MTheodorakis
Παλαιό Μέλος
Ἑορτολογικὸς σχολιασμὸς π. Στεφάνου Ἀλεξοπούλου.
8 Νοεμβρίου τῶν ἁγίων Ἀσωμάτων.
- Thread starter MTheodorakis
- Start date
π. Μάξιμος
Γενικός Συντονιστής
Ἐνδιαφέρον τό ἄρθρο τοῦ ἀγαπητοῦ π. Στεφάνου.
Γιά νά μήν ἀνοίγω ἄλλο θέμα —ἀφοῦ ὁ τίτλος ἐδῶ εἶναι γενικός καί τό ἄρθρο ἐνταγμένο στό τυπικό —, θά ἤθελα νά σχολιασθεῖ ἡ τυπική διάταξη τοῦ ΤΑΣ καθώς καί ἡ ὑμνολογική.
Ἐπίσης θέλω νά σημειώσω (γιά μιά ἀκόμη φορά) τίς ἐπεμβάσεις στό κείμενο στήν ἔκδοση ΤΑΣ 2010 Τατάρνης, πού, παρά τήν καλαισθησία της, καθίσταται πολλάκις ἀναξιόπιστη.
Γιά νά μήν ἀνοίγω ἄλλο θέμα —ἀφοῦ ὁ τίτλος ἐδῶ εἶναι γενικός καί τό ἄρθρο ἐνταγμένο στό τυπικό —, θά ἤθελα νά σχολιασθεῖ ἡ τυπική διάταξη τοῦ ΤΑΣ καθώς καί ἡ ὑμνολογική.
- Τό ἀόριστο θεοτοκίο στά ἑσπέρια.
- Οἱ διαφορές στά ἀναγνώματα τοῦ ἑσπερινοῦ (γνωρίζω, ὅπως ἔχω σημειώσει στό μηναῖό μου, ὅτι στά χφφ προβλέπονται διαφορετικά).
- Τό προβλεπόμενο θεοτοκίο στά ἀπόστιχα τοῦ ἑσπερινοῦ.
- Ἡ μή ἀναφορά θεοτοκίου στό ἀπολυτίκιον.
- Ποῖα τά στιχηρά αἴνων σέ πλ. α΄ ;
- Ποῖα τά δοξαστικά αἴνων καί ἀποστίχων αἴνων ;
- Πῶς προβλέπονται ἀπόστιχα καί μεγάλη δοξολογία ;
Ἐπίσης θέλω νά σημειώσω (γιά μιά ἀκόμη φορά) τίς ἐπεμβάσεις στό κείμενο στήν ἔκδοση ΤΑΣ 2010 Τατάρνης, πού, παρά τήν καλαισθησία της, καθίσταται πολλάκις ἀναξιόπιστη.
MTheodorakis
Παλαιό Μέλος
1) Τὰ παλαιὰ χειρόγραφα τυπικὰ τοῦ ιβ’ αἰ. ἔχουν, ὅπως καὶ τὸ συντηρητικὸ ἔντυπο ΤΑΣ, «Καὶ νῦν, θεοτοκίον» ἤ μόνο «Δόξα. Ἦχος πλ. β’. Συγχάρητε ἡμῖν...», ἐννοῶντας ὅτι ἀσφαλῶς γίνεται ἐπιλογὴ θεοτοκίου ἀπὸ τὸ στιχηράριο τῆς παρακλητικῆς ἤ τὸ μουσικὸ στιχηράριο. Τὰ χειρόγραφα μηναῖα κατὰ τὸν ιδ’ αἰ. πρόσθεσαν περισσότερα καὶ νέα θεοτοκία κατὰ περίπτωση γιὰ διευκόλυνση, καὶ ὅποια ἀπὸ αὐτὰ τυπώθηκαν παρέμειναν. Τὸ συγκεκριμένο θεοτοκίο ἐντοπίζεται στὸ χφ. Φλωρεντίας Plutei 09.21 ιδ’ αἰ. φφ. 66v-67r.
