[Ερώτηση] Συμψαλμώδηση ακολουθίας αγίου από φυλλάδα μετά Παρακλητικής και Μηναίου.

#1
Χαίρετε, δεδομένου ότι ο Ιούλιος είναι μήνας με πολλές εορτές αγίων έχω απορία αν γίνεται να ψαλεί ακολουθία αγίου εξ ιδιαιτέρας φυλλάδος μαζί με την Παρακλητική και το Μηναίο, σε περίπτωση πάντα που ο ναός δεν πανηγυρίζει. Φέρνω ως παράδειγμα την εορτή του οσίου Παισίου, που δεν απαντάται στα εν χρήσει Μηναία. Μπορεί να γίνει συγκερασμός ακολουθιών;

Υ.Γ. Σίγουρα η εύκολη λύση είναι να ψαλεί πλήρης ακολουθία με ευαγγέλιο, καταβασίες, μεγ. δοξολογία κτλ. Προσωπικά όμως είμαι θιασώτης της μη παράβλεψης της Παρακλητικής, παρά μόνο όταν απαιτείται, πολύ σπάνια δηλαδή.
 

π. Μάξιμος

Γενικός Συντονιστής
#2
Προσωπικῶς εὐχαριστῶ γιά τό θέμα γιατί ἐπί χρόνια (καί ἐδῶ καί στό ναό μου) α) λέω ὅτι ἄν ἔχουμε μία πλήρη ἑορτάσιμη ἀκολουθία –ἤ ἔνα πλοῦτο ὑμνογραφικοῦ ὑλικοῦ ἄν θέλετε–, αὐτό δέν σημαίνει ὅτι ἀναγκαστικά πρέπει νά τή χρησιμοποιήσουμε –εἰδάλλως θά ἔχουμε καί τύψεις ὄτι κάτι δέν κάναμε καλά–, ἀλλά μποροῦμε νά χρησιμοποιήσουμε τό ὑμνογραφικό ὑλικό πού μᾶς χρειάζεται, προκειμένου νά διεξάγουμε μιά ἀκολουθία, ὄχι ἑορτάσιμη, ἀλλά στά πλαίσια τῶν ὑπό τοῦ τυπικοῦ καθοριζομένων ἀκολουθιῶν γιά τίς καθημερινές καί β) οἱ περισσότερες φυλλάδες στό ναό μου ἔχουν κάποιο Α4 ἐπισυναπτόμενο μέ ὁδηγίες γιά τό ποιά θά χρησιμοποιηθοῦν ἀπό τήν πλήρη ἑορτάσιμη ἀκολουθία καί πῶς θά διεξαχθεῖ αὐτή.

Εὐχαριστοῦμε γιά τό θέμα, γιατί ἔρχεται σέ ἀντίποδα τῶν ὄσων ἀναξέλεγκτα συμβαίνουν συνήθως καί (φεῦ !!!) μεταδίδονται ραδιοφωνικά καί διαδικτυακά!!!

Τό παρήγορο εἶναι ὄτι τό φόρουμ ἔχει ἀσχοληθεῖ ἀπό 13ετίας μέ τό θέμα (πού θυμήθηκα τώρα —θά ὑπάρχουν κι ἄλλα—):
Καθημερινές Πανηγύρεις... καί τό ἀναφερόμενο ἐκεῖ σπουδαῖο ἄρθρο τοῦ μακαριστοῦ
π. Κωνσταντίνου Παπαγιάννη, Χρήσις νέων ακολουθιών

Χωρίς νά τελειώνει τό θέμα μέ αὐτή τήν ἀπάντηση καί περιμένοντας συμπλήρωση, ἀρχικά συμβουλευόμαστε τίς
«Γενικαί Τυπικαί Διατάξεις» Δίπτυχα της Εκκλησίας της Ελλάδος γιά τίς καθημερινές καί χρησιμοποιοῦμε ἀπό τή φυλλάδα, τό Μηναῖο καί τήν Παρακλητική, ὅσα προβλέπονται ἀνά περίπτωση.

