13. Μουσικά μνήμης Εγκαινίων Ναού Αναστάσεως και προεορτίων Υψώσεως Σταυρού

π. Μάξιμος

Γενικός Συντονιστής
#1
[Σημ. συντ. (π.Μ.)] Το θέμα αυτό δημιουργήθηκε από αντιγραφή μηνυμάτων από εδώ. Συμπληρωματικά μουσικά στό θέμα μουσικών εγκαινίων ναού.

Ἡ ΙΓ΄ Σεπτεμβρίου ἦταν μιά πολύ σημαντική ἡμέρα γιά τήν Ἐκκλησία τῶν Ἱεροσολύμων ἥτις κατέστη καί σημαντική γιά σύνολη τήν χριστιανική κοινότητα, καθόσον κατ᾿ αὐτήν ἑορτάζουμε τήν ἀνάμνηση τῶν Ἐγκαινίων τοῦ Ναοῦ τῆς Ἀναστάσεως τῶν Ἱεροσολύμων ἤ ὅπως γράφει τό Συναξάριον «Μνήμη τῶν Ἐγκαινίων τῆς ἁγίας τοῦ Χριστοῦ καὶ Θεοῦ ἡμῶν Ἀναστάσεως», τοῦ Ναοῦ πού περικλείει τόν Πανάγιον Τάφον, ὅπως λέει καί τό τρίστιχον
Νόμον παλαιὸν Ἰσραὴλ πληρῶν νέος,
Ἐγκαινίοις σοι τὸν τάφον τιμᾷ Λόγε.
Τύχθη ἀναστάσεως τρισκαιδεκάτῃ καινισμός.​
Ἡ μεγάλη γιά μᾶς ἑορτή τῆς Ὑψώσεως τοῦ τιμίου Σταυροῦ ἦταν ἡ δεύτερη ἡμέρα τῆς μεγάλης ἐπετείου τῶν Ἐγκαινίων, πού ἐξελίχθηκε σέ μεγάλη Δεσποτική ἑορτή, καθ΄ ἥν καταλιμπάνονται τά ἀναστάσιμα εἰ τύχοι ἐν Κυριακῇ.

Ἡ «Μνήμη τῶν Ἐγκαινίων τῆς ἁγίας τοῦ Χριστοῦ καὶ Θεοῦ ἡμῶν Ἀναστάσεως» πού φέτος συμπίπτει Σάββατον, ἡμέραν κατά τήν ὁποίαν πολλοί ἐκ τῶν ψαλτῶν θά ψάλλουν στούς ναούς των, παρουσιάζει ἰδιαίτερο ἐνδιαφέρον καί σημαντικό ὑμνολογικό πλοῦτο σχετιζόμενον, ἐκτός τῶν προεορτίων τοῦ Σταυροῦ, μέ αὐτόν τῶν Ἐγκαινίων, περί τοῦ ὁποίου ἔχουμε ἀσχοληθεῖ σέ ἄλλα θέματα, ἀλλά κυρίως ἐδῶ.

Μήπως ὁ ἀγαπητός Χριστάκις ἤ οἱ ἐκεῖ συνεργᾶτες του ἔχουν τό ἐνδιαφέρον κοινωνικόν «Κύριε, ἠγάπησα εὐπρέπειαν οἴκου σου, καὶ τόπον σκηνώματος δόξης σου. Ἀλληλούϊα.» μελοποιημένο (γιά τό ὁποῖο εἴχαμε γράψει ἐκεῖ) γιά νά τό ἀνεβάσουν, ἐπειδή αὔριον αὐτό προβλέπεται ὑπό τοῦ Τυπικοῦ;

Καί ὅσοι ἄλλοι, —πιστεύω νά μήν καθυστερήσαμε— μποροῦν νά προτείνουν ἄλλα μαθήματα ἤ νά σχολιάσουν ἄλλα τροπάρια καί ὕμνους τῆς ΙΓ΄ Σεπτεμβρίου, ἀφοῦ οἱ περισότεροι καλῶς προετοιμάζονται, ὅπως ἔχει φανεῖ, πρίν ἀνέβουν στό ψαλτῆρι.
 
