«Τα Ένδεκα Εωθινά του Ιωάννου Πρωτοψάλτου» Πτυχιακή εργασία-Πανεπιστήμιο Μακεδονίας

Shota

Παλαιό Μέλος
#1
http://dspace.lib.uom.gr/handle/2159/12527

Τίτλος: Τα Ένδεκα Εωθινά του Ιωάννου Πρωτοψάλτου
Συγγραφέας: Βασιλειάδης, Ευάγγελος
Ημερομηνία τεκμηρίου: 2009
Υπηρεσία Έκδοσης: Πανεπιστήμιο Μακεδονίας Οικονομικών και Κοινωνικών Επιστημών
Περιγραφή: Πτυχιακή εργασία--Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, Θεσσαλονίκη, 2009. ΠΤΥ ΜΕΤ/38
 

domesticus

Lupus non curat numerum ovium
#2
Ἡ τελικὴ παράγραφος τῆς παραπάνω ἐργασίας καταλήγει:

«Ο Πέτρος μελοποιεί τα ένδεκα εωθινά με τρόπο λιτό και απλό σε σύντομο στιχηραρικό είδος. Χωρίς ιδιαίτερες εξάρσεις με συμετρία αναβάσεων και καταβάσεων και με ιδιαίτερη φειδώ στην εναλλαγή ήχων ολοκληρώνει τον κύκλο των εωθινών. Η συντομία και η απλότητα των μελωδικών γραμμών του Πέτρου σε αντίθεση με τις γραμμές του Ιωάννη αλλά και του Ιακώβου, πρέπει να συνδέεται με το γεγονός ότι ο Πέτρος υπήρξε Λαμπαδάριος και ως Λαμπαδάριος δεν έψαλλε τα δοξαστικά αυτά.»

Νομίζω ὅτι πρόκειται γιὰ ὑπεραπλούστευση καὶ μάλιστα ἀναπόδεικτη καὶ τελείως ὑποκειμενική. Καμία παραπομπὴ δὲν ὑπάρχει σχετικὰ, ποὺ να δικαιολογεῖ τὴν παραπάνω ἄποψη.
 
T

Tzanakos_B

Guest
#3
Ε
Ἡ τελικὴ παράγραφος τῆς παραπάνω ἐργασίας καταλήγει:

«Ο Πέτρος μελοποιεί τα ένδεκα εωθινά με τρόπο λιτό και απλό σε σύντομο στιχηραρικό είδος. Χωρίς ιδιαίτερες εξάρσεις με συμετρία αναβάσεων και καταβάσεων και με ιδιαίτερη φειδώ στην εναλλαγή ήχων ολοκληρώνει τον κύκλο των εωθινών. Η συντομία και η απλότητα των μελωδικών γραμμών του Πέτρου σε αντίθεση με τις γραμμές του Ιωάννη αλλά και του Ιακώβου, πρέπει να συνδέεται με το γεγονός ότι ο Πέτρος υπήρξε Λαμπαδάριος και ως Λαμπαδάριος δεν έψαλλε τα δοξαστικά αυτά.»

Νομίζω ὅτι πρόκειται γιὰ ὑπεραπλούστευση καὶ μάλιστα ἀναπόδεικτη καὶ τελείως ὑποκειμενική. Καμία παραπομπὴ δὲν ὑπάρχει σχετικὰ, ποὺ να δικαιολογεῖ τὴν παραπάνω ἄποψη.
Εγω ψαλλω τα εωθινα δοξατικα , ισως το κανουν και αλλοι συναδελφοι,παιρνοντας ως κορμο τα του Ιωαννου ,απο το πλεον διαδεδομενο Αναστασιματαριον του. Ομως αντιγραφοντας τα , συμφωνα με τα ακουσματα μου, κυριως απο Καραμανη και Πριγγο , εχω αντιγραψει πολλες θεσεις δικες τους , προσπαθωντας παντα να ειναι η μουσικη γραμμη απλη . Δεν ειναι καθολου ευκολη δουλεια , απαιτει εμπειρια, ακουσματα και πολλη υπομονη !!!! χρειαστηκα πολλα χρονια να γραψω αυτα που ψαλλω στις διαφορες ακολουθιες και δεν τα θεωρω δικα μου αλλα των διδασκαλων μας. Οσο για τον Πετρο τον Λαμπαδαριο , οπως ελεγε και ο Στανιτσας , τα μαθηματα του κυλανε απλα σαν το ηρεμο ποταμι... αλλα σε μερικα σημεια , αν δεν προσεξεις.. θα βουλιαξεις. !!!! Β. ΤΖΑΝ.
 