2) Μαρτυροῦνται παλαιὰ καὶ οἱ δύο παραλλαγές. Δὲν ὑπάρχει λόγος ἐπαναφορᾶς τῆς λανθάνουσας.
3) «Δόξα, Καὶ νῦν. Ὡς ταξιάρχης καὶ πρόμαχος...»
(τυπικὸ Μεσσήνης τοῦ ἔτους 1131 σ. 50, χφφ. Μ. Λαύρας Γ-5 ΤΑΣ ιβ’ αἰ. φ. 26v, Κουτλουμουσίου 90δ ΤΑΣ ἀρχὲς ιγ’ αἰ. φ. 37v, Vat. gr. 782 ΤΑΣ α’ ἥμισυ ιγ’ αἰ. φ. 37r, Σινὰ 638 μηναῖα ιγ’ αἰ. φ. 115v).
4) Τὰ χειρόγραφα τυπικὰ ὁρίζουν θεοτοκίο ἀπολυτικίων μόνο στὶς πρῶτες ἡμέρες τοῦ μηνολογίου τους. Κατόπιν ἐννοεῖται.
5) Παλαιὰ στιχηρὰ προσόμοια, ἦχος πλ. α’, πρὸς τὸ «Χαίροις ἀσκητικῶν...» τοῦ ἀρχαγγέλου Μιχαήλ, ὁ ὁποῖος καὶ μόνος ἑόρταζε ἀρχικὰ στὶς 8 Νοεμβρίου.
«Χαίροις ταῖς μυριᾶσι συνῶν καὶ χιλιᾶσιν ἀσωμάτων δυνάμεων, καὶ ἄρχειν τοῦ Ἰουδαίων ἔθνους ταχθεὶς ἐκ Θεοῦ, Μιχαὴλ Κυρίου ἀρχιστράτηγε, ὁ φῶς νῦν τὸ ἄυλον, θαυμαστῶς περικείμενος, καὶ περιθέων εἰς τὴν σύμπασαν νεύσεσι, τοῦ παντάνακτος καὶ τὰ τούτου προστάγματα, πᾶσι διακονούμενος τοῖς χρήζουσι πάντοτε, ὁ ἀφθαρσίαν πλουτίσας τὴν εἰς ἀεὶ διαμένουσαν, Χριστὸν ἐκδυσώπει ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν δοθῆναι τὸ μέγα ἔλεος»
(χφφ. μηναῖα Paris. gr. 1619 ια’ αἰ. φ. 156r, Paris. gr. 1570 τοῦ ἔτους 1127 φφ. 29v-30r, Σινὰ 2113 ιγ’ αἰ. φ. 94r-v, ἁγ. Σάβα 260 τέλη ιγ’ αἰ. φφ. 241v-242r).
«Χαίροις ὁ ἡλιόμορφος νοῦς, ὁ τῶν ἀγγέλων ἀρχηγὸς ὁ πολύφωτος, τῷ θρόνῳ τῆς θείας δόξης ὁ παρεστὼς ἐν χαρᾷ, Μιχαὴλ καὶ δόξῃ καὶ λαμπρότητι, ἀεὶ καλλυνόμενος καὶ ὡραῖος δεικνύμενος, καὶ τὰς ἐλλάμψεις ἐν μεθέξει δεχόμενος, καὶ τοῖς χρήζουσι χορηγῶν προθυμότατα, ἔθνη τὰ μὴ γινώσκοντα Θεὸν ὁ τροπούμενος, ὁ περιέπων τοὺς πίστει εἰλικρινεῖ σὲ δοξάζοντας, Χριστὸν καταπέμψαι ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν δυσώπει τὸ μέγα ἔλεος»
(χφφ. μηναῖα Σινὰ 566 ια’ αἰ. φ. 34r, Paris. gr. 1570 τοῦ ἔτους 1127 φ. 30r «εἰλικρινῶς», Σινὰ 2113 ιγ’ αἰ. φ. 95v, ἁγ. Σάβα 260 τέλη ιγ’ αἰ. φ. 242r).