Last edited:

Firfiris

Κωστόπουλος Ευθύμιος
#2
π. Μάξιμος;14815 said:


Μήπως ὁ ἀγαπητός Χριστάκις ἤ οἱ ἐκεῖ συνεργᾶτες του ἔχουν τό ἐνδιαφέρον κοινωνικόν «Κύριε, ἠγάπησα εὐπρέπειαν οἴκου σου, καὶ τόπον σκηνώματος δόξης σου. Ἀλληλούϊα.» μελοποιημένο (γιά τό ὁποῖο εἴχαμε γράψει ἐκεῖ) γιά νά τό ἀνεβάσουν, ἐπειδή αὔριον αὐτό προβλέπεται ὑπό τοῦ Τυπικοῦ;

...οἱ περισότεροι καλῶς προετοιμάζονται, ὅπως ἔχει φανεῖ, πρίν ἀνέβουν στό ψαλτῆρι.
Ορίστε, σε μελοποίηση Μανουήλ πρωτοψάλτου, ήχος βαρύς. Περιλαμβάνει όμως μόνο την φράση "Κύριε, ἠγάπησα εὐπρέπειαν οἴκου σου".
Ίσα που πρόλαβα πριν τον εσπερινό...
 

π. Μάξιμος

Γενικός Συντονιστής
#4
Π. Μπερεκέτη σε πλ α.
Πολύ σημαντικό αὐτό τό παλαιό κοινωνικό καί ἀπό τήν ἄποψη ὅτι διατηρεῖ τό τριπλοῦν Ἀλληλούια, διά τό ὁποῖον ἔχει γράψει ὁ Διονύσιος ἀλλοῦ, καί τό ὁποῖον ἐκτός τοῦ ὅτι καταλαμβάνει τό ἥμισυ τῆς συνθέσεως, δείχνει ὅτι μᾶλλον αὐτό ἀποτελοῦσε τό ἐφύμνιον τῆς στιχολογίας τοῦ κοινωνικοῦ ψαλμοῦ.
 

koudounellis

Ευστράτιος Κουδουνέλλης
#5
:)
Ορίστε, σε μελοποίηση Μανουήλ πρωτοψάλτου, ήχος βαρύς. Περιλαμβάνει όμως μόνο την φράση "Κύριε, ἠγάπησα εὐπρέπειαν οἴκου σου".
Ίσα που πρόλαβα πριν τον εσπερινό...
Το έφτιαξα λίγο καλύτερα μαζί με κάτι άλλο.
Προσοχή στο ψάλσιμο.:wink:
 

Attachments

kaelthas

Νεκτάριος Ρ.
#7
Μπορεί να ανεβάσει κάποιος τα ιδιόμελα των αίνων; ( ή τουλαχιστον να πει που υπάρχουν...)
 

kaelthas

Νεκτάριος Ρ.
#9
Ευχαριστώ Ευστράτιε,
λίγο αργά όμως... κρίμα
δεν πειράζει Σάββατο σήμερα, τα 3 προσόμοια έφταναν μια χαρά

απο που σκάναρες αυτές τις σελίδες;
 

π. Μάξιμος

Γενικός Συντονιστής
#10
Ὁ Εὐστράτιος Κουδουνέλλης τελικά δέν «ἀνέβασε» αὐτά πού ζήτησε ὁ Νεκτάριος Ε. Ροηλίδης ἤτοι τά 3 ἰδιόμελα τῶν αἴνων τοῦ Μηναίου, δύο τοῦ α΄ ἤχου καί ἕνα τοῦ δ΄, τά «Ἐγκαινίζου ἐγκαινίζου ἡ νέα Ἱερουσαλήμ», «Πάλαι μὲν ἐγκαινίζων τὸν ναὸν ὁ Σολομών» καί «Ἐγκαινίζεται σήμερον ἡ ἐξ ἐθνῶν Ἐκκλησία», —πού τίθενται μετά τά 3 προσόμοια· Ἦχος δ'. Ἔδωκας σημείωσιν. «Σήμερον ὁ ἔνθεος, καὶ ἱερὸς καὶ σεβάσμιος», «Ἤστραψεν ἡ ἄνωθεν, φωτοφανὴς αἴγλη λάμπουσα», καὶ «Μέσον γῆς ὑψούμενον, προκατιδεῖν ἐφιέμενοι»— γιατί δέν ὑπῆρχαν αὐτά στό μουσικό βιβλίο πού εἶχε, οὔτε μποροῦσε νά τοῦ ὑποδείξει ποῦ ὑπάρχουν.