tsak77

Χρῆστος Τσακίρογλου
#4
Ἡ τελικὴ παράγραφος τῆς παραπάνω ἐργασίας καταλήγει:

«Ο Πέτρος μελοποιεί τα ένδεκα εωθινά με τρόπο λιτό και απλό σε σύντομο στιχηραρικό είδος. Χωρίς ιδιαίτερες εξάρσεις με συμετρία αναβάσεων και καταβάσεων και με ιδιαίτερη φειδώ στην εναλλαγή ήχων ολοκληρώνει τον κύκλο των εωθινών. Η συντομία και η απλότητα των μελωδικών γραμμών του Πέτρου σε αντίθεση με τις γραμμές του Ιωάννη αλλά και του Ιακώβου, πρέπει να συνδέεται με το γεγονός ότι ο Πέτρος υπήρξε Λαμπαδάριος και ως Λαμπαδάριος δεν έψαλλε τα δοξαστικά αυτά.»

Νομίζω ὅτι πρόκειται γιὰ ὑπεραπλούστευση καὶ μάλιστα ἀναπόδεικτη καὶ τελείως ὑποκειμενική. Καμία παραπομπὴ δὲν ὑπάρχει σχετικὰ, ποὺ να δικαιολογεῖ τὴν παραπάνω ἄποψη.

Το να κρίνει κανείς την γενικότερη φιλοσοφία ενός μελοποιού ιδιαιτέρως εκείνης της εποχής βάση μόνο συγκεκριμένων συνθέσεων, αν μη τι άλλο είναι μονόπλευρη, αν δεν στερείται βασικής μελέτης του συνόλου του έργου του. Ο Πέτρος μεταξύ άλλων κατέγραψε και συνέθεσε σε όλες τις συνθετικές φόρμουλες μένοντας σταθερός στο ύφος της πένας του, είτε αφορούσαν το δεξιό, είτε το αριστερό αναλόγιο, αποφεύγοντας λογικές όπως αυτή που ακολουθεί για παράδειγμα ο Ιάκωβος στην δοξολογία του πρώτου ήχου*, όπου φτάνει στα όρια της πρόκλησης, όσον αφορά στη μουσική έκταση και στη χρήση των μουσικών φράσεων ανάμεσα στους στίχους που αφορούν τον πρωτοψάλτη και τον λαμπαδάριο. Είναι γελοίο κατά την γνώμη μου να φανταζόμαστε ότι η καταγραφή μίας μακραίωνης παράδοσης από όλα αυτά τα μουσικά μεγαθήρια θα επιρεαζόταν από τόσο ευτελείς παράγοντες, απλά και μόνο επειδή μπορεί να ισχύσουν σήμερα, όπου επικρατεί όχι η πανηγυρική, αλλά η πανηγυρτζίδικη ψαλμωδία (για όποιον καταλαβαίνει τη διαφορά). Βάση των ιστορικών μαρτυριών, τότε δεν έγραφε μουσική ο κάθε τυχαίος ψαλτάκος όπως σήμερα, οπότε θα έπρεπε να μην σκεφτόμαστε με τη σημερινή λογική για τους τότε, χωρίς να μελετούμε τουλάχιστον την ολότητα του έργου τους...

Το ότι σερβίρεται ως προσωπική οπτική η παραπάνω άποψη της δίνει αρκετά ελαφρυντικά, πολλά εκ των οποίων θεωρώ ότι εξανεμίζονται όταν δεν αναφέρονται εν μέσω ενός καφέ, αλλά αναγράφονται σε μία πτυχιακή εργασία.


* Εάν πρόκειται για λογική και όχι για απλή σύμπτωση, μιας και παρατηρώντας κανείς άλλες παρόμοιες συνθέσεις του ιδίου, επικρατεί ισορροπία.
 