«Χαίροις χριστιανῶν βοηθός, ἀβοηθήτων ἡ ἑτοίμη βοήθεια, προστάτης φρουρὸς καὶ φύλαξ τῶν προστρεχόντων τῇ σῇ, σκέπῃ τῶν πτερύγων ἀρχιστράτηγε, ὁδὸς ὁδοιπόρων ἀδικουμένων ἀντίληψις, ἡ προμηθεία τῶν πενήτων ἀρχάγγελε, ὁ φαινόμενος καὶ δεινῶν ἐκλυτρούμενος, πρόμαχος τῶν ἐκ πίστεως τὸ ἅγιον ὄνομα, ἐπικαλούντων προφαίνων καὶ ἀναγκῶν ἐξαιρούμενος, ἀεὶ ἐπομβρίζων, Μιχαὴλ τοῖς σὲ τιμῶσιν τὸ μέγα ἔλεος»
(χφ. Λειμῶνος 124 μηναῖο Νοεμβρίου α’ ἥμισυ ιστ’ αἰ. φ. 71v).
«Χαίροις ὁ στρατηγὸς τοῦ Θεοῦ, καὶ τῶν ἀύλων ταξιάρχης καὶ πρόμαχος, ἁπάντων τῶν ἐν ἀνάγκαις καὶ συμφοραῖς χαλεπαῖς, ἀρωγὸς ὁ μέγας καὶ σωτήριος, ψυχῶν ὁ πολύφωτος καὶ ταχὺς εἰς βοήθειαν, ὁ νοῦς ὁ μέγας καὶ φαιδρότατος ἥλιος, ὁ καλούμενος καὶ δεινῶν ἐκλυτρούμενος, φώτισον τὴν καρδίαν μου φωτὶ παριστάμενος, οὗ τὰς ἐλλάμψεις πλουσίως καὶ δαψιλῶς κατὰ μέθεξιν, τρυφᾶς παραδόξως, ἐξαιτῶν τὴν σωτηρίαν τοῖς προσιοῦσι σοι»
(χφ. Εὐξείνου λέσχης ποντίων Νάουσας μηναῖο Σεπτεμβρίου ιζ’ αἰ. σ. 15).
Ἄλλα τρία ὅμοια τῶν ἀσωμάτων τοῦ Ν. Μαλαξοῦ βρίσκονται στὸ Μηναῖον Νοεμβρίου Βενετίας 1566.
6) Τὸ δοξαστικὸ τῶ αἴνων εἶναι σήμερα στιχηρὸ τῆς λιτῆς. Τὸ δοξαστικὸ τῶν ἀποστίχων δὲν ἐντοπίστηκε. Τὸ πεντηκοστάριο βρίσκεται στὸ Ἀνθολόγιον (Μηναῖα) Κρυπτοφέῤῥης 1738.
7) Τὰ τυπικὰ διχάζονται ὡς πρὸς τὴ μεγάλη δοξολογία.
2) Μαρτυροῦνται παλαιὰ καὶ οἱ δύο παραλλαγές. Δὲν ὑπάρχει λόγος ἐπαναφορᾶς τῆς λανθάνουσας.
3) «Δόξα, Καὶ νῦν. Ὡς ταξιάρχης καὶ πρόμαχος...»
(τυπικὸ Μεσσήνης τοῦ ἔτους 1131 σ. 50, χφφ. Μ. Λαύρας Γ-5 ΤΑΣ ιβ’ αἰ. φ. 26v, Κουτλουμουσίου 90δ ΤΑΣ ἀρχὲς ιγ’ αἰ. φ. 37v, Vat. gr. 782 ΤΑΣ α’ ἥμισυ ιγ’ αἰ. φ. 37r, Σινὰ 638 μηναῖα ιγ’ αἰ. φ. 115v).
4) Τὰ χειρόγραφα τυπικὰ ὁρίζουν θεοτοκίο ἀπολυτικίων μόνο στὶς πρῶτες ἡμέρες τοῦ μηνολογίου τους. Κατόπιν ἐννοεῖται.
