M. Θεοδωράκη, "Το κείμενο της Μεγάλης Δοξολογίας"

GabrielCremeens

Music Director at St. George, Albuquerque, NM
#1
Καλησπέρα σε όλους,

Έχει κανείς τον άρθρο του M. Θεοδωράκη, "Το κείμενο της Μεγάλης Δοξολογίας" το οποίο βρίσκεται στο περιοδικό ΣΥΜΒΟΛΗ (τ. 19 σ. 30-32);

Ενδιαφέρομαι να κάνω μια έρευνα πάνω στο κείμενο της δοξολογίας, και απ'ότι έχω ακούσει, ο κ. Θεοδωράκης μάλλον έχει απαντήσει σε μερικά ερωτήματα που έχω. Όμως, αυτό το περιοδικό δεν το βρίσκει κανείς εύκολα στο εξωτερικό...

Εν Χριστώ,
Γαβριήλ
 
#3
Στο παραπάνω κείμενο της Μεγάλης Δοξολογίας δίδεται απάντηση και στην διαφοροποίηση, σχετικά με το "ο καθήμενος εκ δεξιών του Πατρός" ή "εν δεξιά του Πατρός", επιλέγοντας το δεύτερο, το οποίο και κατά την ταπεινή μου γνώμη, είναι και το ορθότερο.
 
#4
Δείτε εμπεριστατωμένη, και ορθή στο σκεπτικό και τη διατύπωση (κατά τη γνώμη μου) προσέγγιση εδώ (από εδώ).
Πάντως πέρα από το θέμα της αρχαιότητος ή και γνησιότητος των χειρογράφων (πέρα δηλαδή από τη φιλολογική διάσταση) μεγάλη σημασία έχει το εκκλησιαστικό βίωμα, που, εν προκειμένω δίνει συντριπτικώς τα πρωτεία στη γραφή «ἐκ δεξιῶν» και μόνο λόγω της εμφάνισής της σε δύο από τα σημαντικότερα εκκλησιαστικά κείμενα: το Σύμβολο της Πίστεως (καὶ καθεζόμενον ἐκ δεξιῶν τοῦ Πατρός) και την ευχή του καθαγιασμού των Τιμίων Δώρων (τῆς ἐκ δεξιῶν καθέδρας).
Δημιουργείται δηλαδή ένα πάρα πολύ ισχυρό ακουστικό ίνδαλμα της φράσης -τόσο ισχυρό, ώστε το «ἐν δεξιᾷ» να ακούγεται σαν κάτι παράταιρο, μολονότι ούτε νοηματικώς, ούτε και (πιθανότατα) φιλολογικώς είναι παράταιρο.

ΥΓ Ασφαλώς, αυτά λέγονται δοθείσης ευκαιρίας και είναι άσχετα με τη σημαντική εργασία του κ. Θεοδωράκη.
 
#5
Θυμάμαι πριν το 1980 οι υπέργηροι των χωριών στις συστάσεις λόγω συγκεντρώσεων των πολυμελών τότε οικογενειών έλεγαν εδώ εκ δεξιών του τάδε ο δείνα κτλπ, το εν δεξιά αποτελεί δημοτικίστκο <αβγό>.
 

MTheodorakis

Παλαιό Μέλος
#6


Ὁ δεύτερος στίχος τῆς δοξολογίας εἶναι:

«Αἰνοῦμεν σε, εὐλογοῦμεν σε, προσκυνοῦμεν σε...»

(χφ. British Library Royal I D III (Ἀλεξανδρινὸς κώδικας τῆς Ἁγίας Γραφῆς) μέσα ε' αἰ. φ. 569r, χφφ. ψαλτήρια ΕΒΕ 7 ι' αἰ. φ. 248v, Vat. gr. 754 ι' αἰ. φ. 395v, Paris. Suppl. gr. 343 τοῦ ἔτους 1026 φ. 169v, Φλωρεντίας Plut. 05.23 μεταξὺ τῶν ἐτῶν 1100-1110 φ. 109v, Vat. gr. 619 ιβ' αἰ. φ. 5v, 1966 ιβ' αἰ. φ. 178r, 1864 ιβ' αἰ. φ. 276v, Paris. gr. 41 ιβ' αἰ. φ. 188r, χφφ. ὡρολόγια Barb. gr. 285 ιβ' αἰ. φ. 155v, Μονάχου Bayerische Staatsbibliothek gr. 320 ιβ’ αἰ. φ. 45r).




«Αἰνοῦμεν σε, ὑμνοῦμεν σε, εὐλογοῦμεν σε, προσκυνοῦμεν σε...»


(χφφ. ψαλτήρια Βατικανοῦ Reginenis gr. 13 ι' αἰ. φ. 84v, Ὀξφόρδης Auctar. D. 4 ι' αἰ. φ. 313v, British Library Additional 40731 ια' αἰ. φ. 264r).



«Ὑμνοῦμεν σε, εὐλογοῦμεν σε, προσκυνοῦμεν σε...»

(χφφ. ψαλτήρια Μιλάνου Ambrosiana F. 12 Sup. ι' αἰ. φ. 301v, Barb. gr. 340 ι' αἰ. φ. 476r, 372 περὶ τὸ ἔτος 1050 φ. 270v, Harvard Dumbarton Oaks 3 τοῦ ἔτους 1084 φ. 83v, British Library Additional 36928 τοῦ ἔτους 1090 φ. 303v, Φλωρεντίας Conv. Soppr. 36 ια' αἰ. φ. 256v, Φλωρεντίας Plut. 06.03 ια' αἰ. φ. 263v, Ὀξφόρδης Barocci 15 τοῦ ἔτους 1105 φ. 378v, Paris. gr. 22 τοῦ ἔτους 1126 φ. 222r, Βατικανοῦ Barb. gr. 320 ιβ' αἰ. φ. 244v, χφφ. ὡρολόγια Βατοπαιδίου 1248 τοῦ ἔτους 1077 φ. 20r, Φλωρεντίας Plut. 05.05 ια' αἰ. φ. 273v, Paris. gr. 331 ια' αἰ. φ. 27r, Σινὰ Μ 101 δοξολογία ια' αἰ. φ. 1r, χφφ. ὡρολόγια British Library Additional 31214 ιβ' αἰ. φ. 78v, Λειμῶνος 295 β' ἥμισυ ιβ' αἰ. σ. 107).
 
Last edited:
Top