dkalpakidis

Dimitrios Kalpakidis
#5
Παραθέτω τις απόψεις των συναδέρφων οι οποίες με βρίσκουν απόλυτα σύμφωνο...
Ἡ τελικὴ παράγραφος τῆς παραπάνω ἐργασίας καταλήγει:
«Ο Πέτρος μελοποιεί τα ένδεκα εωθινά με τρόπο λιτό και απλό σε σύντομο στιχηραρικό είδος. Χωρίς ιδιαίτερες εξάρσεις με συμετρία αναβάσεων και καταβάσεων και με ιδιαίτερη φειδώ στην εναλλαγή ήχων ολοκληρώνει τον κύκλο των εωθινών. Η συντομία και η απλότητα των μελωδικών γραμμών του Πέτρου σε αντίθεση με τις γραμμές του Ιωάννη αλλά και του Ιακώβου, πρέπει να συνδέεται με το γεγονός ότι ο Πέτρος υπήρξε Λαμπαδάριος και ως Λαμπαδάριος δεν έψαλλε τα δοξαστικά αυτά.»
Νομίζω ὅτι πρόκειται γιὰ ὑπεραπλούστευση καὶ μάλιστα ἀναπόδεικτη καὶ τελείως ὑποκειμενική. Καμία παραπομπὴ δὲν ὑπάρχει σχετικὰ, ποὺ να δικαιολογεῖ τὴν παραπάνω ἄποψη.

Το να κρίνει κανείς την γενικότερη φιλοσοφία ενός μελοποιού ιδιαιτέρως εκείνης της εποχής βάση μόνο συγκεκριμένων συνθέσεων, αν μη τι άλλο είναι μονόπλευρη, αν δεν στερείται βασικής μελέτης του συνόλου του έργου του. Ο Πέτρος μεταξύ άλλων κατέγραψε και συνέθεσε σε όλες τις συνθετικές φόρμουλες μένοντας σταθερός στο ύφος της πένας του, είτε αφορούσαν το δεξιό, είτε το αριστερό αναλόγιο, αποφεύγοντας λογικές όπως αυτή που ακολουθεί για παράδειγμα ο Ιάκωβος στην δοξολογία του πρώτου ήχου*, όπου φτάνει στα όρια της πρόκλησης, όσον αφορά στη μουσική έκταση και στη χρήση των μουσικών φράσεων ανάμεσα στους στίχους που αφορούν τον πρωτοψάλτη και τον λαμπαδάριο. Είναι γελοίο κατά την γνώμη μου να φανταζόμαστε ότι η καταγραφή μίας μακραίωνης παράδοσης από όλα αυτά τα μουσικά μεγαθήρια θα επιρεαζόταν από τόσο ευτελείς παράγοντες, απλά και μόνο επειδή μπορεί να ισχύσουν σήμερα, όπου επικρατεί όχι η πανηγυρική, αλλά η πανηγυρτζίδικη ψαλμωδία (για όποιον καταλαβαίνει τη διαφορά). Βάση των ιστορικών μαρτυριών, τότε δεν έγραφε μουσική ο κάθε τυχαίος ψαλτάκος όπως σήμερα, οπότε θα έπρεπε να μην σκεφτόμαστε με τη σημερινή λογική για τους τότε, χωρίς να μελετούμε τουλάχιστον την ολότητα του έργου τους...
Το ότι σερβίρεται ως προσωπική οπτική η παραπάνω άποψη της δίνει αρκετά ελαφρυντικά, πολλά εκ των οποίων θεωρώ ότι εξανεμίζονται όταν δεν αναφέρονται εν μέσω ενός καφέ, αλλά αναγράφονται σε μία πτυχιακή εργασία.
* Εάν πρόκειται για λογική και όχι για απλή σύμπτωση, μιας και παρατηρώντας κανείς άλλες παρόμοιες συνθέσεις του ιδίου, επικρατεί ισορροπία.
Ο Ιάκωβος που δεν έχει Χερουβικά μελοποιημένα;
Μήπως ο Πέτρος δεν θα έψαλλε τα Χερουβικά του που είναι ανεπανάληπτα;
ή μήπως ο Πέτρος ο Λαμπαδάριος δεν έψαλλε πολλάκις και ως πρωτοψάλτης σε άλλους Ναούς ή και στον Πατριαρχικό Ναό;
Μήπως το Κοινωνικόν του πρωτοψάλτου Δανιήλ (Χριστουγέννων) δεν ψάλλεται σήμερα από την μεγάλη μερίδα των ψαλτών;

O "ερευνητής" στην πτυχιακή του εργασία παρά την καλή του θέλησει να "δικαιώσει (;)" την σημερινή επικράτηση (?) των Εωθινών του Ιωάννη (ως κλασσικών) καταλήγει σε λάθος συμπεράσματα
Ένα ερώτημα είναι αν ο συγγραφέας έχει ψάλει ή τουλάχιστον ακούσει τα συγκεκριμένα μέλη.
Και μια ακόμη παρατήρηση:
Τα 11 Εωθινά δεν είναι ακριβώς μελοποίηση του Ιωάννη πρωτοψάλτου. Ας υπήρχε μέριμνα στην εργασία για "μια ματιά" π.χ. στο Αναστασιματάριο Χουρμουζίου και αλλού για να υπήρχε μεγαλύτερη και σωστότερη μελέτη. Η βιβλιογραφία που χρησιμοποιεί ο φιλόδοξος ερευνητής είναι ανεπαρκής εξ' ού και τα λανθασμένα συμπεράσματα.
 