5) Παλαιὰ στιχηρὰ προσόμοια, ἦχος πλ. α’, πρὸς τὸ «Χαίροις ἀσκητικῶν...» τοῦ ἀρχαγγέλου Μιχαήλ, ὁ ὁποῖος καὶ μόνος ἑόρταζε ἀρχικὰ στὶς 8 Νοεμβρίου.
«Χαίροις ταῖς μυριᾶσι συνῶν καὶ χιλιᾶσιν ἀσωμάτων δυνάμεων, καὶ ἄρχειν τοῦ Ἰουδαίων ἔθνους ταχθεὶς ἐκ Θεοῦ, Μιχαὴλ Κυρίου ἀρχιστράτηγε, ὁ φῶς νῦν τὸ ἄυλον, θαυμαστῶς περικείμενος, καὶ περιθέων εἰς τὴν σύμπασαν νεύσεσι, τοῦ παντάνακτος καὶ τὰ τούτου προστάγματα, πᾶσι διακονούμενος τοῖς χρήζουσι πάντοτε, ὁ ἀφθαρσίαν πλουτίσας τὴν εἰς ἀεὶ διαμένουσαν, Χριστὸν ἐκδυσώπει ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν δοθῆναι τὸ μέγα ἔλεος»
(χφφ. μηναῖα Paris. gr. 1619 ια’ αἰ. φ. 156r, Paris. gr. 1570 τοῦ ἔτους 1127 φφ. 29v-30r, Σινὰ 2113 ιγ’ αἰ. φ. 94r-v, ἁγ. Σάβα 260 τέλη ιγ’ αἰ. φφ. 241v-242r).
«Χαίροις ὁ ἡλιόμορφος νοῦς, ὁ τῶν ἀγγέλων ἀρχηγὸς ὁ πολύφωτος, τῷ θρόνῳ τῆς θείας δόξης ὁ παρεστὼς ἐν χαρᾷ, Μιχαὴλ καὶ δόξῃ καὶ λαμπρότητι, ἀεὶ καλλυνόμενος καὶ ὡραῖος δεικνύμενος, καὶ τὰς ἐλλάμψεις ἐν μεθέξει δεχόμενος, καὶ τοῖς χρήζουσι χορηγῶν προθυμότατα, ἔθνη τὰ μὴ γινώσκοντα Θεὸν ὁ τροπούμενος, ὁ περιέπων τοὺς πίστει εἰλικρινεῖ σὲ δοξάζοντας, Χριστὸν καταπέμψαι ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν δυσώπει τὸ μέγα ἔλεος»
(χφφ. μηναῖα Σινὰ 566 ια’ αἰ. φ. 34r, Paris. gr. 1570 τοῦ ἔτους 1127 φ. 30r «εἰλικρινῶς», Σινὰ 2113 ιγ’ αἰ. φ. 95v, ἁγ. Σάβα 260 τέλη ιγ’ αἰ. φ. 242r).
«Χαίροις χριστιανῶν βοηθός, ἀβοηθήτων ἡ ἑτοίμη βοήθεια, προστάτης φρουρὸς καὶ φύλαξ τῶν προστρεχόντων τῇ σῇ, σκέπῃ τῶν πτερύγων ἀρχιστράτηγε, ὁδὸς ὁδοιπόρων ἀδικουμένων ἀντίληψις, ἡ προμηθεία τῶν πενήτων ἀρχάγγελε, ὁ φαινόμενος καὶ δεινῶν ἐκλυτρούμενος, πρόμαχος τῶν ἐκ πίστεως τὸ ἅγιον ὄνομα, ἐπικαλούντων προφαίνων καὶ ἀναγκῶν ἐξαιρούμενος, ἀεὶ ἐπομβρίζων, Μιχαὴλ τοῖς σὲ τιμῶσιν τὸ μέγα ἔλεος»
(χφ. Λειμῶνος 124 μηναῖο Νοεμβρίου α’ ἥμισυ ιστ’ αἰ. φ. 71v).
