[Ερώτηση] Ψάλλονταν τὰ Κοντάκια τὰ Ἀναστάσιμα;

#1
Πότε θὰ ψάλλονταν τὰ Κοντάκια τὰ Ἀναστάσιμα; Στὴν ἕκτη ὠδή, ὅπου διαβάζονται; Δὲν ἐπεκράτησε νὰ μὴν ψάλλονται ποσῶς πλέον;
Εὐχαριστῶ.
 

MTheodorakis

Παλαιό Μέλος
#4
Τὸ κοντάκιο ψάλλεται

(τυπικὸ ναοῦ τῆς ᾿Αναστάσεως Ἱεροσολύμων τοῦ ἔτους 1122 σ. 194, Dmitrievskij τ. 1 σσ. 190, 246, 537, Dmitrievskij τ. 3 σ. 106α, τυπικὰ Μεσσήνης τοῦ ἔτους 1131 σ. 294, Κασούλων τοῦ ἔτους 1173 σ. 217, χφφ. ἁγ. Σάβα 312 ΤΑΣ τοῦ ἔτους 1201 φ. 3v, Vat. gr. 2005 εὐχολόγιο τοῦ ἔτους 1194/5 φ. 102r, Κρυπτοφέῤῥης Γ.β.XXI εὐχολόγιο τέλη ιγ’-ἀρχὲς ιδ’ αἰ. φ. 2r, Paris. gr. 386 ΤΑΣ ιε' αἰ. φ. 20v, Paris. gr. 387 ΤΑΣ ιε’ αἰ. φ. 13v, Burney 54 εὐχολόγιο τοῦ ἔτους 1573 φ. 182v, ΤΑΣ κεφ. ε’, τυπικὸ Διονυσίου τοῦ ἔτους 1909 σσ. 16, 86, 131).

Ἀρχικὰ τὸ μέλος τῶν οἴκων ἦταν ἀντίστοιχο μὲ τὸ σύντομο τῶν κοντακίων (κουκουλίων). Στὰ μουσικὰ χειρόγραφα τοῦ ψαλτικοῦ (ιβ'-ιγ' αἰ.) ὑπάρχουν ἀργὲς μελοποιήσεις τῶν κοντακίων καὶ τῶν πρώτων οἴκων τους, οἱ ὁποῖες δὲν μεταγράφηκαν στὶς παπαδικὲς καὶ λησμονήθηκαν. Τὰ μουσικὰ κοντακάρια διέσωσαν μόνο τὴν παλαιὰ ἀκάθιστο, ἐπίσης ἀργή. Δὲν γνωρίζουμε τὸ μέλος τῶν αὐτόμελων καὶ προσομοίων οἴκων, ἀλλὰ ὀρθὰ ἀντιφωνοῦμε τὸ τέλος τους, ἔστω σὲ κλιτόν.

Ἡ ἀκμὴ τῆς καλοφωνίας τὸν ιδ' αἰ. ἔθεσε στὸ περιθώριο τὴν ψαλμωδία τῶν στιχολογιῶν τοῦ ψαλτηρίου καὶ τῶν κοντακίων, ὥς τε ἀπὸ τὸν ιστ' αἰ. νὰ διαβάζονται οἱ στιχολογίες καὶ τὸ κοντάκιο νὰ ἀντιφωνεῖται, ὅπως ὁ οἶκος, γιὰ ὁμοιομορφία καὶ ἀποφυγὴ ἀργοπορίας (ψαλτικόν).

Τὸ τυπικὸ τῆς μονῆς Διονυσίου πολὺ σωστὰ ὁρίζει ψαλμωδία κοντακίων.
 

evangelos

Ευάγγελος Σολδάτος
#5
Τὸ κοντάκιο ψάλλεται


Ἡ ἀκμὴ τῆς καλοφωνίας τὸν ιδ' αἰ. ἔθεσε στὸ περιθώριο τὴν ψαλμωδία τῶν στιχολογιῶν τοῦ ψαλτηρίου καὶ τῶν κοντακίων, ὥς τε ἀπὸ τὸν ιστ' αἰ. νὰ διαβάζονται οἱ στιχολογίες καὶ τὸ κοντάκιο νὰ ἀντιφωνεῖται, ὅπως ὁ οἶκος, γιὰ ὁμοιομορφία καὶ ἀποφυγὴ ἀργοπορίας (ψαλτικόν).