Τό θέμα ἔχει ἐνδιαφέρον· προσέξατε!​
Ἐγώ αὐτά τά ἰδιόμελα τά ἔχω ἀπό εἰδικό μουσικό βιβλίο γιά τά ΕΓΚΑΙΝΙΑ ΝΑΟΥ καί θά μποροῦσα νά τά ἀναρτήσω, ἔστω καί «κατόπιν ἑορτῆς», ἀφοῦ τοῦ χρόνου (2009) —νά εἴμαστε καλά— ἡ ΙΓ΄ Σεπτεμβρίου πέφτει Κυριακή καί θά χρειαζόντουσαν.
Ὅταν ὅμως, μέ τό καλό, θά λάβετε τά Δίπτυχα τοῦ 2009 —καί ἀπό τώρα μπορεῖτε νά τό δεῖτε στό ΤΜΕ, σελ. 73—, στούς αἴνους ἐκείνης τῆς Κυριακῆς (13-9-2009) ἐκτός ἀπό τά 4 ἀναστάσιμα προβλέπονται μόνον τά 3 προσόμοια «Σήμερον ὁ ἔνθεος, καὶ ἱερὸς καὶ σεβάσμιος», «Ἤστραψεν ἡ ἄνωθεν, φωτοφανὴς αἴγλη λάμπουσα», καὶ «Μέσον γῆς ὑψούμενον, προκατιδεῖν ἐφιέμενοι» εἰς 4.
Γιατί δέν προβλέπονται καί τά ἄλλα 3; Θά μοῦ πεῖτε· Κυριακή εἶναι· πόσα, παραπάνω ἀπό 8 νά προβλεφθοῦν. Ἴσως πεῖ κάποιος· νά προβλεφθοῦν 2 προσόμοια καί 2 ἰδιόμελα, κατ᾿ ἐκλογήν.
Τό θέμα εἶναι ἀλλοῦ· α) ὅτι ἰδιόμελα δέν προβλέπονται συνήθως στούς αἴνους καί β) —καί σημαντικότερον— ὅτι αὐτά τά ἰδιόμελα δέν εἶναι τῶν αἴνων.

Τά τρία αὐτά ἰδιόμελα, ἄν δεῖτε τήν Ἀκολουθία Ἐγκαινίων Ναοῦ, εἶναι τῶν ἀποστίχων τοῦ ἑσπερινοῦ. Ἡ Ἀκολουθία Ἐγκαινίων Ναοῦ ἔχει προσλάβει τό ὑμνολογικό ὑλικό της ἀπό τήν ΙΓ΄ Σεπτεμβρίου καί μάλιστα ἀπό τήν ἀρχαιότατη μορφή της. Φαίνεται, ὅτι «κάποια στιγμή» τά ἀπόστιχα τοῦ ἑσπερινοῦ τῆς ΙΓ΄ Σεπτεμβρίου ἀντικαταστάθηκαν ἀπό τά ἀπόστιχα τοῦ ἑσπερινοῦ τῆς ἑορτῆς τοῦ Σταυροῦ (ΙΔ΄ Σεπτεμβρίου) τά ὁποῖα καί ἐκτόπησαν τά κανονικῶς προβλεπόμενα ἀπόστιχα. Αὐτά μεταφέρθηκαν προσθετικά στούς αἴνους.
Ἀλλά καί σέ καθημερινή —καί σέ περιπτώσεις ἐπισήμως ἑορταζομένων ἀγίων—, ποτέ δέν προβλέπονται 6 τροπάρια στούς αἴνους. Τά τρία αὐτά ἰδιόμελα, λοιπόν, δέν ἀνήκουν στούς αἴνους. Γι᾿ αὐτό δέν ὑπάρχουν στά μουσικά βιβλία στούς αἴνους.
Τό ΤΜΕ ἀναφέρεται στήν διάταξη τοῦ Μηναίου γιά καθημερινή, ἀλλά δέν ξέρουμε ποιό Μηναῖο ἔβλεπε. Μᾶλλον ἐκεῖνο στό ὁποῖο δέν εἶχαν μεταφερθεῖ προσθετικά καί παρατύπως τά 3 ἰδιόμελα τῶν ἀποστίχων τοῦ ἑσπερινοῦ. Ἄλλωστε αὐτό εἶναι σαφές στό ΤΑΣ (ἔκδοση 1545, σελ. 26), ἄν καί ἤδη ἔχει γίνει ἡ ἀντικατάσταση τῶν ἀποστίχων τοῦ ἑσπερινοῦ, χωρίς ὅμως νά ἔχουν μεταφερθεῖ προσθετικά στούς αἴνους.