«Χαίροις ὁ στρατηγὸς τοῦ Θεοῦ, καὶ τῶν ἀύλων ταξιάρχης καὶ πρόμαχος, ἁπάντων τῶν ἐν ἀνάγκαις καὶ συμφοραῖς χαλεπαῖς, ἀρωγὸς ὁ μέγας καὶ σωτήριος, ψυχῶν ὁ πολύφωτος καὶ ταχὺς εἰς βοήθειαν, ὁ νοῦς ὁ μέγας καὶ φαιδρότατος ἥλιος, ὁ καλούμενος καὶ δεινῶν ἐκλυτρούμενος, φώτισον τὴν καρδίαν μου φωτὶ παριστάμενος, οὗ τὰς ἐλλάμψεις πλουσίως καὶ δαψιλῶς κατὰ μέθεξιν, τρυφᾶς παραδόξως, ἐξαιτῶν τὴν σωτηρίαν τοῖς προσιοῦσι σοι»
(χφ. Εὐξείνου λέσχης ποντίων Νάουσας μηναῖο Σεπτεμβρίου ιζ’ αἰ. σ. 15).
Ἄλλα τρία ὅμοια τῶν ἀσωμάτων τοῦ Ν. Μαλαξοῦ βρίσκονται στὸ Μηναῖον Νοεμβρίου Βενετίας 1566.
6) Τὸ δοξαστικὸ τῶ αἴνων εἶναι σήμερα στιχηρὸ τῆς λιτῆς. Τὸ δοξαστικὸ τῶν ἀποστίχων δὲν ἐντοπίστηκε. Τὸ πεντηκοστάριο βρίσκεται στὸ Ἀνθολόγιον (Μηναῖα) Κρυπτοφέῤῥης 1738.
7) Τὰ τυπικὰ διχάζονται ὡς πρὸς τὴ μεγάλη δοξολογία.
Last edited:
MTheodorakis
Παλαιό Μέλος
Στίχοι λιτῆς
Ἐξομολογήσομαί σοι, Κύριε, ἐν ὅλῃ καρδίᾳ μου, καὶ ἐναντίον ἀγγέλων ψαλῶ σοι.
Προσκυνήσατε αὐτῷ, πάντες οἱ ἄγγελοι αὐτοῦ.
Εὐλογεῖτε τὸν Κύριον πάντες οἱ ἄγγελοι αὐτοῦ, δυνατοὶ ἰσχύϊ ποιοῦντες τὸν λόγον αὐτοῦ τοῦ ἀκοῦσαι τῆς φωνῆς τῶν λόγων αὐτοῦ.
Αἰνεῖτε αὐτὸν πάντες οἱ ἄγγελοι αὐτοῦ· αἰνεῖτε αὐτὸν πᾶσαι αἱ δυνάμεις αὐτοῦ.
Εὐλογεῖτε τὸν Κύριον πᾶσαι αἱ δυνάμεις αὐτοῦ, λειτουργοὶ αὐτοῦ οἱ ποιοῦντες τὸ θέλημα αὐτοῦ.
Αἰνεῖτε τὸν Κύριον ἐκ τῶν οὐρανῶν, αἰνεῖτε αὐτὸν ἐν τοῖς ὑψίστοις.
Ἐξομολογήσομαί σοι, Κύριε, ἐν ὅλῃ καρδίᾳ μου, καὶ ἐναντίον ἀγγέλων ψαλῶ σοι.
Προσκυνήσατε αὐτῷ, πάντες οἱ ἄγγελοι αὐτοῦ.
Εὐλογεῖτε τὸν Κύριον πάντες οἱ ἄγγελοι αὐτοῦ, δυνατοὶ ἰσχύϊ ποιοῦντες τὸν λόγον αὐτοῦ τοῦ ἀκοῦσαι τῆς φωνῆς τῶν λόγων αὐτοῦ.
