Απολυτίκιο Δεσποτικής εορτής και Θεοτοκίο

dkalpakidis

Dimitrios Kalpakidis
#1

Τις Κυριακές Α' και Γ' Νηστειών ψάλλεται το αναστάσιμον απολυτίκιον Δόξα της εορτής ("Την άχραντον εικόνα σου" ή "Σώσον Κύριε") και στο Και νυν το θεοτοκίον του ήχου του απολυτικίου ("Πάντα υπερ έννοιαν" ή "Του Γαβριήλ φθεγξαμένου").

Γιατί υπάρχει αυτή η σαφής διαφοροποίηση του Τυπικού σε σχέση με άλλες περιπτώσεις;
 
Last edited by a moderator:

MTheodorakis

Παλαιό Μέλος
#2


Οἱ Κυριακὲς αὐτὲς εἶναι μικρὲς ἑορτές, ὅπως ἡ ἀρχὴ τῆς ἰνδίκτου (1 Σεπτεμβρίου).
 

petrosgrc

Γαλάνης Πέτρος
#3
Απ' ό,τι καταλαβαίνω (χωρίς να έχω περαιτέρω γνώση του θέματος), οι συγκεκριμένες εορτές παρ' ότι είναι δεσποτικές, ψάλλονται μαζί με την Οκτώηχο η οποία και προηγείται πράγμα που δε συμβαίνει την Κ. Βαΐων π.χ. Ως εκ τούτου το τυπικό ακολουθεί την τάξη της Κυριακής στην οποία συμψάλλεται η εορτή. Έτσι ίσως δικαιολογείται το Θεοτοκίο μετά το απολυτίκιο. Επαναλαμβάνω ότι διατηρώ τις επιφυλάξεις μου και αναμένω τους πιο ειδικούς να δώσουν μια πληρέστερη απάντηση.
 

dkalpakidis

Dimitrios Kalpakidis
#4


Οἱ Κυριακὲς αὐτὲς εἶναι μικρὲς ἑορτές, ὅπως ἡ ἀρχὴ τῆς ἰνδίκτου (1 Σεπτεμβρίου).
κι άλλες μικρές γιορτές - όπως 1ης Αυγούστου κλπ δεν έχουν όμως θεοτοκίον...
 

Nikos L.

Παλαιό Μέλος
#5
Δημήτρη έχεις δίκιο. το τυπικό απ'τη μια αναφέρει "αναστασιμο απολυτικιο απαξ κ Θεομητορικής ή αποδοσης Δεσποτικης Δίς, & απ'την άλλη ορίζει πράγματι Θεοτοκίον τις Κυριακές που ανέφερες.

Κατά την ταπεινή μου γνώμη έχει να κάνει με το ότι το συγκεκριμένο παράδειγμα Α κ Γ Κυριακής των νηστειών, δηλ. η συγκεκριμένη εορτή έχει συσταθεί αποκλειστικά σε ημέρα Κυριακή κ όχι σε οποιαδήποτε άλλη ημέρα της εβδομάδος, οπως η 1η Αυγ πχ.
Ισως η Κυριακή να παίζει ρόλο...
μπορεί να κανω κ λάθος, όμως προσπάθησα....
 

dkalpakidis

Dimitrios Kalpakidis
#6


Οἱ Κυριακὲς αὐτὲς εἶναι μικρὲς ἑορτές, ὅπως ἡ ἀρχὴ τῆς ἰνδίκτου (1 Σεπτεμβρίου).
Δέχομαι την εξήγηση του κ. Θεοδωράκη, αλλά απορώ γιατί δεν εφαρμόζεται αυτή και στις άλλες "μικρές" εορτές που δεν έχουν μεθέορτα και προεόρτια...

Στο ΤΕ σημειώνεται την α' Νηστειών το αναστάσιμον και το "Την άχραντον εικόνα σου" και την γ' Νηστειών μετά από το Αναστάσιμον μόνον του Σταυρού.
 

dkalpakidis

Dimitrios Kalpakidis
#7
Δημήτρη έχεις δίκιο. το τυπικό απ'τη μια αναφέρει "αναστασιμο απολυτικιο απαξ κ Θεομητορικής ή αποδοσης Δεσποτικης Δίς, & απ'την άλλη ορίζει πράγματι Θεοτοκίον τις Κυριακές που ανέφερες.
Το θέμα δεν είναι αν έχει κάποιος δίκαιο ή άδικο διότι είναι λογικό να υπάρχει διαφορά στις τυπικές διατάξεις μεταξύ διαφορετικών Τυπικών και διαφορετικών παραδόσεων.
Στις συγκεκριμένες Κυριακές λέγονται και πολλά άλλα θεοτοκία.
Μήπως πρόκειται για μια πιο παλαιά πράξη; όπου λέγονται και τα θεοτοκία μετά από τα τροπάρια των εορτών τάξη την οποία διασώζει το Τριώδιον;
 

Nikos L.

