[Ερώτηση] "Δι' ευχών... ελέησον [και σώσον] ημάς"

chanendes

Ιωάννης Π. Αχιλλιάς
#1
Την γνωστη επισφραγιστική των ακολουθιών φράση του Ιερέως, "Δι' ευχών..."

την έχω ανέκαθεν στο μυαλό μου ως εξής:

"Δι' ευχών των Αγίων Πατέρων ημών, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον ημάς."

Τελευταία όμως έχω ακούσει αρκετές φορές [από καταρτισμένα μάλιστα χείλη] την εκδοχή:

"Δι' ευχών των Αγίων Πατέρων ημών, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον ημάς."

κι αναρρωτιέμαι: ποιά είναι η ορθή εκδοχή; η συγκεκκομένη ή η πλήρης;

κι αν είναι ή συγκεκκομένη, γιατί; Μήπως τελικός στόχος αλλά και τελολογική έκφραση και έκφανση του Ελέους δεν είναι η τελική Σωτηρία;
 
Last edited:

π. Μάξιμος

Γενικός Συντονιστής
#2
κι αν είναι ή συγκεκκομένη, γιατί; Μήπως τελικός στόχος αλλά και τελολογική έκφραση και έκφανση του Ελέους δεν είναι η τελική Σωτηρία;
Πρός Θεοῦ Γιάννη! Δέν προσεγγίζουμε κείμενα ἀπό πλευρᾶς παραδόσεώς τους (κριτική κειμένου) μέ τέτοιες θεολογικές ἤ ἀθεολόγητες (παρ)ερμηνεῖες.

Δι᾿ εὐχῶν ... ὁ Θεός, ἐλέησον ἡμᾶς.
Ἔτσι τό βλέπουμε στό ΤΜΕ σσ. 14 καί 41 τῆς Προθεωρίας πού ἐπισυνάπτω. Ἔτσι στά Ἱερατικά (ἐκτός ἀπό ἔκδοση τῆς Ἀποστολικῆς Διακονίας τοῦ 1977 -μέχρι 1995- «ἐπιμελείᾳ τοῦ ἀειμνήστου παπα-Κωνσταντίνου Πλατανίτη»), ἔτσι στόν Τρεμπέλα καί σέ ὅλες τίς λειτουργικές ἐκδόσεις τοῦ Φουντούλη.

Ἡ ἀλήθεια εἶναι ὅτι τό «ἔχουμε στό μυαλό μας» καί τό προφέρουμε ὄχι μόνον μέ τήν προσθήκη «καὶ σῶσον» ἀλλά καί « ... ὁ Θεός ἡμῶν, ἐλέησον καὶ σῶσον ἡμᾶς».

Εὔκολα γίνονται αὐτές οἱ προσθῆκες ἀπό ἄλλα τροπάρια καί κείμενα τοῦ λειτουργικοῦ μας πλούτου. Ἀπό τό Μέγα Ἀπόδειπνον «Ἅγιε, Ἅγιε, Ἅγιε, Τρισάγιε Κύριε, ἐλέησον καὶ σῶσον ἡμᾶς, Ἀμήν.» ἀλλά καί «Ὁ Θεός, ἱλάσθητι ἡμῖν τοῖς ἁμαρτωλοῖς. Καὶ ἐλέησον ἡμᾶς».

Πάντως στοῦ Π. Ν. Τρεμπέλα, Αἱ Τρεῖς Λειτουργίαι κατά τούς ἐν Ἀθήναις Κώδικας, βλέπουμε ὅτι αὐτή ἡ μοναχική προσθήκη, μᾶλλον προέρχεται ἀπό τό «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ἐλέησόν με» γίνεται «Διά πρεσβειῶν τῆς παναχράντου σου μητρός ... ἐλέησον ἡμᾶς» μετά «Δι᾿ εὐχῶν τῶν ἁγίων πατέρων (τῆς μονῆς)...» κλπ.. Δεῖτε καί κάτι σχετικό ἐδῶ ἀπό παλιά.


 

Attachments

chanendes

Ιωάννης Π. Αχιλλιάς
#3
Πρός Θεοῦ Γιάννη! Δέν προσεγγίζουμε κείμενα ἀπό πλευρᾶς παραδόσεώς τους (κριτική κειμένου) μέ τέτοιες θεολογικές ἤ ἀθεολόγητες (παρ)ερμηνεῖες.
Απλώς αναρωτήθηκα Γέροντα! Δεν προσπάθησα να ερμηνεύσω, (υπάρχουν ειδικότεροι, γι' αυτό και ρώτησα) ούτε θέλησα να παρερμηνεύσω! (ούτε σ' αυτό είμαι ειδικός!) :)

Ευχαριστώ πολύ για την εμπεριστατωμένη απάντηση, και για τη λύση της απορίας μου! Ομολογώ πάντως ότι η σωστή εκδοχή θα συνεχίσει να με ξενίζει......
 