Αἰνεῖτε αὐτὸν πάντες οἱ ἄγγελοι αὐτοῦ· αἰνεῖτε αὐτὸν πᾶσαι αἱ δυνάμεις αὐτοῦ.
Εὐλογεῖτε τὸν Κύριον πᾶσαι αἱ δυνάμεις αὐτοῦ, λειτουργοὶ αὐτοῦ οἱ ποιοῦντες τὸ θέλημα αὐτοῦ.
Αἰνεῖτε τὸν Κύριον ἐκ τῶν οὐρανῶν, αἰνεῖτε αὐτὸν ἐν τοῖς ὑψίστοις.
π. Μάξιμος
Γενικός Συντονιστής
π. Μάξιμος
Γενικός Συντονιστής
Στόν ἐνδιαφέρον αὐτό θέμα νά προσθἐσω καί ἔνα ἀκόμη προβληματισμό:
- Τό Καὶ νῦν τῆς λιτῆς, γιατί εἶναι τῶν Εἰσοδίων ;
π. Μάξιμος
Γενικός Συντονιστής
Ἀκολουθοῦν καί ἄλλες προεόρτιες, ἀγαπητέ Μιχάλη (καί Χρόνια Πολλά!!!) ;;;;
Προεόρτια μόνον τήν 20ην. Ψᾶξε ἄν βρεῖς ἄλλο τροπάριο στίς 8 καί μέχρι τήν 20ην.
Ἐπίσης στό ΤΑΣ πού ἀναφερόμαστε, δέν γνωρίζει καταβασίες, οὔτε κοντάκιον περιόδου.
Γι᾿ αὐτό ψάχνουμε μιά ἀπάντηση...
Προεόρτια μόνον τήν 20ην. Ψᾶξε ἄν βρεῖς ἄλλο τροπάριο στίς 8 καί μέχρι τήν 20ην.
Ἐπίσης στό ΤΑΣ πού ἀναφερόμαστε, δέν γνωρίζει καταβασίες, οὔτε κοντάκιον περιόδου.
Γι᾿ αὐτό ψάχνουμε μιά ἀπάντηση...
MTheodorakis
Παλαιό Μέλος
Ἡ λιτὴ τελεῖται ἐκτὸς τοῦ κυρίως ναοῦ, στὸν κλειστὸ ἐσωνάρθηκα. Μόνο ἐκεῖ
(«ἐνταῦθα καὶ μόνον» (χφφ. τραπεζουντιακὰ ΤΑΣ Καρακάλλου 25 ἀρχὲς ιδ’ αἰ. φ. 60v, Βατοπαιδίου 1199 τοῦ ἔτους 1346 φ. 81r, RAIK 191 ιδ’ αἰ. φ. 7v, Διονυσίου 448 τοῦ ἔτους 1547 σ. 123) γιὰ τὶς 13/11),
ἐκτὸς τῆς «ἐκκλησίας», ἀνεπίσημα καὶ κατ’ ἐξαίρεσιν, ἐπιτρέπεται παράκαιρος ὕμνος ἄλλης ἑορτῆς, μὴ προβλεπόμενος ἀπὸ τὴν ἀρχαία τάξη.
Τὸ θεοτοκίο ἔπρεπε νὰ εἶναι ἑορταστικὸ-ἐγκωμιαστικό. Ὁρίστηκε τὸ στιχηρὸ τῶν Εἰσοδίων ὡς χαρμόσυνη προαναγγελία τῆς ἀναμενόμενης ἑορτῆς, βλ. καὶ Dmitrievskij τ. 3 σ. 409. Ἀλλὰ καὶ τὸ θεοτοκίο τῶν ἐξαποστειλαρίων εἶναι ἀγγελικό.