Σήμερα, λοιπόν, κανονικά ἔπρεπε νά ψαλοῦν μόνον τά 3 προσόμοια «Σήμερον ὁ ἔνθεος, καὶ ἱερὸς καὶ σεβάσμιος», «Ἤστραψεν ἡ ἄνωθεν, φωτοφανὴς αἴγλη λάμπουσα», καὶ «Μέσον γῆς ὑψούμενον, προκατιδεῖν ἐφιέμενοι» εἰς 4. Κρῖμα πού δέν τό ἐπεσημάναμε νωρίτερα. Ἀλλά ἄς μείνει αὐτή ἡ παρατήρηση γιά ἄλλα χρόνια. Ἄν καί, πιστεύω, πολλοί ἐκ πείρας αὐτό θά ἔπραξαν σήμερα.
Τό τρίτο ἀπό αὐτά βέβαια δέν ἀναφέρεται στά ἐγκαίνια, ἀλλά στά προεόρτια τοῦ Σταυροῦ. Τό ὅτι ὅμως μόνον αὐτά ὑπῆρχαν στούς αἴνους τήν ΙΓ΄ Σεπτεμβρίου, αὐτά ὑπάρχουν καί στήν Ἀκολουθία Ἐγκαινίων Ναοῦ, ἄν καί δέν ἔχουν σχέση τά Ἐγκαίνια Ναοῦ μέ τήν προεόρτιο τοῦ Σταυροῦ. Ἀπό αὐτό φαίνεται ἀκόμη μιά φορά πῶς ἡ Ἀκολουθία Ἐγκαινίων Ναοῦ ἐλήφθη ἀπό τήν ΙΓ΄ Σεπτεμβρίου.

Καί κάτι γιά τά ἀντίφωνα τῆς ΙΓ΄ Σεπτεμβρίου. Τό ΤΜΕ (σελ. 417) προβλέπει ἀντίφωνα γιά τά Ἐγκαίνια Ναοῦ. Ἀναμφίβολα εἶναι κατάλληλα καί γιά τήν ΙΓ΄ Σεπτεμβρίου. Ὀλίγον διερρυθμισμένα τά ἔχει καί ὁ π. Παπαγιάννης στό ΣΤ, σελ. 158, γιά τήν ΙΓ΄ Σεπτεμβρίου.
 

Firfiris

Κωστόπουλος Ευθύμιος
#11


Σήμερα, λοιπόν, κανονικά ἔπρεπε νά ψαλοῦν μόνον τά 3 προσόμοια «Σήμερον ὁ ἔνθεος, καὶ ἱερὸς καὶ σεβάσμιος», «Ἤστραψεν ἡ ἄνωθεν, φωτοφανὴς αἴγλη λάμπουσα», καὶ «Μέσον γῆς ὑψούμενον, προκατιδεῖν ἐφιέμενοι» εἰς 4. Κρῖμα πού δέν τό ἐπεσημάναμε νωρίτερα. Ἀλλά ἄς μείνει αὐτή ἡ παρατήρηση γιά ἄλλα χρόνια. Ἄν καί, πιστεύω, πολλοί ἐκ πείρας αὐτό θά ἔπραξαν σήμερα.
Πολύ σωστά πάτερ, ευχαριστούμε για όλο το μήνυμα. Βέβαια, αν από του χρόνου ψαλλούν στους αίνους μόνο τα 3 προσόμοια, μήπως να ψαλλούν στα απόστιχα τα εν λόγω ιδιόμελα ώστε τίποτα να μην χαθεί; Τα απόστοιχα ούτως ή άλλως είναι ίδια με της 14ης Σεπτεμβρίου αν δεν κάνω λάθος, οπότε και θα ακουστούν.
 

