὸ Πάσχα;
 
Last edited:
#12
μπορεί ένα πνευστό να έχει 6 οπές, αλλά να μην τις χρησιμοποιείς όλες, συνήθως τις 5 δουλεύουν .
1. Χρύσανθος, παρ. 436 κ.ἑ. ὅπου λέει τὰ μειονεκτήματα τῶν πνευστῶν γιὰ διδακτικοὺς σκοποὺς περνῶντας πρῶτα ἀπὸ τὸ κανονάκι (παρ. <435>) ποὺ τὸ λέει, Κοραϊστί, φαντάζομαι, Κανόνιον. Χοντρικά -τὸ κουρδιστῆρι πρέπει νὰ μπορεῖ νὰ.... κουρδίζεται! Κουρδιστὰν λοιπόν.
2. Ἁντιπαράδειγμα, χωρὶς νὰ θέλω νὰ μειώσω τὴν ἀξία τοῦ ἐπιχειρήματος καὶ τῆς προσφορᾶς, ἀπὸ τὸ ντοκυμανταὶρ
"ΛΑΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ & ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ - Φλογέρα, Σουράβλι, Μαντούρα". Καὶ 3. προσθ. Τὸ "ἐπικουρικὸ" ὄργανο εἶναι συνήθως μικρότερο ἀπὸ τὸ κανονικό. α) Μπαγλαμᾶς<Μπουζοῦκι, Σάζι, Ταμπουρᾶς; ἂν ἱσχύει ἡ πληροφορία ποὺ ἀνάγεται στὸν Φ. Ἀνωγειανάκη ὅτι ὁ μπαγλαμᾶς χρησιμοποιόταν καποτε στὰ μοναστήρια γιὰ νὰ δίνει τὸν τόνο, βλ. λ. β) μαντουρα < φλογέρα; βλ. ντοκυμανταίρ γ) κανονάκι < κανών, κανούν κτ. ὁ. δ) ;
 
Last edited:
#16
της ώρα εδώ λέμε τα παιδάκια και τις σπαλομπριζόλες
Αὑτὰ ἀπὸ Κυριακὴ κομμένα. Καὶ γιὰ νὰ κρατήσουμε τὸ... ἐπιστημονικὸν ἐπίπεδον πιστέυω ὅτι στὸ βάθος στὴν ὑποθεση ποὺ συζητᾶμε παίζουν ῥολο ὅλα αὐτὰ τὰ "βῆγκαν" στὸ βάθος. Λ.χ. οἱ περισσότερες χορδὲς ἦταν ἀπὸ ἐντόσθια ζῲων, ἐνῷ στους αὐλοῦς μπορεῖς νὰ ἀποφύγῃς νὰ ἔχεις ζωικὲς ὕλες, κ.ο.κ. Καλημέρα!
 
Top