Ἐπίσης συμβουλευόμαστε τήν Προθεωρία τοῦ ΤΜΕ καί τοῦ ΣΤ καί ἄλλα πού θά συμπληρωθοῦν.

Καί πάλι εὐχαριστίες!
 

MTheodorakis

Παλαιό Μέλος
#3
Στὸ Κύριε ἐκέκραξα «Θοῦ Κύριε...» μὲ ἐφύμνια, 3 τοῦ μηναίου + 3 τοῦ ἑορταζομένου ὁσίου (φυλλάδα Σουρωτῆς). Δόξα τοῦ ὁσίου. Καὶ νῦν, ὁμόηχο προσόμοιο τῶν ἑσπερίων τῆς Παρακλητικῆς τῆς ἡμέρας, Κυριακὴ ἑσπέρας πλ. α’ «Λάμψον τὸν φωτισμόν σου ἐμοὶ...». Ψάλλεται πάντοτε τὸ «Φῶς ἱλαρὸν...». Ἄνευ εἰσόδου, ἀναγνωσμάτων καὶ λιτῆς.



Ἀπόστιχα τῆς Παρακλητικῆς τοῦ ἤχου τῆς ἑβδομάδας. Καὶ νῦν, ὁμόηχο προσόμοιο τῶν ἑσπερίων τῆς Παρακλητικῆς τῆς ἡμέρας, Κυριακὴ ἑσπέρας πλ. δ’ «Χαῖρε δαιμόνων ἀφάνισις...».



Ἀπολυτίκιο τοῦ ὁσίου, Δόξα, Καὶ νῦν, τὸ α’ θεοτοκίο «Χαῖρε, πύλη Κυρίου ἡ ἀδιόδευτος...».

Ἐκτενής. Σοφία. Στερεώσαι Κύριος ὁ Θεός, εὐθὺς ἀπόλυση καὶ «Δι' εὐχῶν τῶν ἁγίων πατέρων ἡμῶν, Κύριε Ἰησοῦ Χριστὲ ὁ Θεὸς ἡμῶν ἐλέησον ἡμᾶς».



Στὸ σύνηθες μικρὸ ἀπόδειπνο (στὸν νάρθηκα) τὰ ἀπολυτίκια τοῦ ἑσπερινοῦ.



Στὸ σύνηθες μεσονυκτικὸ (στὸν νάρθηκα) τὰ συνήθη τροπάρια.





Στὸ «Θεὸς Κύριος...» ἀπολυτίκιο τοῦ ὁσίου δίς, Δόξα, Καὶ νῦν, τὸ α’ θεοτοκίο «Χαῖρε, πύλη Κυρίου ἡ ἀδιόδευτος...».

Καθίσματα μόνο τῶν δύο πρώτων στιχολογιῶν τοῦ ὁσίου.

Ν’ ψαλμός.

Κανόνες: τῆς Παρακλητικῆς μὲ τὸν εἱρμὸ εἰς 4 μὲ προΰμνιο «Δόξα σοι ὁ Θεὸς ἡμῶν, δόξα σοι» (παραλείπονται τὰ δύο μαρτυρικά)+τοῦ Μηναίου εἰς 4+ οἱ τοῦ ὁσίου εἰς 2+4.

Ἀπὸ γ’ ᾠδῆς ὁ εἱρμὸς «Τοὺς σοὺς ὑμνολόγους...», κάθισμα τοῦ Μηναίου, Δόξα τοῦ ὁσίου, Καὶ νῦν θεοτοκίο τῆς φυλλάδας.

Ἀφ’ στ’ ὁ εἱρμὸς «Τὴν θείαν ταύτην...», ψάλλεται κοντάκιο καὶ οἶκος τοῦ ὁσίου, τὸ συναξάριο πλῆρες καὶ τοῦ ὁσίου πλῆρες. Δὲν ψάλλονται καταβασίες.