π. Μάξιμος

Γενικός Συντονιστής
#12
Πολύ σωστά πάτερ, ευχαριστούμε για όλο το μήνυμα. Βέβαια, αν από του χρόνου ψαλλούν στους αίνους μόνο τα 3 προσόμοια, μήπως να ψαλλούν στα απόστιχα τα εν λόγω ιδιόμελα ώστε τίποτα να μην χαθεί; Τα απόστοιχα ούτως ή άλλως είναι ίδια με της 14ης Σεπτεμβρίου αν δεν κάνω λάθος, οπότε και θα ακουστούν.
Σ᾿ εὐχαριστῶ κι ἐγώ· να εἶσαι καλά!
Γιά τοῦ χρόνου συγκεκριμένα προβλέπονται μόνον τά ἀναστάσιμα ἀπόστιχα καί αὐτή εἶναι αὐστηρή διάταξη καί ἀρχή τοῦ τυπικοῦ, ὅπως ἔχει ἐπισημανθεῖ καί ἀλλοῦ.
Τώρα γιά ἄλλα χρόνια σέ καθημερινές δέν νομίζω ὅτι πρέπει νά πᾶνε στά ἀπόστιχα τοῦ ἑσπερινοῦ, ὅπως τώρα ἔχει διαμορφωθεῖ τό Μηναῖο.
Ἴσως μπορεῖ νά γίνει μία ὑπέρθεση τοῦ γενικοῦ κανόνος στούς αἴνους καί νά ψαλλοῦν 6 τροπάρια, ἤτοι τά 3 προσόμοια καί τά 3 ἰδιόμελα, ὅπως τό διατηρεῖ καί ὁ π. Παπαγιάννης στό ΣΤ.
Ἴσως κάποτε τά ἀνεβάσουμε αὐτά τά 3 ἰδιόμελα, ἐγώ ἤ κάποιος ἄλλος.
 

Dionysios

Διονύσιος Ἀνατολικιώτης, «γηράσκω ἀεὶ διορθούμενο
#13
Μπορεί να ανεβάσει κάποιος τα ιδιόμελα των αίνων; ( ή τουλαχιστον να πει που υπάρχουν...)
...τελικά δέν «ἀνέβασε» αὐτά πού ζήτησε ὁ Νεκτάριος Ε. Ροηλίδης ἤτοι τά 3 ἰδιόμελα τῶν αἴνων τοῦ Μηναίου, δύο τοῦ α΄ ἤχου καί ἕνα τοῦ δ΄, τά «Ἐγκαινίζου ἐγκαινίζου ἡ νέα Ἱερουσαλήμ», «Πάλαι μὲν ἐγκαινίζων τὸν ναὸν ὁ Σολομών» καί «Ἐγκαινίζεται σήμερον ἡ ἐξ ἐθνῶν Ἐκκλησία», γιατί δέν ὑπῆρχαν αὐτά στό μουσικό βιβλίο πού εἶχε, οὔτε μποροῦσε νά τοῦ ὑποδείξει ποῦ ὑπάρχουν.
Τί θά πῶ τώρα! θὰ εἶναι πρὸς τέρψιν τοῦ Παναγιώτη Σόμαλη, ἀλλὰ ἴσως νὰ προκαλέσῃ τὴν μῆνιν ἄλλων μελῶν!
Τὰ ἰδιόμελα αὐτὰ ὑπάρχουν στὸν τόμο 6 τοῦ «Μουσικοῦ πανδέκτου» ἐκδόσεων Ζωῆς!
᾿Εντάξει, ἐντάξει! μεθαύριο ποὺ θὰ πάω γιὰ ἐξομολόγησι, θὰ τὴν πῶ κι αὐτὴν τὴν ἁμαρτία μου!
 

