Αριθμός τροπαρίων ανά ωδή -περίπτωση 30ης Νοεμβρίου

pransot

Πράντζος Σωτήρης
Τα τροπάρια που λέμε σε κάθε ωδή του κανόνος είναι 14. Είτε τα συμπληρώνουμε διαδοχικά από τους κανόνες που προβλέπονται, είτε αν υπάρχουν λιγότερα τα επαναλαμβάνουμε. Υπάρχει περίπτωση να πούμε περισσότερα; Την 30 Νοεμβρίου του Αγίου Ανδρέα προβλέπονται τα εξής -τουλάχιστον α' και γ':
Κανόνας Θεοτόκου Ειρμός και 4 τροπάρια=5
Κανόας α' αγίου 4 τροπάρια
Κανόνας β' αγίου 6 τροπάρια
Συνολικά προβλέπονται λοιπόν 15 τροπάρια

Άρα είτε διπλασιάζουμε τον ειρμό του κανόνα της Θεοτόκου ώστε να γίνουν 6+4+6=16 τροπάρια,
είτε κόβουμε ένα θεομητορικό τροπάριο οπότε 4+4+6=14 τροπάρια.
Αν γίνεται το δεύτερο (που θεωρώ λογικότερο και εφάρμοσα) τότε γιατί γράφτηκε έτσι ο κανόνας; Μήπως κάποιος από τους άλλους κανόνες είναι μεταγενέστερος; Τελικά ποια πρακτική είναι καλύτερη;
 
Τα τροπάρια που λέμε σε κάθε ωδή του κανόνος είναι 14. Είτε τα συμπληρώνουμε διαδοχικά από τους κανόνες που προβλέπονται, είτε αν υπάρχουν λιγότερα τα επαναλαμβάνουμε. Υπάρχει περίπτωση να πούμε περισσότερα; Την 30 Νοεμβρίου του Αγίου Ανδρέα προβλέπονται τα εξής -τουλάχιστον α' και γ':
Κανόνας Θεοτόκου Ειρμός και 4 τροπάρια=5
Κανόας α' αγίου 4 τροπάρια
Κανόνας β' αγίου 6 τροπάρια
Συνολικά προβλέπονται λοιπόν 15 τροπάρια
Άρα είτε διπλασιάζουμε τον ειρμό του κανόνα της Θεοτόκου ώστε να γίνουν 6+4+6=16 τροπάρια,
είτε κόβουμε ένα θεομητορικό τροπάριο οπότε 4+4+6=14 τροπάρια.

Της Θεοτόκου μετά των Ειρμών εις 6.
Οι δύο του Αγίου άνευ ειρμών εις 8 (4+4)

Κατά το ΤΜΕ ψάλλονται 4 της Θεοτόκου (μετά των ειρμών)
και 4 εκ του α' κανόνος του Αγίου.

Μια πρακτική που εφαρμόσαμε σε πανηγυρίζοντα ναό:
Ο α' κανών του Αγίου μετά των Ειρμών εις 6.
Αν γίνεται το δεύτερο (που θεωρώ λογικότερο και εφάρμοσα) τότε γιατί γράφτηκε έτσι ο κανόνας; Μήπως κάποιος από τους άλλους κανόνες είναι μεταγενέστερος;
Το πιθανότερο.
Στο ΤΕ μνημονεύεται ο α' κανών του Αγίου προς το "Σου η τροπαιούχος"
Τελικά ποια πρακτική είναι καλύτερη;
Ανάλογα τις συνθήκες, τον χρόνο των ακολουθιών κ.α.
Η τάξη των 14 τροπαρίων (μετά στιχολογίας) σε κάθε ωδή είναι η αρχαΐζουσα και προβλεπόμενη από το ΤΑΣ. Το ΤΜΕ προβλέπει χωρίς στιχολογία των ωδών 4 της Θεοτόκου και 4 του εορταζομένου Αγίου. Στην πράξη γίνονται κι άλλες διευθετήσεις, παρά τις τυπικές διατάξεις και συνήθως παραλείπονται δ', ε', f', ζ', η' και η θ' ωδές.
 
Τὸ φαινόμενο αὐτὸ ἐμφανίζεται ἀρκετὰ συχνὰ σὲ μεμονωμένες ὠδὲς κανόνων ἀνεξαρτήτως ἐορτασιμότητας τοῦ ἁγίου, ἀπὸ πρακτικῆς ἀπόψεως ἴσως δυσχεραίνει τὴν διάκριση μεταξὺ μὴ ἑορταζομένου καὶ ἡμιεορταζομένου ἁγίου. Ἡ προφανέστερη λύση εἶναι μᾶλλον ἡ παράλειψη ἑνὸς τροπαρίου, ὅμως τίθεται συχνὰ τὸ ζήτημα τῆς ἀκροστιχίδας.
 
Οἱ κανόνες γράφτηκαν γιὰ τὸ μοναχικὸ τυπικό, κυρίως γιὰ αὐτὸ τοῦ ἁγίου Σάβα, τὸ ὁποῖο καὶ ὁρίζει τὴ μοναστικὴ λατρεία, ὄχι ἡ ἀκροστιχίδα, ποὺ ἐξυπηρετεῖ ἂλλους σκοπούς. Ἂν τὸ ΤΑΣ δὲν προβλέπει τὸν κανόνα τοῦ ἁγίου εἰς 6, παραλείπονται τροπάρια ἀπὸ τὴν ἀρχὴ ἢ πρὸ τοῦ θεοτοκίου σὲ κάθε ὅμοια περίπτωση, ἐκ περιτροπῆς κατ' ἔτος. Σὲ Σάββατο προηγεῖται ὁ κανόνας τοῦ Μηναίου μετὰ τοῦ εἱρμοῦ εἰς 6 (ΤΑΣ κεφ. στ').
 
Σύμφωνοι, ἀναφέρω τὴν ἀκροστιχίδα ἐπειδὴ λειτουργοῦσε καὶ σὰν μνημονικὸ στήριγμα, ἄρα εἶχε καὶ μιὰν ἄμεση χρησιμότητα πέραν τῆς ὑπογραφῆς τοῦ ποιητῆ.
 
Back
Top