Ἐξαποστειλάρια τοῦ ὁσίου δύο, Δόξα, Καὶ νῦν, θεοτοκίον. Στιχολογία αἴνων μὲ ἐφύμνια. Αἴνοι τοῦ ὁσίου. Δοξολογία μεγάλη, ἀπολυτίκιο Δόξα, Καὶ νῦν, θεοτοκίο τοῦ ἑσπερινοῦ.



Στὶς ὧρες (στὸν νάρθηκα) ἀπολυτίκο καὶ κοντάκιο τοῦ ὁσίου.



Στὴν λειτουργία τὰ ἀρχαία ἀντίφωνα

α) «Ἀγαθὸν τὸ ἐξομολογεῖσθαι...Ταῖς πρεσβείαις τῆς Θεοτόκου...Δόξα, Καὶ νῦν».

β) «Ὁ Κύριος ἐβασίλευσεν...Πρεσβείαις τῶν ἁγίων σου σῶσον ἡμᾶς Κύριε...Δόξα, Καὶ νῦν».

γ) «Δεῦτε ἀγαλλιασώμεθα τῷ Κυρίῳ...Σῶσον ἡμᾶς Υἱὲ Θεοῦ ὁ ἐν ἁγίοις θαυμαστὸς...». «Δεῦτε προσκυνήσωμεν... ἀπολυτίκο τοῦ ὁσίου, Δόξα, κοντάκιο τοῦ αὐτοῦ, Καὶ νῦν, θεοτοκίον «Ἡ νοητὴ πύλη τῆς ζωῆς ἡμῶν...» (Παρακλητική, ἦχος πλ. δ’, Πέμπτη πρωὶ, γ’ στιχολογία).

«Δύναμις...» δὲν λέγεται.

Προκείμενα, Ἀπόστολοι, Ἀλληλουάριο καὶ Εὐαγγέλια τῆς σειρᾶς (τῆς ἡμέρας) καὶ τοῦ ὁσίου.

«Ἄξιον ἐστὶν...».

Κοινωνικὸς ψαλμὸς 33 καὶ «Ὁ ποιῶν τοὺς ἀγγέλους αὐτοῦ πνεύματα καὶ τοὺς λειτουργοὺς αὐτοῦ πῦρ φλέγον».

«Πληρωθήτω...».

«Εἴη τὸ ὄνομα...», Δόξα, τὸ αὐτό, Καὶ νῦν, τὸ αὐτό.
 
Last edited:

giorgosgoudi

Νέο μέλος
#4
Το τι μπορείς να κάνεις εξαρτάται και από το διαθέσιμο χρόνο ή στόχο χρόνου.

Για περιπτώσεις αγίων χωρίς ακολουθία υπάρχουν και εναλλακτικοί τρόποι τιμής από την αλλαγή του υφιστάμενου τυπικού. Ο άγιος μπορεί να τιμηθεί μέσα στο κήρυγμα ή με κάποια λιτή.. το τυπικό προσφέρει πολλές δυνατότητες.

Αυτή η έννοια του "πανηγυρισμού" μέσα από συγκεκριμένους ύμνους (πχ καταβασίες και μεγάλη δοξολογία) ή ακόμα και με την κατάλυση οίνου και ελαίου στην τράπεζα, στη σημερινή εποχή που οι περισσότεροι πιστοί δεν εκκλησιάζονται καθημερινά νομίζω είναι ξεπερασμένη. Δηλαδή του Σταυρού και του Αποκεφαλισμού που έχουμε νηστεία οι εορτές είναι λιγότερο πανηγυρικές; Πρέπει σε κάθε γιορτή να γίνονται ακριβώς τα ίδια; Ίσα ίσα έχει και ποικιλία το να ακούγονται και μορφές τυπικού ημερών που αν δεν υπήρχε ο άγιος της φυλλάδας μπορεί να μη γίνονταν καν και να αναβιώνουν δομές όπως ο όρθρος με απόστιχα που πολλοί εξ ημών τις ακούμε/ψάλλουμε μόνο τη Μ. Εβδομάδα.