Παλαιό Μέλος
#8
Το θέμα δεν είναι αν έχει κάποιος δίκαιο ή άδικο διότι είναι λογικό να υπάρχει διαφορά στις τυπικές διατάξεις μεταξύ διαφορετικών Τυπικών και διαφορετικών παραδόσεων.
Στις συγκεκριμένες Κυριακές λέγονται και πολλά άλλα θεοτοκία.
Μήπως πρόκειται για μια πιο παλαιά πράξη; όπου λέγονται και τα θεοτοκία μετά από τα τροπάρια των εορτών τάξη την οποία διασώζει το Τριώδιον;
Μπορεί να έχεις δίκιο, καθώς το Τριώδιο κ σε άλλες περιπτώσεις φάνηκε ότι διασώζει πτυχές τυπικού παλαιότερου, όπως το "Δόξα" πριν το τελευταίο απολυτίκιο και το "και νυν" πριν την ψαλμωδηση του κοντακίου στη Θ. Λειτουργία.

Περισσότερο μου κάνει όπως προείπα, επειδή είναι Κυριακή...
 

Π. Δαβίδ

Γενικός συντονιστής
#9
Το Τριώδιο επίσης (κακώς κατ' εμένα) εξακολουθεί να εκδίδεται με μια "αρχαϊκή μορφή" και αναφέρει περί αναγνώσεων πατερικών λόγων κλπ.

Γράφω ότι κακώς εκδίδεται έτσι εφόσον σε μια ενορία πολλά από τα προβλεπόμενα σε αυτό δεν εφαρμόζονται πλέον (σύμφωνα και με το ΤΜΕ) και δημιουργείται σύγχυση (έχω γίνει μάρτυς τέτοιων περιστατικών). Νομίζω ότι μια πιο "λιτή" έκδοσή του για ενορίες θα βοηθούσε (ειδικά σε ναούς της υπαίθρου).
 

dkalpakidis

Dimitrios Kalpakidis
#10
Το Τριώδιο επίσης (κακώς κατ' εμένα) εξακολουθεί να εκδίδεται με μια "αρχαϊκή μορφή" και αναφέρει περί αναγνώσεων πατερικών λόγων κλπ.

Ίσως όμως τελικά δεν είναι και τόσο αρχαϊκή, διότι αρχαϊκές διατάξεις συνήθως είναι συντομότερες ή λιτότερες!!!
(για αυτό βάζεις το "αρχαϊκή" σε "" μάλλον :wink: )


Γράφω ότι κακώς εκδίδεται έτσι εφόσον σε μια ενορία πολλά από τα προβλεπόμενα σε αυτό δεν εφαρμόζονται πλέον (σύμφωνα και με το ΤΜΕ) και δημιουργείται σύγχυση (έχω γίνει μάρτυς τέτοιων περιστατικών). Νομίζω ότι μια πιο "λιτή" έκδοσή του για ενορίες θα βοηθούσε (ειδικά σε ναούς της υπαίθρου).
Θα προτιμούσα κάτι αντίστοιχο με τις εκδόσεις ΣΥΛΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΥ ΣΙΜΩΝΟΠΕΤΡΑΣ και ΕΓΚΟΛΠΙΟΝ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΥ ΚΑΙ ΨΑΛΤΟΥ (π.Κων/νου Παπαγιάννη) όπου η μοναχική πράξη ή η ακρίβεια της τάξεως σημειώνεται με ιδιαίτερους πλάγιους χαρακτήρες ή εντός παρενθέσεων.

Αυτό για να μην λησμονηθεί η αρχαία πράξη.
 
Last edited:

MTheodorakis

Παλαιό Μέλος
#11


Χωρὶς νὰ μπορῶ νὰ ἀπαντήσω στὸ θέμα παρατηρῶ ὅτι τὸ «Σῶσον Κύριε τὸν λαόν σου ...» ἐπισφραγίζεται ἀπὸ θεοτοκίον σὲ ἄλλες περιπτώσεις στὸ τυπικὸ τῆς Εὐεργέτιδος (Dmitrievskij τ. 1 σσ. 271,605), στὰ ἀπολυτίκια τῆς ἑβδομάδος (ὡρολόγιον ἔκδ. 1757 σ. 366 καὶ σημερινά), στὴν ἀκολουθία τοῦ μικροῦ ἁγιασμοῦ, καὶ τὴν βασιλικὴ ἀκολουθία πρὸ τοῦ ἑξαψάλμου (μετὰ τὸ κοντάκιο Dmitrievskij τ.1 σσ. 659, 763, χφ. Μ. Λαύρας Γ-66 ὡρολόγιον ιγ' αἰ. φ. 49v, ὡρολόγια ἔκδ. 1509,1520,1757 σ. 38 καὶ σημερινά).
 
Top