.
Κι η ακμή της κακοφωνίας τον κα' αι. τα επαναφέρει στην "αρχαία" κατάσταση
 

giorgosgoudi

Νέο μέλος
#6
Για να είμαστε δίκαιοι, ο υφιστάμενος τρόπος απαγγελίας του κοντακίου, αποτελεί πλέον ένα ξεχωριστό είδος "μέλους" που μάλλον αναβαθμίζει το κοντάκιο, σε σχέση με το να το πεις "ψαλτά", γιατί τότε το εξομοιώνεις με τα υπόλοιπα καθίσματα που προηγήθηκαν και με τα σημερινά δεδομένα είναι σα να το καταργείς τελείως.
 

dimskrekas

Δημήτρης Σκρέκας
#7
Κι η ακμή της κακοφωνίας τον κα' αι. τα επαναφέρει στην "αρχαία" κατάσταση
Όσο κι αν ενοχλεί αυτή η φράση, πιστεύω ότι περικλείει τεράστιο νόημα. Καλό είναι να προβληματίσει όλους μας. Εύγε, Ευάγγελε!
 
Last edited:

dimskrekas

Δημήτρης Σκρέκας
#8
Τὸ κοντάκιο ψάλλεται

(τυπικὸ ναοῦ τῆς ᾿Αναστάσεως Ἱεροσολύμων τοῦ ἔτους 1122 σ. 194, Dmitrievskij τ. 1 σσ. 190, 246, 537, Dmitrievskij τ. 3 σ. 106α, τυπικὰ Μεσσήνης τοῦ ἔτους 1131 σ. 294, Κασούλων τοῦ ἔτους 1173 σ. 217, χφφ. ἁγ. Σάβα 312 ΤΑΣ τοῦ ἔτους 1201 φ. 3v, Vat. gr. 2005 εὐχολόγιο τοῦ ἔτους 1194/5 φ. 102r, Κρυπτοφέῤῥης Γ.β.XXI εὐχολόγιο τέλη ιγ’-ἀρχὲς ιδ’ αἰ. φ. 2r, Paris. gr. 386 ΤΑΣ ιε' αἰ. φ. 20v, Paris. gr. 387 ΤΑΣ ιε’ αἰ. φ. 13v, Burney 54 εὐχολόγιο τοῦ ἔτους 1573 φ. 182v, ΤΑΣ κεφ. ε’, τυπικὸ Διονυσίου τοῦ ἔτους 1909 σσ. 16, 86, 131).

Ἀρχικὰ τὸ μέλος τῶν οἴκων ἦταν ἀντίστοιχο μὲ τὸ σύντομο τῶν κοντακίων (κουκουλίων). Στὰ μουσικὰ χειρόγραφα τοῦ ψαλτικοῦ (ιβ'-ιγ' αἰ.) ὑπάρχουν ἀργὲς μελοποιήσεις τῶν κοντακίων καὶ τῶν πρώτων οἴκων τους, οἱ ὁποῖες δὲν μεταγράφηκαν στὶς παπαδικὲς καὶ λησμονήθηκαν. Τὰ μουσικὰ κοντακάρια διέσωσαν μόνο τὴν παλαιὰ ἀκάθιστο, ἐπίσης ἀργή. Δὲν γνωρίζουμε τὸ μέλος τῶν αὐτόμελων καὶ προσομοίων οἴκων, ἀλλὰ ὀρθὰ ἀντιφωνοῦμε τὸ τέλος τους, ἔστω σὲ κλιτόν.

Ἡ ἀκμὴ τῆς καλοφωνίας τὸν ιδ' αἰ. ἔθεσε στὸ περιθώριο τὴν ψαλμωδία τῶν στιχολογιῶν τοῦ ψαλτηρίου καὶ τῶν κοντακίων, ὥς τε ἀπὸ τὸν ιστ' αἰ. νὰ διαβάζονται οἱ στιχολογίες καὶ τὸ κοντάκιο νὰ ἀντιφωνεῖται, ὅπως ὁ οἶκος, γιὰ ὁμοιομορφία καὶ ἀποφυγὴ ἀργοπορίας (ψαλτικόν).

