[Ερώτηση] Ο ήχος του "Κατευθυνθήτω"

tsak77

Χρῆστος Τσακίρογλου
#1
Κατά παράδοση η οποία έχει περάσει και εγγράφως σε βιβλία αναφερόμενα στις Ακολουθίες της Μ. Τεσσαρακοστής (π.χ. η αντίστοιχη της Αποστολικής Διακονίας), την Α΄ Εβδομάδα των Νηστειών καθώς και την Μεγάλη, το "Κατευθυνθήτω" της Θ. Λειτουργίας των προηγιασμένων Δώρων ψάλλεται σε πλάγιο του δευτέρου ήχο, ενώ κατά τις υπόλοιπες εβδομάδες σε πλάγιο του πρώτου. Το ΤΜΕ δεν αναφέρει τίποτα και δεν ξέρω αν το θέμα καν αφορά στο τυπικό (ούτε ο π. Κ. Παπαγιάννης στο Σύστημα Τυπικού αναφέρει κάτι), αν δεν το έβλεπα σε λειτουργικό βιβλίο, θα θεωρούσα ότι το θέμα αφορά στην κρίση του ψάλτη και δεν θα το άνοιγα καν.

Σε εκδόσεις με κλασικά μαθήματα όπως η Συλλογή του Πρωγάκη, αναφέρεται το αρχαίο μέλος σε πλάγιο του Β΄, κάποιο αντίστοιχο σύντομο, σε πλάγιο του Α΄, ακόμα και ένα (ακέφαλο) σε βαρύ διατονικό. Σε νεώτερες εκδόσεις υπάρχουν και σε Άγια κλπ.

Το ερώτημα είναι, αν όντως προβλέπεται επισήμως από κάποια τυπική διάταξη ο ήχος του εν λόγω μέλους κατά τις ας άνω χρονικές περιόδους, αν ναι ποιος ο λόγος, και για ποιο λόγο υφίστανται τότε και συνθέσεις άλλων ήχων.

Ευχαριστώ εκ των προτέρων.
 
#2
Κατά παράδοση η οποία έχει περάσει και εγγράφως σε βιβλία αναφερόμενα στις Ακολουθίες της Μ. Τεσσαρακοστής (π.χ. η αντίστοιχη της Αποστολικής Διακονίας), την Α΄ Εβδομάδα των Νηστειών καθώς και την Μεγάλη, το "Κατευθυνθήτω" της Θ. Λειτουργίας των προηγιασμένων Δώρων ψάλλεται σε πλάγιο του δευτέρου ήχο, ενώ κατά τις υπόλοιπες εβδομάδες σε πλάγιο του πρώτου. Το ΤΜΕ δεν αναφέρει τίποτα και δεν ξέρω αν το θέμα καν αφορά στο τυπικό (ούτε ο π. Κ. Παπαγιάννης στο Σύστημα Τυπικού αναφέρει κάτι), αν δεν το έβλεπα σε λειτουργικό βιβλίο, θα θεωρούσα ότι το θέμα αφορά στην κρίση του ψάλτη και δεν θα το άνοιγα καν.

Σε εκδόσεις με κλασικά μαθήματα όπως η Συλλογή του Πρωγάκη, αναφέρεται το αρχαίο μέλος σε πλάγιο του Β΄, κάποιο αντίστοιχο σύντομο, σε πλάγιο του Α΄, ακόμα και ένα (ακέφαλο) σε βαρύ διατονικό. Σε νεώτερες εκδόσεις υπάρχουν και σε Άγια κλπ.

Το ερώτημα είναι, αν όντως προβλέπεται επισήμως από κάποια τυπική διάταξη ο ήχος του εν λόγω μέλους κατά τις ας άνω χρονικές περιόδους, αν ναι ποιος ο λόγος, και για ποιο λόγο υφίστανται τότε και συνθέσεις άλλων ήχων.

Ευχαριστώ εκ των προτέρων.
στο τυπικο του αγ σαββα και του ρηγα τα οποια κοιταξα εν ταχει,δεν ειδα τιποτα σχετικο.
προσωπικα,εφ'οσον το αρχαιο ειναι τονισμενο σε πλ β',λεω και το συντομο στον ιδιο ηχο.
 

dkalpakidis

Dimitrios Kalpakidis
#3
Ο Μανόλης Θεοδωράκης στις αρχέτυπες διατάξεις αναφέρει ότι ο ήχος είναι ο πλάγιος β'. Δεν ξέρω αν αυτό αρκεί να απορρίψουμε το συνηθισμένο μέλος του πλ. α' ήχου το οποίο και στο πατριαρχείο ψαλλόταν. Έχει επικρατήσει, και αυτό συνήθως ψάλλουν οι Ιερείς. Από την άλλη θεωρώ εξ' ίσου επικίνδυνο η ύπαρξη του συνηθισμένου μέλους σε πλάγιο α' να μας ωθεί στην κάλυψη της οκταηχίας... Ο π. Κωνσταντίνος Παπαγιάννης στο "αντιφωνάριο" έχει μια πετυχημένη σύντομη σύνθεση σε πλάγιο β'.

Σημ: παρόμοιο θέμα είναι κι ο ήχος του "Κύριε των δυνάμεων" σε πλάγιο β' ή πλάγιο δ' τρίφωνο όπως αναπτύχθηκε εδώ:
http://analogion.com/forum/showthread.php?t=10054
 
Last edited:

MTheodorakis

Παλαιό Μέλος
#4


Τὸ «Κατευθυνθύτω... ψάλλεται πάντα σὲ ἦχο πλ. β’ (Dmitrievskij τ. 2 σ. 206, χφ. ΕΒΕ 2458 τοῦ ἔτους 1336 πρώτη παπαδικὴ ἔκδ. Γ. Στάθη ῾Η ἀσματικὴ διαφοροποίηση σ. 185, καὶ πρώτη μεταγραφή της χφ. ΕΒΕ/Μ.Π.Τ. 705 φ. 211r).
 
Top