«Τῶν ἁγίων εἰς ἅγια, ἡ ἁγία καὶ ἄμωμος, ἐν ἁγίῳ Πνεύματι εἰσοικίζεται, καὶ δι' ἀγγέλου ἐκτρέφεται…» (ἑσπέριο στιχηρὸ Εἰσοδίων καὶ ἄλλα τροπάρια τῶν Εἰσοδίων). Δηλαδὴ ἡ παρθένος καθίσταται ἀγγέλων συνόμιλος ἀπὸ τὰ Εἰσόδια.
Στὰ ἑπτάνησα κατὰ τὴν βενετοκρατία, κυρίως τὸν ιε’ αἰ., δημιουργήθηκε ὁ εἰκονογραφικὸς τύπος τῆς Κυρίας τῶν Ἀγγέλων (τιμιωτέρας). Ἀπὸ αὐτόν προῆλθε καὶ ἡ προσωνυμία τῆς Θεοτόκου «Κυρία τῶν Ἀγγέλων», ἡ ὁποία ἑορτάζει στὰ Εἰσόδια, ὅπως καὶ ἡ μονὴ Κυρίας τῶν Ἀγγέλων Γουβερνέτου Χανίων (1537-1548). Ὁ εἰκονογραφικὸς αὐτὸς τύπος ἀπεικονίζει τὴν Παναγία κατενώπιον, καθισμένη σὲ θρόνο μὲ τὸ Χριστὸ στὰ γόνατα. Στὶς δύο ἐπάνω γωνίες εἰκονίζονται οἱ ἀρχάγγελοι Μιχαὴλ και Γαβριήλ.
(«ἐνταῦθα καὶ μόνον» (χφφ. τραπεζουντιακὰ ΤΑΣ Καρακάλλου 25 ἀρχὲς ιδ’ αἰ. φ. 60v, Βατοπαιδίου 1199 τοῦ ἔτους 1346 φ. 81r, RAIK 191 ιδ’ αἰ. φ. 7v, Διονυσίου 448 τοῦ ἔτους 1547 σ. 123) γιὰ τὶς 13/11),
ἐκτὸς τῆς «ἐκκλησίας», ἀνεπίσημα καὶ κατ’ ἐξαίρεσιν, ἐπιτρέπεται παράκαιρος ὕμνος ἄλλης ἑορτῆς, μὴ προβλεπόμενος ἀπὸ τὴν ἀρχαία τάξη.
Τὸ θεοτοκίο ἔπρεπε νὰ εἶναι ἑορταστικὸ-ἐγκωμιαστικό. Ὁρίστηκε τὸ στιχηρὸ τῶν Εἰσοδίων ὡς χαρμόσυνη προαναγγελία τῆς ἀναμενόμενης ἑορτῆς, βλ. καὶ Dmitrievskij τ. 3 σ. 409. Ἀλλὰ καὶ τὸ θεοτοκίο τῶν ἐξαποστειλαρίων εἶναι ἀγγελικό.
«Τῶν ἁγίων εἰς ἅγια, ἡ ἁγία καὶ ἄμωμος, ἐν ἁγίῳ Πνεύματι εἰσοικίζεται, καὶ δι' ἀγγέλου ἐκτρέφεται…» (ἑσπέριο στιχηρὸ Εἰσοδίων καὶ ἄλλα τροπάρια τῶν Εἰσοδίων). Δηλαδὴ ἡ παρθένος καθίσταται ἀγγέλων συνόμιλος ἀπὸ τὰ Εἰσόδια.
Στὰ ἑπτάνησα κατὰ τὴν βενετοκρατία, κυρίως τὸν ιε’ αἰ., δημιουργήθηκε ὁ εἰκονογραφικὸς τύπος τῆς Κυρίας τῶν Ἀγγέλων (τιμιωτέρας). Ἀπὸ αὐτόν προῆλθε καὶ ἡ προσωνυμία τῆς Θεοτόκου «Κυρία τῶν Ἀγγέλων», ἡ ὁποία ἑορτάζει στὰ Εἰσόδια, ὅπως καὶ ἡ μονὴ Κυρίας τῶν Ἀγγέλων Γουβερνέτου Χανίων (1537-1548). Ὁ εἰκονογραφικὸς αὐτὸς τύπος ἀπεικονίζει τὴν Παναγία κατενώπιον, καθισμένη σὲ θρόνο μὲ τὸ Χριστὸ στὰ γόνατα. Στὶς δύο ἐπάνω γωνίες εἰκονίζονται οἱ ἀρχάγγελοι Μιχαὴλ και Γαβριήλ.
