Η έναρξη του Όρθρου

MTheodorakis

Παλαιό Μέλος
#21


Τὸ ἀρχικὸ ΤΑΣ ἀγνοεῖ τὴν βασιλικὴ ἀκολουθία (ἐκτὸς τὸ κεφ. δ' τῶν σχετικὰ μεταγενέστερων Ἀπορουμένων τοῦ ια' αἰ.), καθὼς ἡ λαύρα τοῦ ὁσίου Σάβα δὲν εἶναι βασιλική, ὅπως ἡ μονὴ τοῦ Σινά (χφ. Σινὰ 1095 στὸ # 9). Ἁπλῶς ὅταν εἶναι Ἀλληλούια τοῦ ἑξαψάλμου προηγεῖται τρισάγιον.
 

dkalpakidis

Dimitrios Kalpakidis / Δημήτριος Καλπακίδης
#22


Τὸ ἀρχικὸ ΤΑΣ ἀγνοεῖ τὴν βασιλικὴ ἀκολουθία (ἐκτὸς τὸ κεφ. δ' τῶν σχετικὰ μεταγενέστερων Ἀπορουμένων τοῦ ια' αἰ.), καθὼς ἡ λαύρα τοῦ ὁσίου Σάβα δὲν εἶναι βασιλική, ὅπως ἡ μονὴ τοῦ Σινά (χφ. Σινὰ 1095 στὸ # 9). Ἁπλῶς ὅταν εἶναι Ἀλληλούια τοῦ ἑξαψάλμου προηγεῖται τρισάγιον.
Λοιπόν ήρθη το τηλεφωνικό απόρρητο, μάλλον, αγαπητέ Μανόλη!!!
Αυτό συζητούσαμε τηλεφωνικά με τον π. Μάξιμο αλλά δεν γράψαμε κάτι στο forum. Μας πρόλαβες... Άλλωστε εσύ γνωρίζεις πολύ καλύτερα το Τ.Α.Σ.
Προσωπικά σήμερα συνειδητοποίησα ότι το Τ.Α.Σ. αγνοεί την Βασιλική Ακολουθία.
 

π. Μάξιμος

Γενικός Συντονιστής
#23

Πολύ ὡραῖος προβληματισμός ἀναπτύχθηκε καί ἐμβαθύναμε στήν κατανόηση τοῦ θέματος τῆς ἐνάρξεως τοῦ ὄρθρου καί τίς διαφορές πού παρουσιάζει στίς σήμερα ἰσχύουσες διατάξεις καί πῶς αὐτές ἐξηγοῦνται.

Τὸ ἀρχικὸ ΤΑΣ ἀγνοεῖ τὴν βασιλικὴ ἀκολουθία (ἐκτὸς τὸ κεφ. δ' τῶν σχετικὰ μεταγενέστερων Ἀπορουμένων τοῦ ια' αἰ.), καθὼς ἡ λαύρα τοῦ ὁσίου Σάβα δὲν εἶναι βασιλική, ὅπως ἡ μονὴ τοῦ Σινά (χφ. Σινὰ 1095 στὸ # 9). Ἁπλῶς ὅταν εἶναι Ἀλληλούια τοῦ ἑξαψάλμου προηγεῖται τρισάγιον.
Θεωρῶ ὅτι εἶναι ἀπαραίτητο γιά τήν πληρότητα νά ξαναθυμηθοῦμε τό θέμα Βασιλική ἀκολουθία καί ὅσα ἐγράφησαν ἐκεῖ, πού παραπέμπουν καί στό ἐδῶ καί ἐπαναλαμβάνονται.

