[Ερώτηση] Σταθερό προκείμενο Ευαγγελίου Όρθρου και στίχος

Roumelis Ioannis

Παλαιό Μέλος
#1
Στο Συλλειτουργικόν της Σιμωνόπετρας και στο Εγκόλπιον της Α. Δ. συναντούμε:

Πάσα πνοή αινεσάτω τον Κύριον (εκ β΄)
στίχ.: Αινείτε τον Θεόν εν τοις αγίοις αυτού, αινείτε Αυτόν εν στερεώματι της δυνάμεως αυτού.
Αινεσάτω πνοή πάσα τον Κύριον.

Στο βιβλίον Διάταξις Αγρυπνίας του π. Δοσιθέου συναντούμε τον στίχον:

Αινείτε τον Κύριον εκ των ουρανών, αινείτε αυτόν εν τοις υψίστοις.

Ποιός είναι προσφυέστερος;
 

π. Μάξιμος

Γενικός Συντονιστής
#2

Τό τμῆμα αὐτό τοῦ ὄρθρου προέρχεται ἀπό τήν ᾀσματική παννυχίδα.
Ἐκεῖ (Ἰω. Φουντούλη, Ἀκολουθίαι Νυχθημέρου, Θεσσαλονίκη 1994, σ. 75) βλέπουμε τόν στίχο ὅπως στό Ἐγκόλπιο.


 

MTheodorakis

Παλαιό Μέλος
#4
Β’ στίχος· «Αἰνεῖτε αὐτὸν ἐπὶ ταῖς δυναστείαις αὐτοῦ, αἰνεῖτε αὐτὸν κατὰ»

(χφ. Σινὰ 230 Εὐαγγελιάριο ια’ αἰ. φ. 213v).

Ὁπότε τὸ Πᾶσα πνοὴ ψάλλεται δὶς ἄστιχο καὶ δὶς μὲ τοὺς στίχους τοῦ ψαλμοῦ.
 
Last edited:

π. Μάξιμος

Γενικός Συντονιστής
#5
10 χρόνια μετά...

Σ᾿ αὐτά τά χρόνια... ἀναρωτώμενος γιατί αὐτός ὁ στίχος... [Αἰνεῖτε τὸν Θεὸν ἐν τοῖς Ἁγίοις αὐτοῦ, αἰνεῖτε αὐτὸν ἐν στερεώματι τῆς δυνάμεως αὐτοῦ]
...σκέφθηκα ὅτι σχετίζεται μέ τήν ἐκφώνηση πού προηγεῖται (καί στόν ὄρθρο καί τήν ᾀσματική παννυχίδα):

Ὅτι Ἅγιος εἶ ὁ Θεὸς ἡμῶν, καὶ ἐν ἁγίοις ἐπαναπαύῃ, καὶ σοὶ τὴν δόξαν ἀναπέμπομεν ...

Υγ. Πόσοι τόν λένε;;;;;;;;;;; :sleep:
 

MTheodorakis

Παλαιό Μέλος
#6
Ἀπὸ τὶς Ἀρχέτυπες διατάξεις:

Στὸ πασαπνοάριο τοῦ ἑωθινοῦ Εὐαγγελίου[1] ψάλλεται ὁ στίχος «Αἰνεῖτε τὸν Θεὸν ἐν τοῖς ἁγίοις αὐτοῦ, αἰνεῖτε αὐτὸν ἐν στερεώματι τῆς δυνάμεως αὐτοῦ»

