Ἄρθρο τοῦ Ἀντώνη Ἀετόπουλου «Περί Λειτουργικής Μουσικής»

[domesticus]

Ἄρθρο τοῦ Ἀντώνη Ἀετόπουλου «Περί Λειτουργικής Μουσικής» στὴν Ἰδιωτικὴ Ὁδό.

http://panagiotisandriopoulos.blogspot.gr/2013/04/blog-post_8918.html

Νὰ σημειώσω μόνο πὼς ἡ ἔννοια τῆς εἰκόνας εἶνια διαφορετικὴ ἀπὸ τῆς μουσικῆς, καθὼς ἡ πρώτη δὲν ὑπάρχει ἀπαραίτητα μόνο μέσα στὸ ναό καὶ μόνο μμέσα στὴ λατρεία, ἀλλὰ λειτουργεῖ καὶ ἰδιωτικῶς ἑκτὸς τοῦ ναοῦ καὶ ἑκτὸς ἀκολουθίας.

Κατὰ τὰ ἄλλα τὸ περιεχόμενο μὲ τὸν συνδυασμὸ τῶν τεχνῶν ἔχει ἐνδιαφέροντα στοιχεἰα. Χρειάζεται ὅμως λίγη περισσότερη ἐμβάθυνση σὲ θέματα εἰκονολογίας

 

[π. Μάξιμος]

η μελέτη και η εμβάθυνση διασώζει από κινδύνους εξατομικευμένων επιλογών, οι οποίες θα βασίζονται απλώς στο ατομικό γούστο, το οποίο δεν έχει καμία θέση στην εκκλησία.

Ποιός μιλάει γιά «ἀτομικό γοῦστο»...​

 

[Tzanakos_B]

Χριστός ανέστη !!!! Διάβασα το άρθρο του κ. Αντ. Αετόπουλου , το οποίο αναφέρεται κυρίως στην Λειτουργική Μουσική , προφανώς στην Εκκλησιαστική Βυζαντινή Μουσική , η οποία '' κυριαρχεί '' ?? ως μέσον , στην Ορθόδοξη Λατρεία μας στους ιερούς ναούς . Βέβαια , εκτός της Μουσικής εχουμε την Αρχιτεκτονική και την Αγιογραφία οι οποίες συμμετέχουν και μας έχουν παραδόσει θαυμάσιους ιερούς ναούς , σε διάφορους ρυθμούς , με υπέροχες αγιογραφίες..!!! Στο θέμα της Εκκλησιαστικής Μουσικής , τα πράγματα ειναι πολύ διαφορετικά... Έχουμε την γραπτή και προφορική Παράδοση... Η γραπτή παράδοση , έχει διασωθεί σε μεγάλο βαθμό ,διότι τα γραπτά , χειρόγραφα και βιβλία , υπάρχουν !! Η προφορική παράδοση , Στηρίζεται βασικά σον Ι. Ναυπλιώτη και άλλους σύγχρονους με αυτόν , Ερμηνευτές , οι οποίοι μας άφησαν ηχητικα στοιχεία , πολύτιμα !!! Ομως , χάρις στην κακώς εννοούμενη '' ελευθερία '' γραφής και Ερμηνείας , νεώτερων Μελοποιών και Ερμηνευτών , φτάσαμε στο πολύ λυπηρό σημείο να '' νοθεύσουμε τα γνήσια κλασσικά αριστουργήματα , τα οποία ήταν συνυφασμένα με την Λατρευτική ζωη της θρησκείας μας , εισαγάγοντας , '' ξένα μελωδήματα , αμφιβόλου προελεύσεως , [ ανατολιτικα , ευρωπα ι κά , τριφωνίες , τετραφωνίες , όργανα... ] χάριν της λεγόμενης '' Προόδου '' ..... Οι αρμόδιοι Εκκλ. Παράγοντες , ουσιαστικά αδιαφορούν , οι περισσότεροι όντες άμουσοι... άλλοι '' προοδευτικοί '' επιτρέπουν τα πάντα.. !!! Εμείς οι ταπεινοί διάκονοι των Αναλογίων , αλληλοκατηγορούμεθα... [ Το έζησα πρόσφατα.. ] Ευρισκόμενος στη δύση της διακονίας μου , λυπάμαι ειλικρινά , αλλά νιώθω ήσυχη την συνείδησή μου γιατί γιά [ 45 ] χρόνια έ ψ α λ λ α !!! και όσο αναπνέω θα ψιθυρίζω τροπάρια... !!! Β. ΤΖΑΝ.