π. Μάξιμος

Γενικός Συντονιστής
#15
Εὐχαριστῶ τόν Διονύσιο. Ἦρθα τώρα στό ναό καί τό ἐπιβεβαίωσα.
Θέλω νά μάθω σέ ποιά ἄλλα μουσικά βιβλία, αὐτά τά ἰδιόμελα ὑπάρχουν στήν ΙΓ΄ Σεπτεμβρίου στούς αἴνους.
Ὁ Κουδουνέλλης ἀνέβασε ἀπόστιχα, προφανῶς ἀπό τήν ἀκολουθία τῶν ἐγκαινίων ναοῦ.
 

koudounellis

Ευστράτιος Κουδουνέλλης
#16
Ὁ Κουδουνέλλης ἀνέβασε ἀπόστιχα, προφανῶς ἀπό τήν ἀκολουθία τῶν ἐγκαινίων ναοῦ
Καλησπέρα σας . Αυτά που ανεβασα βρίσκονται στους αίνους της σημερινής ημέρας ΙΓ΄Σεπτεμβρίου .
 

π. Μάξιμος

Γενικός Συντονιστής
#17
Καλησπέρα σας . Αυτά που ανεβασα βρίσκονται στους αίνους της σημερινής ημέρας ΙΓ΄Σεπτεμβρίου .
Εὐχαριστοῦμε. Ἴσως δέν κατάλαβες καί δέν χρειαζόταν νά ἀνεβάσεις τό Μηναῖο.
Ρώτησα νά μάθω/ουμε σέ ποιά μουσικά βιβλία ἀκόμη, ἐκτός τῆς ΖΩΗΣ, αὐτά τά ἰδιόμελα ὑπάρχουν στήν ΙΓ΄ Σεπτεμβρίου στούς αἴνους. Ἔχει σχέση μέ ὅσα γράψαμε παραπάνω.
Ὅτι ὑπάρχουν στήν Ἀκολουθία τῶν Ἐγκαινίων τό εἴπαμε.
Ἄν δέν ἔχεις ὑπόψι σου κάποια βιβλία δέν χρειάζεται νά ἀπαντήσεις.
Εὐχαριστῶ.
 

MTheodorakis

Παλαιό Μέλος
#18


Ὑπάρχουν καὶ στὸ Σ. Γεωργακοπούλου Ἡ ἀκολουθία τῶν ἐγκαινίων Πάτρα 1986, σσ. 44-54.
 

Dionysios

Διονύσιος Ἀνατολικιώτης, «γηράσκω ἀεὶ διορθούμενο
#19
Ὑπάρχουν καὶ στὸ Σ. Γεωργακοπούλου Ἡ ἀκολουθία τῶν ἐγκαινίων Πάτρα 1986, σσ. 44-54.
Μανόλη μου, σ᾿ εὐχαριστοῦμε, ἀλλὰ τὰ ξέρουμε αὐτά. προσωπικῶς ἔχω καὶ αὐτὸ καὶ ἄλλα ἀκόμη τέτοια μουσικὰ βιβλία γιὰ τὰ ἐγκαίνια μὲ μελοποιημένα τὰ συγκεκριμένα ἰδιόμελα, ἀλλὰ δὲν τὰ ἀναφέρω ἐδῶ. καὶ ὁ μακαριστὸς μουσικοδιδάσκαλος Κ.Ι.Π. ἦταν συμπατριώτης μου. τώρα διατί παρουσιάζει τὰ συγκεκριμένα ἰδιόμελα ὡς μελοποίησι τοῦ διδασκάλου του, δὲν ξέρω, διότι ἔχω κάποιες ἀπορίες. πάντως ἄλλη εἶναι ἡ ἐρώτησις τοῦ πατρὸς Μαξίμου· σὲ ποιά μουσικὰ βιβλία μηνολογίου (= ὕμνων ἐκ τοῦ μηναίου) ὑπάρχουν αὐτὰ τὰ ἰδιόμελα μελοποιημένα ὡς ὕμνοι τῶν αἴνων τῆς 13ης σεπτεμβρίου;
 

Doukellis

Ιωάννης Δουκέλλης
#20
Μετά την παρότρυνση του πατέρα Μάξιμου αναρτώ τα εν λόγω ιδιόμελα από τον 6ο τόμο του Μουσικού Πανδέκτου της Ζωής. Κάπως αργά για φέτος αλλά....
 

Attachments

Last edited:
Top