(χφφ. Σινὰ 230 Εὐαγγελιάριο ια’ αἰ. φ. 213v, Houghton 3 ὡρολόγιον τοῦ ἔτους 1105 φ. 239r, ΕΒΕ 642 παρακλητικὴ ιγ’ αἰ. φ. 21v, BSB 205 φ. 4v, χφφ. Vat. gr. 786 τριῴδιο τοῦ ἔτους 1379 φ. 2v, RGB 173.I 369.1 ὀκτώηχος ιδ’ αἰ. φ. 377r, Barb. gr. 307 ὡρολόγιο ιε’ αἰ. φ. 60v, Paris. gr. 336 ὀκτώηχος ιε’ αἰ. φφ. 174r, 189r, Barb. gr. 371 εὐχολόγιο τοῦ ἔτους 1542 φ. 213v, ΚΖ φ. 283r, BL 8221 ὡρολόγιο ιη’ αἰ. φ. 60v, Κ σ. 57, τυπικὸ Μονῆς ἁγ. Παντελεήμονος Ἄθῳ τοῦ ἔτους 1841 (D ΙΙΙ σ. 566) καὶ ΑΛΑ Γ’ σ. 17).



[1] «Εἰς τὸ Μεγαλεῖον τὸ Πᾶσα πνοή» (Ν σ. 292).


 

MTheodorakis

Παλαιό Μέλος
#7
Τὰ δύο προκείμενα εἶναι στοιχεῖα τῆς ᾀσματικῆς παννυχίδας ποὺ πέρασαν στὸν ὄρθρο τὸν θ'-ι' αἰ.

Τὸ α' εἶναι τὸ χαρακτηριστικὸ τῆς ἡμέρας, ἐνῶ τὸ «Πᾶσα πνοὴ...» εἶναι τὸ δοξολογικὸ προΐμιο τοῦ εὐαγγελικοῦ-χαρμόσυνου μηνύματος, ὅπως τὸ Ἀλληλουάριο.

Ἀπὸ τὶς Ἀρχέτυπες διατάξεις:

Στὸ πασαπνοάριο τοῦ ἑωθινοῦ Εὐαγγελίου[1] ψάλλεται ὁ στίχος «Αἰνεῖτε τὸν Θεὸν ἐν τοῖς ἁγίοις αὐτοῦ, αἰνεῖτε αὐτὸν ἐν στερεώματι τῆς δυνάμεως αὐτοῦ»

(χφφ. Σινὰ 230 Εὐαγγελιάριο ια’ αἰ. φ. 213v, Houghton 3 ὡρολόγιον τοῦ ἔτους 1105 φ. 239r, ΕΒΕ 642 παρακλητικὴ ιγ’ αἰ. φ. 21v, BSB 205 φ. 4v, χφφ. Vat. gr. 786 τριῴδιο τοῦ ἔτους 1379 φ. 2v, RGB 173.I 369.1 ὀκτώηχος ιδ’ αἰ. φ. 377r, Barb. gr. 307 ὡρολόγιο ιε’ αἰ. φ. 60v, Paris. gr. 336 ὀκτώηχος ιε’ αἰ. φφ. 174r, 189r, Barb. gr. 371 εὐχολόγιο τοῦ ἔτους 1542 φ. 213v, ΚΖ φ. 283r, BL 8221 ὡρολόγιο ιη’ αἰ. φ. 60v, Κ σ. 57, τυπικὸ Μονῆς ἁγ. Παντελεήμονος Ἄθῳ τοῦ ἔτους 1841 (D ΙΙΙ σ. 566) καὶ ΑΛΑ Γ’ σ. 17).

Β’ στίχος· «Αἰνεῖτε αὐτὸν ἐπὶ ταῖς δυναστείαις αὐτοῦ, αἰνεῖτε αὐτὸν κατὰ»

(χφφ. Σινὰ 230 Εὐαγγελιάριο ια’ αἰ. φ. 213v, Houghton gr. 3 ὡρολόγιο τοῦ ἔτους 1105 φ. 239r). Ὁπότε τὸ Πᾶσα πνοὴ ψάλλεται δὶς ἄστιχο καὶ δὶς μὲ τοὺς στίχους τοῦ ψαλμοῦ.