Last edited:

neoklis

Νεοκλής Λευκόπουλος, Γενικός Συντονιστής
#6
...Τα 11 Εωθινά δεν είναι ακριβώς μελοποίηση του Ιωάννη πρωτοψάλτου. Ας υπήρχε μέριμνα στην εργασία για "μια ματιά" π.χ. στο Αναστασιματάριο Χουρμουζίου και αλλού για να υπήρχε μεγαλύτερη και σωστότερη μελέτη. Η βιβλιογραφία που χρησιμοποιεί ο φιλόδοξος ερευνητής είναι ανεπαρκής εξ' ού και τα λανθασμένα συμπεράσματα.
Σε παλαιότερα βιβλία, και τα δοξαστικά αυτά φέρονται ως του Πέτρου Πελοποννησίου (πρβλ. εδώ).
 

dkalpakidis

Dimitrios Kalpakidis
#7
Σε παλαιότερα βιβλία, και τα δοξαστικά αυτά φέρονται ως του Πέτρου Πελοποννησίου (πρβλ. εδώ).
"φέρονται"
Το Αναστασιματάριο του Χουρμουζίου είναι έκδοση 1832 (νομίζω) όπως τα έλεγαν στο Πατριαρχείο τότε (κατά την "ανακοίνωση" της εκδόσεως).
Εκεί υπάρχουν διαφορές αλλά και πολλές ομοιότητες...
 

victoras

Νέο μέλος
#10
Πολύ φτωχή εργασία...με λάθος συμπεράσματα...:mad:
Ο καθηγητής έπρεπε να μην το περάσει...
Πολύ λίγη και άσχετη βιβλιογραφία
 

Γιώργος Μ.

Παλαιόν μέλος
#12
Δεν συμφωνώ με το "τυχάρπαστος" (μάλλον θέλατε να πείτε "τυχαίος", άσχετο), αλλά συμφωνώ ότι βγάζει κακία χωρίς λόγο το μήνυμα του victoras. Πέρα από το θέμα της δικαιοδοσίας, δεν είναι επιστημονική ανακοίνωση αυτό που κρίνεται.

ΥΓ Το λάθος όμως μάλλον ξεκινάει από το Πανεπιστήμιο. Ποιος ο λόγος να δημοσιεύονται πτυχιακές εργασίες ως επίσημα αρχεία του Πανεπιστημίου; Για να προωθηθεί η έρευνα; Μα δεν είναι αυτός σκοπός μιας πτυχιακής εργασίας, αλλά η εξοικείωση του φοιτητή με την έρευνα. Δεν μιλάμε για Μάστερ ή διδακτορικό.
 
#13
Δεν συμφωνώ με το "τυχάρπαστος" (μάλλον θέλατε να πείτε "τυχαίος", άσχετο), αλλά συμφωνώ ότι βγάζει κακία χωρίς λόγο το μήνυμα του victoras. Πέρα από το θέμα της δικαιοδοσίας, δεν είναι επιστημονική ανακοίνωση αυτό που κρίνεται.

ΥΓ Το λάθος όμως μάλλον ξεκινάει από το Πανεπιστήμιο. Ποιος ο λόγος να δημοσιεύονται πτυχιακές εργασίες ως επίσημα αρχεία του Πανεπιστημίου; Για να προωθηθεί η έρευνα; Μα δεν είναι αυτός σκοπός μιας πτυχιακής εργασίας, αλλά η εξοικείωση του φοιτητή με την έρευνα. Δεν μιλάμε για Μάστερ ή διδακτορικό.
Έτερον, εκάτερον. Κατά την ταπεινή μου άποψη καλά κάνουν και δημοσιεύονται. Έχουν δει πολλά τα μάτια μας... Από πολλές απόψεις.
 
Last edited:

Γιώργος Μ.