Last edited:
mmamais
Μαμάης Μιχάλης
Ευχαριστώ για τις ευχές! Δεν θα ψάξω από την 8η ως την 20ην, μου αρκεί ο λόγος σας. Ως παρόμοια περίπτωση, τα προεόρτια των Χριστουγέννων τροπάρια αρχίζουν, μπορούμε να πούμε 21 Νοεμβρίου (Χριστός γεννάται) η από 1 Δεκεμβρίου (νομίζω) που έχει θεοτοκία προεόρτια στις καθημερινές. Από εκείνη την ημέρα που αρχίζουν τα προεόρτια, κάθε μέρα έχει τέτοια ή υπάρχουν και διαστήματα ενδιάμεσα που δεν έχει καθόλου; Εκτός της περιόδου από 20 Δεκεμβρίου και μετά που έχουμε τα....πολύ προεόρτια (καταλιμπάνεται και η Παρακλητική)
Οι ημερομηνίες που παραθέτω είναι λίγο στο περίπου, ότι θυμάμαι από μνήμης.
Οι ημερομηνίες που παραθέτω είναι λίγο στο περίπου, ότι θυμάμαι από μνήμης.
MTheodorakis
Παλαιό Μέλος
Πρὸ τῶν 20 Δεκεμβρίου προεόρτια ἢ ἑόρτια τροπάρια ἔχουν μόνο ἑορταζόμενοι ἅγιοι καὶ Κυριακές.
π. Μάξιμος
Γενικός Συντονιστής
Μεταγενέστερα @mmamais καί σ' αὐτά πού γράφει ὁ @MTheodorakis.
Γιά προβληματισμό ἐπιλεκτικά :
analogion.com
analogion.com
analogion.com
Γιά προβληματισμό ἐπιλεκτικά :
5 και 6 Δεκεμβρίου. Καὶ νῦν Μεγάλου Ἑσπερινοῦ
Ενώ το ύψος των δύο εορτών είναι το αυτό (τιμώνται αμφότεροι οι άγιοι με αγρυπνία), στο Καὶ νῦν των εσπερίων, της λιτής και των αποστίχων του μεγάλου εσπερινού του αγίου Σάββα υπάρχουν θεοτοκία, ενώ στις αντίστοιχες θέσεις στον εσπερινό του αγίου Νικολάου υπάρχουν προεόρτια των Χριστουγέννων...
analogion.com
Α' Θεοτοκίον - Απόδοσις ήχου «Τη Παρασκευή εσπέρας» - Εξαιρέσεις
Την Παρασκευή εσπέρας- εφ' όσον δεν έχουμε προεόρτια ή μεθέορτα δεσποτικών ή θεομητορικών εορτών - ψάλλεται πάντοτε (ανεξάρτητα από τον ήχο του Δοξαστικού) το α' Θεοτοκίον του ήχου "δια την απόδοσιν του ήχου της εβδομάδος". Πολλοί εκ των συναδέρφων αγνοούν την λεπτομέρεια αυτή. Εκμεταλλευόμενος...
analogion.com
Θεοτοκίο εσπερίων Αγ. Νικολάου (Σάββατον 6-12-2014)
Καλησπέρα! Μια ερώτηση την Παρασκευή 5 Δεκεμβρίου που είναι στον εσπερινό του Αγ. Νικολάου ως Και νυν των εσπερίων θα πούμε το προεόρτιο (Σπήλαιον...) ή το δογματικό θεοτοκίο του πλ. δ ως απόδοση του ήχου; Το τυπικό γράφει ως εν το Μηναίο (ανευ παρακλητικής) και σημειώνει την περίπτωση της...
analogion.com