Πρὸ τοῦ Εὐαγγελίου τοῦ ὄρθρου «ὁ ἱερεὺς ποιεῖ μικρὰν συναπτήν. Μετὰ δὲ τὸ τῆς Παναγίας ἀχράντου, Καὶ ὑπὲρ τοῦ καταξιωθῆναι»
(ΣΒ φ. 3v, Σ7 φ. 24r, Σ 1101 φ. 25r· ὁμοίως Β 1202 φφ. 5v, 185v, χφ. Vat. gr. 784 ΤΑΣ τοῦ ἔτους 1317 φ. 7r, ΕΒΒ 56 φ. 9r, ΛΜ 88 φ. 4v, ΛΜ 134 φ. 4r, χφφ. H φ. 7r, Ἱεροσολύμων 311 τυπικὸ ιστ’ αἰ. (D ΙΙΙ σ. 349), ΤΑΣ κεφ. β’). Ὁμοίως στὸ χφ. Φλωρεντίας Plutei 10.15 ΤΑΣ ιδ' αἰ. φ. 6r: «μετὰ δὲ τῆς παναγίας ἀχράντου καὶ τοῦ ὑπὲρ τοῦ καταξιωθῆναι, Σοφία ὀρθοί...».



[1] «Εἰς τὸ Μεγαλεῖον τὸ Πᾶσα πνοή» (Ν σ. 292).
 

π. Μάξιμος

Γενικός Συντονιστής
#8
Στο βιβλίον Διάταξις Αγρυπνίας του π. Δοσιθέου συναντούμε τον στίχον:
Αινείτε τον Κύριον εκ των ουρανών, αινείτε αυτόν εν τοις υψίστοις.
Γιάννη, δέν ξέρω ἄν τόν ρώτησες ἀπό τότε...
Σήμερα σκέφθηκα νά κοιτάξω ΤΑΣ2010 καί τά ἴδια σέ ὑποσημείωση...
Δέν ὑπάρχει ἔρεισμα καί γιά τό λόγο ὅτι πρόκειται γιά στίχο ἄλλου ψαλμοῦ...

Ἐκτός ἄν τό ἔχει δεῖ στά μέγιστα πασαπνοάρια τῶν παλαιῶν μουσικῶν Ἀνθολογιῶν πού ἀναφέρει.
Σ᾿ αὐτά ἄλλοι ἔχουν πρόσβαση...

Σ᾿ αὐτά τά χρόνια... ἀναρωτώμενος γιατί αὐτός ὁ στίχος... [Αἰνεῖτε τὸν Θεὸν ἐν τοῖς Ἁγίοις αὐτοῦ, αἰνεῖτε αὐτὸν ἐν στερεώματι τῆς δυνάμεως αὐτοῦ]
...σκέφθηκα ὅτι σχετίζεται μέ τήν ἐκφώνηση πού προηγεῖται (καί στόν ὄρθρο καί τήν ᾀσματική παννυχίδα):
Ὅτι Ἅγιος εἶ ὁ Θεὸς ἡμῶν, καὶ ἐν ἁγίοις ἐπαναπαύῃ, καὶ σοὶ τὴν δόξαν ἀναπέμπομεν ...
Τήν ἀπάντηση σ᾿ αὐτή τή σχολαία διαπορία μου ... τήν ἐδωσε ὁ Μανόλης, ὅτι ἁπλούστατα πρόκειται γιά τόν 1ο στίχο τοῦ ψαλμοῦ (ἀπαντᾶται καί δίστιχο τό προκείμενο μέ τόν 2ο στίχο).

Ἀφορμή γιά νά γράψω αὐτό τό μήνυμα πῆρα ἀπό αὐτό τό ἄρθρο (χωρίς νά συμφωνῶ μέ τό περιεχόμενο καί γενικά μέ αὐτόν τόν ἀρθρογράφο) σχετικά τή σημασία τοῦ «ἐν τοῖς ἁγίοις αὐτοῦ», πού δέν ἔχει σχέση μέ ἀγίους ἀλλά μέ τούς ναούς! Στήν ἔννοια τῶν ἁγίων κόλλαγα... καί τί σχέση ἔχουν μέ τό ἀναστάσιμο ἑωθινό εὐαγγέλιο...