Λοιπόν ήρθη το τηλεφωνικό απόρρητο, μάλλον, αγαπητέ Μανόλη!!!
Αυτό συζητούσαμε τηλεφωνικά με τον π. Μάξιμο αλλά δεν γράψαμε κάτι στο forum. Μας πρόλαβες... Άλλωστε εσύ γνωρίζεις πολύ καλύτερα το Τ.Α.Σ.
Προσωπικά σήμερα συνειδητοποίησα ότι το Τ.Α.Σ. αγνοεί την Βασιλική Ακολουθία.
Ἡ νέα ἔκδοση τοῦ ΤΑΣ μέ τόν ὑπομνηματισμό καί τίς ὑποσημειώσεις ἀπό τόν π. Δοσίθεο, ἀκριβῶς εὐελπιστεῖ καί ἐπιδιώκει στίς ἀρχαῖες του διατάξεις νά συμπληρώσει τά μετέπειτα προστεθέντα, λαμβάνοντας ὑπόψιν ὅλα σχεδόν τά τυπικά πού ὑπάρχουν στόν Δημητριεύσκη (Α΄ καί Γ΄ τόμους), τά νεώτερα Πατριαρχικά, τήν πράξη τῶν Μονῶν τοῦ Ἁγίου Ὄρους καί τήν ἀποκομιθεῖσα ἐμπειρία του. Τό ἔργο καί ἐγχείρημα καί βέβαια θά κριθεῖ, δέν παύει ὅμως νά εἶναι πολύτιμο.
Ἔτσι, ὅπως σοῦ διάβαζα (μέχρι νά τό προμηθευθεῖς) στίς ὑποσημ. τοῦ ε΄ (ἐπίμαχου) κεφ. τοῦ ΤΑΣ, συμπληρώνει πῶς «τανῦν» γίνεται ἡ ἔναρξη μέ τούς βασιλικούς ψαλμούς στή σημερινή παγιωθεῖσα μοναστική πράξη. Μετά στίς ὑποσ. τοῦ λ΄ κεφ. ἑρμηνεύει τήν διαφορετικότητα τῆς ἐνάρξεως κατά τήν Καθαράν Δευτέραν, δικαιολογώντας τήν ἀπουσία τοῦ μεσονυκτικοῦ «ἕνεκα τῆς "παρακλήσεως"» καί μόνον... καί περιγράφει τήν θυμίαση κατά τό τρισάγιον τοῦ ὄρθρου καί τήν κατ᾿ εὐθείαν ἐκφώνηση Δόξα τῇ ἁγίᾳ.
Γιά τήν Μ. Ἑβδομάδα, ὅπως ἔγραψα, χωρίζει τίς ἡμέρες στίς τρεῖς πρῶτες καί τίς λοιπές, κάτι πού ἔχει ἔρεισμα καί στίς σήμερον κρατοῦσες διατάξεις, ἀποδέχομαι τήν ἑρμηνεία του καί μέ ὠφέλησε στήν κατανόηση αὐτῶν. Τά ᾀσματικά στοιχεῖα ἀπό τήν Μ. Πέμπτη εἶναι ἐμφανῆ μέ ἀποκορύφωμα τήν παννυχίδα καί τόν ὄρθρο τῆς Κυριακῆς τοῦ Πάσχα καί ὅλης τῆς Διακαινησίμου ἑβδομάδος.

Συμπέρασμα:
Τί κάνουμε σήμερα στίς ἐνορίες; Στούς ὄρθρους (κατά τό ΤΜΕ) δέν ἔχουμε τούς βασιλικούς ψαλμούς, παρά μόνον στίς ἀκολουθίες τοῦ Μ. Κανόνος καί Ἀκαθίστου, ἄν ψαλοῦν μετ᾿ ὄρθρου, καί στούς ὄρθρους Μ. Δευτέρας, Μ. Τρίτης, Μ. Τετάρτης, Μ. Πέμπτης (;) καί Μ. Παρασκευῆς. Στούς λοιπούς ὄρθρους παραμένουν, μετά τό τρισάγιον, τά τροπάρια Σῶσον Κύριε κτλ., πού εἶναι τῆς βασιλικῆς ἀκολουθίας, ἀλλά ἀτόνισε αὐτό καί ἐντάχθηκαν στήν ἀκολουθία, ἀφοῦ σήμερα μνημονεύεται ὁ ἀρχιεπίσκοπος καί οἱ «εὐσεβεῖς καί ὀρθόδοξοι χριστιανοί». Ὁ ὄρθρος τοῦ Πάσχα διατήρησε τήν (ἀρχαϊκή) ἀπ᾿ εὐθείας ἔναρξη μέ τό Δόξα τῇ ἁγίᾳ, ὅπως καί ἡ (ἀρχαϊκή) τάξη τῆς ἀγρυπνίας, πού δέν προβλέπεται μέν ἀπό τό ΤΜΕ, τηρεῖται ὅμως ἐνίοτε στίς ἐνορίες.
Γιά τόν ὄρθρο τῆς Μ. Πέμπτης θά τηρήσω τήν ἔναρξη ἄνευ τῶν βασιλικῶν ψαλμῶν γιά τούς λόγους πού ἐξέθεσα (καί κατά τίς ὑποσημ. τοῦ ΣΤ καί τῶν Διπτύχων). Γιά τόν ὄρθρο τῆς Μ. Παρασκευῆς δέν μπορῶ νά τό κάνω. Οὔτε στόν ὄρθρο τοῦ Μ. Σαββάτου μπορῶ νά ἀρχίσω κατ᾿ εὐθείαν ἀπό τό Δόξα τῇ ἁγίᾳ, ὅπως γιά τίς Μονές προβλέπει ὁ π. Δοσίθεος, ἀφοῦ αὐτό ἐπιφυλάσσεται πλέον γιά τήν Κυριακή τοῦ Πάσχα καί ὅλη τή Διακαινήσιμο.


 
Top