Παλαιόν μέλος
#14
Aγαπητέ Μανόλη, για ό,τι υποθέτω ότι υπονοείς (κι έχεις απόλυτο δίκιο) υπάρχουν κι άλλες μέθοδοι εκτός από την έκθεση στον αδηφάγο κόσμο του διαδικτύου. Ή θα έπρεπε ο ακαδημαϊκός χώρος να τις επινοήσει.

ΥΓ Να διευκρινίσω ότι πριν μιλούσα για δημοσίευση στο διαδίκτυο. Ασφαλώς και δεν είναι απόρρητα αρχεία οι πτυχιακές.
 
T

Tzanakos_B

Guest
#15
Παραθέτω τις απόψεις των συναδέρφων οι οποίες με βρίσκουν απόλυτα σύμφωνο...


Ο Ιάκωβος που δεν έχει Χερουβικά μελοποιημένα;
Μήπως ο Πέτρος δεν θα έψαλλε τα Χερουβικά του που είναι ανεπανάληπτα;
ή μήπως ο Πέτρος ο Λαμπαδάριος δεν έψαλλε πολλάκις και ως πρωτοψάλτης σε άλλους Ναούς ή και στον Πατριαρχικό Ναό;
Μήπως το Κοινωνικόν του πρωτοψάλτου Δανιήλ (Χριστουγέννων) δεν ψάλλεται σήμερα από την μεγάλη μερίδα των ψαλτών;

O "ερευνητής" στην πτυχιακή του εργασία παρά την καλή του θέλησει να "δικαιώσει (;)" την σημερινή επικράτηση (?) των Εωθινών του Ιωάννη (ως κλασσικών) καταλήγει σε λάθος συμπεράσματα
Ένα ερώτημα είναι αν ο συγγραφέας έχει ψάλει ή τουλάχιστον ακούσει τα συγκεκριμένα μέλη.
Και μια ακόμη παρατήρηση:
Τα 11 Εωθινά δεν είναι ακριβώς μελοποίηση του Ιωάννη πρωτοψάλτου. Ας υπήρχε μέριμνα στην εργασία για "μια ματιά" π.χ. στο Αναστασιματάριο Χουρμουζίου και αλλού για να υπήρχε μεγαλύτερη και σωστότερη μελέτη. Η βιβλιογραφία που χρησιμοποιεί ο φιλόδοξος ερευνητής είναι ανεπαρκής εξ' ού και τα λανθασμένα συμπεράσματα.
Κυριε συναδελφε. Κι εγω συμφωνω με τις αποψεις των συναδελφων που αναφερεις. Το ΑΝΑΣΤΑΣΙΜΑΤΑΡΙΟΝ, του Ιωαννου που ο ιδιος ΑΝΑγραφει οτι ειναι του Πετρου Λαμπαδαριου ,διασκευασθεν απο τον Πρωτ. Ιωαννη, παρατηρω οτι εδω και πολλα χρονια , χρησιμοποιειται σχεδον αποκλειστικα απο ολους τους συναδελφους , ιδιαιτερα τα ΕΩΘΙΝΑ Δοξαστικα. Θυμαμαι ,οταν ημουν πολυ νεοτερος οτι και ο αειμνηστος Περστερης παντα αυτα τα Εωθινα εψαλλε. Πολλοι τα θεωρουν οτι ειναι τα καλυτερα !!! Και οι νεοτεροι μελοποιοι [ Πριγγος , Καραμανης και αλλοι , αυτα πηραν ως βασικο κορμο και τα διασκευασαν . Προσωπικα τα φεωρω εντεχνα και τα ψαλλω πολλες φορες, οταν εχω και συμψαλλοντες. Θα ηθελα να μαθω απο τους πιο ειδικους απο μενα. Αυτα τα ενδεκα Εωθινα θεωρουνται ''ΚΛΑΣΣΙΚΑ''?? Τα εωθινα του Π. Λαμπ. δεν τα εχω και δεν μπορω να εχω γνωμην γι αυτα . Β. ΤΖΑΝΑΚΟΣ.
 

neoklis

Νεοκλής Λευκόπουλος, Γενικός Συντονιστής
#16
...Τα εωθινα του Π. Λαμπ. δεν τα εχω και δεν μπορω να εχω γνωμην γι αυτα ....
Τα Εωθινά Δοξαστικά του Πέτρου Πελοποννησίου από την έκδοση του Πέτρου Εφεσίου (1820), εδώ, τα δε του Χουρμουζίου (1832), που αναφέρθηκαν, εδώ.
 
Top