Πρὸ τοῦ Εὐαγγελίου τοῦ ὄρθρου «ὁ ἱερεὺς ποιεῖ μικρὰν συναπτήν. Μετὰ δὲ τὸ τῆς Παναγίας ἀχράντου, Καὶ ὑπὲρ τοῦ καταξιωθῆναι»
(ΣΒ φ. 3v, Σ7 φ. 24r, Σ 1101 φ. 25r· ὁμοίως Β 1202 φφ. 5v, 185v, χφ. Vat. gr. 784 ΤΑΣ τοῦ ἔτους 1317 φ. 7r, ΕΒΒ 56 φ. 9r, ΛΜ 88 φ. 4v, ΛΜ 134 φ. 4r, χφφ. H φ. 7r, Ἱεροσολύμων 311 τυπικὸ ιστ’ αἰ. (D ΙΙΙ σ. 349), ΤΑΣ κεφ. β’). Ὁμοίως στὸ χφ. Φλωρεντίας Plutei 10.15 ΤΑΣ ιδ' αἰ. φ. 6r: «μετὰ δὲ τῆς παναγίας ἀχράντου καὶ τοῦ ὑπὲρ τοῦ καταξιωθῆναι, Σοφία ὀρθοί...».
Προέκταση τοῦ θέματος...
Αὐτή ἡ διάταξη, Μανόλη, δέν ἐπεκράτησε.
Ὁ δέ π. Δοσίθεος στό ΤΑΣ2010 σχολιάζει ὅτι πρόκειται περί λάθους καί ὅτι ἡ μικρὰ συναπτή «πρὸ τοῦ Πᾶσα πνοὴ λέγεται».
Τί λές ἐσύ;
Στό ΤΑΣ δέν φαίνεται «Τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν. Ὅτι ἅγιος εἶ ὁ Θεὸς ἡμῶν, καὶ ἐν ἁγίοις ἐπαναπαύῃ» ἤ ἐννοεῖται;
Ἀπ᾿ αὐτά πού παραπέμπεις εἶδα μόνον D ΙΙΙ σ. 349 ὅπου δύο ἐκφωνήσεις φαίνονται...
Λίγο μπερδεμένο...
Ὅπως ἔχει ἐπικρατήσει καλῶς ἔχει... Μή μπλεκόμαστε...
 

MTheodorakis

Παλαιό Μέλος
#9
Ὁ δέ π. Δοσίθεος στό ΤΑΣ2010 σχολιάζει ὅτι πρόκειται περί λάθους καί ὅτι ἡ μικρὰ συναπτή «πρὸ τοῦ Πᾶσα πνοὴ λέγεται».
Τί λές ἐσύ;
Δὲν εἶναι λάθος. Ἡ συναπτὴ λέγεται πρὸ τοῦ «Καὶ ὑπὲρ τοῦ καταξιωθῆναι...» (καὶ πρὸ τοῦ α' Εὐαγγελίου τῶν παθῶν).

Στό ΤΑΣ δέν φαίνεται «Τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν. Ὅτι ἅγιος εἶ ὁ Θεὸς ἡμῶν, καὶ ἐν ἁγίοις ἐπαναπαύῃ» ἤ ἐννοεῖται;
Ἀπ᾿ αὐτά πού παραπέμπεις εἶδα μόνον D ΙΙΙ σ. 349 ὅπου δύο ἐκφωνήσεις φαίνονται...
Λίγο μπερδεμένο...
Ἐννοεῖται-μαρτυρεῖται. Εἶναι δάνειο τοῦ μοναχικοῦ ὄρθρου ἀπὸ τὴν ᾀσματικὴ παννυχίδα στὸ τέλος της γιὰ νὰ εἰσάγει τὸν ἀρχαῖο ὕμνο της «Ἡ ἀσώματος φύσις τῶν χερουβὶμ...ἅγιε ἅγιε τρισάγιε Κύριε σῶσον ἡμᾶς» κατὰ τὶς περισσότερες ἡμέρες, ποὺ δὲν ἀναγινώσκονταν Εὐαγγέλιο.
 
Last edited:
Top