Η πανηγυρική ακολουθία υποτίθεται ότι προβλέπει και πανηγυρικά μέλη(πολυελέους, κρατήματα κπ) στη θέση άλλων. Δεδομένου ότι είναι απίθανο να ψαλούν τέτοια πράγματα, μια καθημερινή ακολουθία μπορεί να είναι υμνολογικά πιο ενδιαφέρουσα από μια λεγόμενη πανηγυρική. Σε κάθε περίπτωση η σύμπτωση διαφόρων θεμάτων (παρακλητική + άγιος μηναίου + άγιος φυλλάδας) δίνει και ευκαιρίες για συνδυαστικά κηρύγματα από τον ιερέα.

Η εξάπλωση όμως της χρήσης φυλλάδων έχει και πρακτικά αίτια. Η φυλλάδα έχει συγκεντρωμένο το υλικό της ακολουθίας και ο ψάλτης δε χρειάζεται να ψάχνει σε δύο βιβλία, ούτε να έχει ξεκαθαρισμένο το τι ακριβώς γίνεται στις καθημερινές ακολουθίες. Η λεγόμενη πανηγυρική ακολουθία έχει το πλεονέκτημα ότι η δομή της είναι απλή και ακόμα και από μουσικής απόψεως, οι ύμνοι συνήθως είναι γνωστοί. Πχ δε θα σου τύχει κανένα περίεργο προσόμοιο ή ειρμός του κανόνα. Έτσι είναι προσιτή και σε πιο ερασιτέχνες ψάλτες αλλά και σε τυχόν επαγγελματίες που έρχονται μόνο Κυριακές και αγνοούν την τάξη των υπολοίπων ημερών. Επίσης μπορεί να ολοκληρωθεί και πιο σύντομα από μια ακολουθία που θα έχει και απόστιχα.
 
Last edited:

Παναγιώτης

σκολιοὶ γὰρ λογισμοί, χωρίζουσιν ἀπὸ Θεοῦ
#5
Φυσικά και μπορείτε. Μπορείτε την φυλλάδα να την μετατρέψετε σε ακολουθία εις ς' εορταζομένου (ήτοι ημιεορταζομένου) Αγίου, και να χρησιμοποιήσετε και την Παρακλητική.

Στο Τυπικόν Όρθρου Ενοριών, σ. 177, αφιερώνεται ολόκληρο κεφάλαιο για "Συμψαλμώδηση Ακολουθιών", στο οποίο βιβλίο για πρώτη φορά -τουλάχιστον εν γνώσει μου- απαντάται ο όρος "Συμψαλμώδηση", και αναλυτικά Τυπικά Συμψαλμώδησης.

Επίσης μπορείς να ακολουθήσεις και τα δωρεάν Τυπικόν Ενοριών τόμος Α' και τόμος Β'.

Μπορείτε να δείτε και εδώ.
 
Last edited:

π. Μάξιμος

Γενικός Συντονιστής
#7
Ευχαριστώ για τις απαντήσεις. Θεωρώ πως το όλο ζήτημα έγκειται στην πλήρη άγνοια των διατάξεων του τυπικού από την πλειοψηφία των ιεροψαλτών, ιδίως όσων ψέλνουν μόνο Κυριακές και μεγάλες εορτές.
Αὐτή ἀκριβῶς ἡ διαπίστωση δημιουργεῖ αὐτή τήν ἀκαταστασία (vs εὐταξία) καί ὁπωσδήποτε συμπληρώσατε «στην πλήρη άγνοια των διατάξεων του τυπικού από την πλειοψηφία των ΙΕΡΕΩΝ». Αὐτοί ἔχουν καί ἄλλες σκοπιμότητες στό μυαλό τους... καί δυστυχῶς ἐπιβάλλονται στανικῶς στούς ψάλτες.
Γνωρίζω ψάλτες πού ἔχουν τά ἀπαιτούμενα γιά τήν περίσταση προσόντα... ἀλλά δέν τούς ἀφήνουν...
Αὐτά πού ἔγραψα προηγουμένως καί κάνω, τά κάνω γιατί εἶμαι ὁ προεστώς/προϊστάμενος...