Τὸ τυπικὸ τῆς μονῆς Διονυσίου πολὺ σωστὰ ὁρίζει ψαλμωδία κοντακίων.
Ευχαριστίες! Αρχικά απαγγελλόταν, το έψαλλαν κάποτε, αλλά το μέλος τους το αγνοούμε…
 

giorgosgoudi

Νέο μέλος
#9
Αφού υπάρχουν τα μουσικά χειρόγραφα μπορεί με κάποιο τρόπο να βρούμε σιγά σιγά και το μέλος τους.
 

evangelos

Ευάγγελος Σολδάτος
#10
Όσο κι αν ενοχλεί αυτή η φράση, πιστεύω ότι περικλείει τεράστιο νόημα. Καλό είναι να προβληματίσει όλους μας. Εύγε, Ευάγγελε!
Ευχαριστώ Δημήτρη.
Χθες αναλογιζόμουν με ένα φίλο πως θα αντιδρούσαμε, όχι μόνο εμείς αλλά όποιος πιστός, κληρικός ή λαϊκός το 1981, αν του περιγράφαμε πως θα μεταλλαχθεί η εκκλησιαστική ενοριακή τάξη μετά από 40 χρόνια...
 

dimskrekas

Δημήτρης Σκρέκας
#11
Ευχαριστώ Δημήτρη.
Χθες αναλογιζόμουν με ένα φίλο πως θα αντιδρούσαμε, όχι μόνο εμείς αλλά όποιος πιστός, κληρικός ή λαϊκός το 1981, αν του περιγράφαμε πως θα μεταλλαχθεί η εκκλησιαστική ενοριακή τάξη μετά από 40 χρόνια...
Μήπως σου ξέφυγαν 500 χρόνια; Το 1481 πώς θα αντιδρούσε άραγε;
 

evangelos

Ευάγγελος Σολδάτος
#12
Μήπως σου ξέφυγαν 500 χρόνια; Το 1481 πώς θα αντιδρούσε άραγε;
Σωστά! ακόμα πιο πίσω, το 481 όπως ακριβώς θα αντιδρούσε ο τελευταίος αρχαίος ιεροφάντης όταν του έδειχναν αυτό
Πόσοι μπορούν να ξεχωρίσουν σήμερα άραγε την παράδοση από το ρετρό έως και το κιτς ;
 
Last edited:

giorgosgoudi

Νέο μέλος
#13
μια πρόταση νομίζω ήταν, δε μεταλλάχθηκε και η τάξις... τουλάχιστον προς το παρόν και σε πλήρη κλίμακα...
δηλαδή αν μια ενορία λέει και κανα περίεργο, στη διπλανή σίγουρα λένε τα συνηθισμένα..

για τον πιστό του 1481 η σημερινή τάξη μπορεί να του φαινόταν και καλύτερη. μην προεξοφλούμε...
άσε που τα περισσότερα σημερινά στοιχεία τότε πρωτοεμφανίστηκαν.
 

evangelos

Ευάγγελος Σολδάτος
#14
μια πρόταση νομίζω ήταν, δε μεταλλάχθηκε και η τάξις... τουλάχιστον προς το παρόν και σε πλήρη κλίμακα...
δηλαδή αν μια ενορία λέει και κανα περίεργο, στη διπλανή σίγουρα λένε τα συνηθισμένα..

