Απολυτίκιο αγίας Μαρίας της Μαγδαληνής (22 Ιουλίου)

#1
Ψάλλεται κατά το "Τον τάφον σου Σωτήρ". Ωστόσο, έχω ακούσει την άποψη ότι επειδή έχει θέση απολυτικίου, ψάλλεται από του ΠΑ (πρόβλ. αλλαγή μέλους στο απολυτίκιο του προφήτη Ζαχαρία). Ισχύει λοιπόν κάτι τέτοιο; Αν ναι, τότε μουσικό κείμενο θα ήταν χρήσιμο.

Υ.Γ. Είμαι προκατειλημμένος αρνητικά, αλλά με ενδιαφέρει να ακούσω την άποψή σας.
 
Last edited:

Π. Δαβίδ

Γενικός συντονιστής
#2
To είχαμε σχολιάσει παλαιότερα και είχα ανεβάσει και τη βουλγαρική εκδοχή του μέλους που είναι από τον Πα.
Τώρα δεν έχω χρόνο να το ψάξω πάλι.
 
E

emakris

Guest
#6
Να προστεθούν κ τα σχόλια....
Το γενικότερο θέμα των απολυτικίων που βασίζονται στούς προλόγους "Τον τάφον σου Σωτήρ", "Κατεπλάγη Ιωσήφ" και "Ο υψωθείς εν τω Σταυρώ" συζητήθηκε αρκετά εδώ.
 

dimskrekas

Δημήτρης Σκρέκας
#7
Το γενικότερο θέμα των απολυτικίων που βασίζονται στούς προλόγους "Τον τάφον σου Σωτήρ", "Κατεπλάγη Ιωσήφ" και "Ο υψωθείς εν τω Σταυρώ" συζητήθηκε αρκετά εδώ.
Βεβαίως, κ ειδικότερα, ελληνιστί, εδώ, αλλά πάντα υπάρχει χώρος για περαιτέρω ανάλυση.

Δ.
 
E

emakris

Guest
#8
Με αυτή την ευκαιρία να αναφέρω ότι τον τελευταίο καιρό έψαχνα για μουσικά κείμενα τροπαρίων που να βασίζονται μεν στο "Ο υψωθείς εν τω Σταυρώ", αλλά να ψάλλονται ως απολυτίκια, με μέλος διαφορετικό από αυτό του οικείου καθίσματος. [Διότι για μεν το "Τον τάφον σου Σωτήρ" υπάρχει τουλάχιστον η παραπάνω καταγραφή από χειρόγραφο της Ευξείνου Λέσχης (σύντομο Αναστασιματάριο Πέτρου, α΄ ήμισυ 19ου αι.), ενώ για το "Κατεπλάγη Ιωσήφ" υπάρχουν τα προεόρτια απολυτίκια Χριστουγέννων και Θεοφανείων στην Κυψέλη]. Και τελικά βρίσκονταν μπροστά στα μάτια μου (στραβομάρα...)! Ιδού...
 

Attachments

E

emakris

Guest
#9
...αλλά πάντα υπάρχει χώρος για περαιτέρω ανάλυση.
Τελικά φαίνεται ότι η διαφορετική ψαλμώδηση τροπαρίων που βασίζονται στον ίδιο πρόλογο, ανάλογα με το εάν πρόκειται για καθίσματα ή απολυτίκια, είναι μια παλαιότατη παράδοση. Τυχαία έπεσα πάνω στο ακόλουθο παράδειγμα, το οποίο σπεύδω να μοιραστώ με τους ενδιαφερομένους.
Προέρχεται από τον κώδικα αρ. 1259 της μονής Σινά, ένα Ειρμολόγιο από την εποχή γύρω στο 1600. Στην πρώτη φωτογραφία (φ. 149v-150r) βλέπουμε το κοντάκιο-πρόλογο "Τὸ προσταχθὲν μυστικῶς" στη σειρά των αυτόμελων καθισμάτων, ψαλλόμενο εκ του Νη. (Σε αυτό βασίζεται π.χ. το κάθισμα του Σταυρού "Ἐν παραδείσῳ μὲν τὸ πρὶν" και άλλα). Η μελωδία έχει αρκετές διαφορές από τη σημερινή, αλλά και μεγάλες ομοιότητες με αυτήν.
Στο αμέσως επόμενο φύλλο (φ. 150v-151r) βλέπουμε τον ίδιο πρόλογο με άλλη μελωδία, όταν πρόκειται να ψαλεί ως απολυτίκιο! Το μέλος εδώ θυμίζει όντως τα απολυτίκια του πλ. δ΄ εκ του Γα. Παραλλαγή της πρώτης φράσης: Νη-Πα-Βου-Γα-Γα-Πα-Βου-Γα-Δι-Δι-Πα-Βου-Γα-Δι-Γα. Η χαρακτηριστική αυτή κατάληξη συναντάται και παρακάτω. Το μόνο παράξενο είναι η τελική κατάληξη στον Κε (κατά τον ίδιο τρόπο που κάποια τροπάρια εκ του Νη καταλήγουν στον Βου). Μερικά φύλλα μετά παρατίθεται ξανά το ίδιο ακριβώς κομμάτι (ίσως εκ παραδρομής), με σαφέστερο τίτλο: "κάθισμα απολυτίκιον".
Η σχετική παράδοση φαίνεται πως χάθηκε κάποια στιγμή και επικράτησε να ψάλλεται πάντα η μελωδία του καθίσματος. Όπως αντίστοιχα στις μέρες μας τείνει να χαθεί η παράδοση που καταγράφει ο Ιωάννης για τα τροπάρια στην αρχή της Παράκλησης (βλ. παραπάνω).
 

Attachments

Last edited:
Top