Τελειώνοντας, γι᾿ αὐτό τό θέμα, θέλω νά πῶ (ἔχω τή σύμφωνη γνώμη ἀρκετῶν ψαλτῶν, πού ξέρουν...) ὅτι γιά νά ἀφαιρέσεις κάτι, νά περικόψεις, νά συνθέσεις, νά συντάξεις τυπική διάταξη, πρέπει νά γνωρίζεις πολύ καλά τίς δομές καί μορφές τῶν ἀκολουθιῶν, πού δυστυχῶς σέ ψάλτες καί περισσότερο παπάδες ὑπάρχει πλήρης ἄγνοια...
 
#8
Ευχαριστώ για τις απαντήσεις. Θεωρώ πως το όλο ζήτημα έγκειται στην πλήρη άγνοια των διατάξεων του τυπικού από την πλειοψηφία των ιεροψαλτών, ιδίως όσων ψέλνουν μόνο Κυριακές και μεγάλες εορτές.
Με κάλυψε ο π. Μάξιμος. Εκτός των παραπάνω χρήσιμων οδηγιών, ο κ. Καραγιαννάκης Γεώργιος έχει προσφέρει στο Ψαλτολόγιο την εργασία του με το τυπικό των καθημερινών ημερών της εβδομάδος και το μόνο που χρειάζεσαι είναι το μηναίο η τη φυλλάδα με την Ακολουθία του Αγίου που σε ενδιαφέρει.
 
#9
Με κάλυψε ο π. Μάξιμος. Εκτός των παραπάνω χρήσιμων οδηγιών, ο κ. Καραγιαννάκης Γεώργιος έχει προσφέρει στο Ψαλτολόγιο την εργασία του με το τυπικό των καθημερινών ημερών της εβδομάδος και το μόνο που χρειάζεσαι είναι το μηναίο η τη φυλλάδα με την Ακολουθία του Αγίου που σε ενδιαφέρει.
η οποία σε λίγο καιρό, θα έρθει η δεύτερη έκδοση, αρτιότερη, με όλες τις ωδές...
 
#10
Κάτι παρόμοιο με όσα αναφέρθηκαν και αναλύθηκαν διεξοδικώς ανωτέρω, μπορεί να ακολουθηθεί και στην επερχόμενη εορτή του λαοφιλούς αγίου Νεκταρίου, από ιεροψάλτες που ψάλλουν σε ναούς που δεν τιμούν ιδιαιτέρως τον άγιο, αλλά θα λειτουργήσουν στη μνήμη του..
 

tsak77

Χρῆστος Τσακίρογλου
#11
Μία ἐρώτηση ἐπ’ αὐτοῦ·
Ἀπολυτίκιο τοῦ ὁσίου, Δόξα, Καὶ νῦν, τὸ α’ θεοτοκίο «Χαῖρε, πύλη Κυρίου ἡ ἀδιόδευτος...».
Γιατί ἐφ’ ὅσον οὔτε στὰ ἑσπέρια οὔτε στὰ ἀπόστιχα ἔγινε χρήση Θεοτοκίων τῆς Κυριακῆς, γίνεται στὰ Ἀπολυτίκια; δὲν θὰ μποροῦσε νὰ γίνει χρήση τῶν ἀντιστοίχων ποὺ ψάλλονται στοὺς μὴ ἑορταζομένους Ἁγίους, ἐφ’ ὅσον ἡ ἀκολουθία τροποποιήθηκε ἄνευ Λιτῆς καὶ Ἀναγνωσμάτων καὶ δὲν βρισκόμαστε σὲ ἀπόδοση ἤχου;
 
Last edited:

MTheodorakis

Παλαιό Μέλος
#12
Δὲν εἶναι τόσο ἑορτάσιμη ἡ διάταξη. Εἶναι ἑορτάσιμη εἰς 6 καὶ ἔχει καὶ δοξολογία μεγάλη, ὅπως στὰ Μηναῖα 6/10, 23/10 καὶ 16/11.
 
Top