για τον πιστό του 1481 η σημερινή τάξη μπορεί να του φαινόταν και καλύτερη. μην προεξοφλούμε...
άσε που τα περισσότερα σημερινά στοιχεία τότε πρωτοεμφανίστηκαν.
Ο Δημήτρης νομίζω δεν εννοεί πράγματα που άλλαξαν από τότε σταδιακά και σήμερα τα λέμε αλλιώς από το 1481 αλλά για πράγματα του 1481 που δεν έχουν σωθεί στην παράδοση αλλά τα επαναφέρουν κάποιοι από γραπτές πηγές κατά την δική τους ερμηνεία-φαντασία. Αυτή η επαναφορά κατ' εμέ το λιγότερο που μπορεί να χαρακτηριστεί είναι κιτς.
Ξέρουμε ότι τα παλιά χρόνια τα κοντάκια, η υπακοή ψάλλονταν. Σήμερα δεν έχει σωθεί ο τρόπος που ψάλλονταν, κάποιοι όμως μελοποιούν τις υπακοές λχ σαν να είναι καθίσματα και τις ψάλλουν, αυτό είναι κιτς, βλαχομπαρόκ , κατά την δική μου άποψη κι όχι μόνο.
Το τη Υπερμάχω, το προσταχθέν που έχουν σωθεί ψάλλονται μετά μέλους αργά, έτσι ήταν και τα υπόλοιπα κοντάκια. Δεν παραγκώνισε η καλοφωνία τίποτα, απλά εμπλουτίστηκαν οι ακολουθίες κι άλλο και φτάσαμε μέχρι τον 19ο αιώνα να γίνονται περικοπές και να καταλήξουμε στην τάξη της προφορικής παράδοσης και του τυπικού του Βιολάκη. Ας σεβαστούμε και ας διατηρήσουμε όσα κι όπως τα παραλάβαμε λοιπόν και μη γινόμαστε σαν τους δωδεκαθεϊστές που πάνε να αναβιώσουν τα ελευσίνια μυστήρια όπως αυτοί θέλουν με κάτι σεντόνια για χιτώνες και ξύλινα σπαθιά με ασπίδες από το Jumbo, που μόνο γέλιο προκαλούν.
 
Last edited:
#15
Σήμερα δεν έχει σωθεί ο τρόπος που ψάλλονταν, κάποιοι όμως μελοποιούν τις υπακοές λχ σαν να είναι καθίσματα και τις ψάλλουν, αυτό είναι κιτς, βλαχομπαρόκ , κατά την δική μου άποψη κι όχι μόνο.
Δε θα διαφωνήσω στα υπόλοιπα.
Θα ρωτήσω όμως κάτι: αφού υπάρχουν υπακοές μελοποιημένες .... υπαρχουν, δεν υπαρχουν; υπάρχουν! ... δεν μπορούμε στην λογική τους να μελοποιήσουμε και ό,τι άλλο χρειαστεί;....

Δεν καταλαβαίνω την αναφορά με τα καθίσματα, αλλά δεν πειράζει! [ αλήθεια τοοοοοσο διαφορετικό είναι το μέλος ;; εκτός αν εννούμε με μουσικές γραμμές καθισμάτων.. εκει ... ]
 
Last edited:

Shota

Παλαιό Μέλος
#16
«Προστασία τῶν Χριστιανῶν» στον παρακλητικό κανόνα πως το λέτε, παιδιά; Ρωτάει ένας φίλος.
 

evangelos

Ευάγγελος Σολδάτος
#17
«Προστασία τῶν Χριστιανῶν» στον παρακλητικό κανόνα πως το λέτε, παιδιά; Ρωτάει ένας φίλος.
Εκεί που έχουν σωθεί να λέγονται, λέγονται.
Προφορική είναι η παράδοση κι όχι αρχαιολογία.
Καλή η αρχαιολογία και χρήσιμη αλλά για το μουσείο, η εκκλησία δεν είναι μουσείο.
 

giorgosgoudi

Νέο μέλος
#18
Εφόσον το κοντάκιο ψάλλεται στον ακάθιστο, την παράκληση αλλά και στη θ. λειτουργία, δεν μπορεί κανείς να λέει ότι καταργήθηκε.
 

evangelos

Ευάγγελος Σολδάτος
#19
Δε θα διαφωνήσω στα υπόλοιπα.
Θα ρωτήσω όμως κάτι: αφού υπάρχουν υπακοές μελοποιημένες .... υπαρχουν, δεν υπαρχουν; υπάρχουν! ... δεν μπορούμε στην λογική τους να μελοποιήσουμε και ό,τι άλλο χρειαστεί;....

Δεν καταλαβαίνω την αναφορά με τα καθίσματα, αλλά δεν πειράζει! [ αλήθεια τοοοοοσο διαφορετικό είναι το μέλος ;; εκτός αν εννούμε με μουσικές γραμμές καθισμάτων.. εκει ... ]
Δεν υπάρχουν υπακοές, μόνο το Προλαβούσαι. Οι άλλες είναι νέα μόδα του π. Κωνσταντίνου Παπαγιάννη
 
Top