#4
Υπάρχει και αυτή η εκδοχή (την έχω ακούσει στο Άγιον Όρος):
«Δι᾿ εὐχῶν τῶν ἁγίων πατέρων ἡμῶν, Κύριε Ἰησοῦ Χριστὲ ὁ Θεὸς ἡμῶν, ἐλέησον ἡμᾶς».

Υ.Γ. Ας σημειωθεί ότι αυτή η εκδοχή μαρτυρείται και στο Ωρολόγιο το Μέγα (του Σαλιβέρου που κοίταξα, 1898, σ. 7· δεν είδα άλλες εκδόσεις, υποθέτω όμως ότι και στις άλλες παλαίτυπες εκδόσεις το ίδιο θα είναι).
 
Last edited:

Panagiotis

Γενικός συντονιστής
#5
Υπάρχει και αυτή η εκδοχή (την έχω ακούσει στο Άγιον Όρος):
«Δι᾿ εὐχῶν τῶν ἁγίων πατέρων ἡμῶν, Κύριε Ἰησοῦ Χριστὲ ὁ Θεὸς ἡμῶν, ἐλέησον ἡμᾶς».

Υ.Γ. Ας σημειωθεί ότι αυτή η εκδοχή μαρτυρείται και στο Ωρολόγιο το Μέγα (του Σαλιβέρου που κοίταξα, 1898, σ. 7· δεν είδα άλλες εκδόσεις, υποθέτω όμως ότι και στις άλλες παλαίτυπες εκδόσεις το ίδιο θα είναι).
Αυτό είναι και το σλαβονικό κείμενο, χρησιμοποιούμενο στις μεν απολύσεις μόνο από τη Βουλγαρική Εκκλησία και σε κάποιες περιοχές της πρώην Γιουγκοσλαβίας, από τις δε λοιπές σλαβόφωνες εκκλησίες στις θέσεις που ορίζει το Ωρολόγιο και τα λοιπά λειτουργικά βιβλία (π.χ. Μ. Απόδειπνο)
 

MTheodorakis

Παλαιό Μέλος
#6
Υπάρχει και αυτή η εκδοχή (την έχω ακούσει στο Άγιον Όρος):
«Δι᾿ εὐχῶν τῶν ἁγίων πατέρων ἡμῶν, Κύριε Ἰησοῦ Χριστὲ ὁ Θεὸς ἡμῶν, ἐλέησον ἡμᾶς».

Υ.Γ. Ας σημειωθεί ότι αυτή η εκδοχή μαρτυρείται και στο Ωρολόγιο το Μέγα (του Σαλιβέρου που κοίταξα, 1898, σ. 7· δεν είδα άλλες εκδόσεις, υποθέτω όμως ότι και στις άλλες παλαίτυπες εκδόσεις το ίδιο θα είναι).


Αὐτὸ εἶναι τὸ αὐθεντικὸ κείμενο

(χφ. Basilii Falascae λειτουργία Χρυσοστόμου ι’ αἰ. ἔκδ. εὐχολόγιον Goar 1730 σ. 89, τυπικὸ Μεσσήνης τοῦ ἔτους 1131 σσ. 200, 206, Dmitrievskij τ. 1 σσ. 871, 875, τ. 2 σσ. 133, 146, 318, εἰλητάριο Σινὰ Ε 4 προηγιασμένα τοῦ ἔτους 1183 ἔκδ. Τὰ νέα εὑρήματα φωτογραφία 224, χφφ. ὡρολόγια Μονάχου Bayerische Staatsbibliothek gr. 320 ιβ’ αἰ. φφ. 52v, 60v, Σινὰ 904 τοῦ ἔτους 1211 φφ. 75v, 85v, 92v, 164r, 215r, 250v, Μ. Λαύρας Γ-66 ιγ’ αἰ. φ. 1r, εἰλητάριο Σινὰ Ε 46 προηγιασμένα ιγ’-ιδ’ αἰ. ἔκδ. Τὰ νέα εὑρήματα φωτογραφία 231, χφφ. ὡρολόγια Σινὰ Χ 164 ιδ’-ιε’ αἰ. ὅπ. πρ. φωτογραφία 193, Μορφωτικοῦ Ἱδρύματος Ἐθνικῆς Τραπέζης / Πέζαρου 31 τέλη ιε’ αἰ. φ. 9r, Harley (British Library) 5541 μεταξὺ τῶν ἐτῶν 1485-1525 φφ. 1r, 11v, Μονάχου Bayerische Staatsbibliothek gr. 345 διάταξη τῆς θείας λειτουργίας τοῦ ἔτους 1598 φ. 40v, Ὡρολόγιον ἐκδ. 1509, 1520, 1563, 1584, 1604, 1632, 1757, 1801, 1819, 1820, 1830, 1832, 1851, Οἰκουμενικοῦ πατριαρχείου 1900, Ἀποστολικῆς διακονίας 1952, Ἀποστολικῆς διακονίας 1983, Πανθέκτη ἔκδ. 1817 τ. 1. Βλ. καὶ ΤΜΕ σσ. 14 καὶ 41).
 
Top