 

[ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ ΚΟΥΓΙΑΣ]

Χριστός ανέστη !!!! Διάβασα το άρθρο του κ. Αντ. Αετόπουλου , το οποίο αναφέρεται κυρίως στην Λειτουργική Μουσική , προφανώς στην Εκκλησιαστική Βυζαντινή Μουσική , η οποία '' κυριαρχεί '' ?? ως μέσον , στην Ορθόδοξη Λατρεία μας στους ιερούς ναούς . .............................................................................................................................................................................................................. Έχουμε την γραπτή και προφορική Παράδοση... Η γραπτή παράδοση , έχει διασωθεί σε μεγάλο βαθμό ,διότι τα γραπτά , χειρόγραφα και βιβλία , υπάρχουν !! Η προφορική παράδοση , Στηρίζεται βασικά σον Ι. Ναυπλιώτη και άλλους σύγχρονους με αυτόν , Ερμηνευτές , οι οποίοι μας άφησαν ηχητικα στοιχεία , πολύτιμα !!! Ομως , χάρις στην κακώς εννοούμενη '' ελευθερία '' γραφής και Ερμηνείας , νεώτερων Μελοποιών και Ερμηνευτών , φτάσαμε στο πολύ λυπηρό σημείο να '' νοθεύσουμε τα γνήσια κλασσικά αριστουργήματα , τα οποία ήταν συνυφασμένα με την Λατρευτική ζωη της θρησκείας μας , εισαγάγοντας , '' ξένα μελωδήματα , αμφιβόλου προελεύσεως , [ ανατολιτικα , ευρωπα ι κά , τριφωνίες , τετραφωνίες , όργανα... ] χάριν της λεγόμενης '' Προόδου '' ..... ............................................................................................... !!! Β. ΤΖΑΝ.

Αληθώς ανέστη ο Κύριος
Συμφωνώ με τις παραπάνω παρατηρήσεις σας, ως προς τις μουσικές νοθεύσεις που έχουμε κάνει, συγκρίνοντάς μας βέβαια με "τον Πατριάρχη της ΕΒΜ, αείμνηστο Ιακ. Ναυπλιώτη" και θα ήθελα να προσθέσω στις εισαγωγές ξένων ακουσμάτων στην Ορθόδοξη λατρεία που αναφέρετε και τα λεγόμενα "αμανεδοσκυλάδικα", τα οποία δυστυχώς, ψάλλονται και από "μεγάλα ονόματα". Αυτές οι μουσικές αλλοιώσεις & κακοποιήσεις, προσθέτουν αρνητική συμβολή στην εξέλιξη της ΕΒΜ και ταιριάζουν με την γενικότερη "πτωχευμένη κατάσταση" στην οποία, δυστυχώς, έχουμε περιέλθει.
Η λύση για σταδιακή έξοδο από τον "μουσικό κατήφορο" που έχουμε πάρει, θα είναι η επιστροφή μας στις ρίζες της ΕΒΜ!
Χριστός ανέστη

 

[Γιώργος Μ.]

Νὰ σημειώσω μόνο πὼς ἡ ἔννοια τῆς εἰκόνας εἶνια διαφορετικὴ ἀπὸ τῆς μουσικῆς, καθὼς ἡ πρώτη δὲν ὑπάρχει ἀπαραίτητα μόνο μέσα στὸ ναό καὶ μόνο μέσα στὴ λατρεία, ἀλλὰ λειτουργεῖ καὶ ἰδιωτικῶς ἑκτὸς τοῦ ναοῦ καὶ ἑκτὸς ἀκολουθίας.

Μα ακριβώς σε αυτό είναι που δεν διαφέρουν, γιατί και για τη μουσική ισχύει ότι "δεν υπάρχει μόνο μέσα στὸ ναό καὶ μόνο μέσα στὴ λατρεία, ἀλλὰ λειτουργεῖ καὶ ἰδιωτικῶς ἑκτὸς τοῦ ναοῦ καὶ ἑκτὸς ἀκολουθίας". Λιγότερο από την εικόνα, αλλά λειτουργεί.
Αυτό στο οποίο διαφέρουν και το οποίο σχολιάζεται είναι ο στατικός χαρακτήρας της εικόνας έναντι του δυναμικού και εν χρόνω χαρακτήρα της μουσικής, που καθιστά ευκολότερη τη μελέτη και την κατανόηση της πρώτης από τον μη ειδικό (χωρίς αυτό να είναι η μόνη αιτία βέβαια για την μειωμένη "πρόσληψη" της μουσικής από τον μη ειδικό).

Η ουσία του άρθρου (τουλάχιστον κατά τη δική μου ανάγνωση) είναι ότι οι λειτουργικές τέχνες, ενώ δεν εξαντλούνται μέσα στον ναό, ωστόσο εκεί μέσα, δηλαδή στη λατρεία, βρίσκουν την οντολογική τους κορύφωση και τελείωση. Όπως λέω και στο σχόλιό μου:

Η συνειδητοποίηση ότι όλα στην εκκλησία είναι προεκτάσεις του ενός και μόνου κέντρου, που είναι το άγιο ποτήριο, δηλαδή ο Χριστός, είναι η αναγκαία προϋπόθεση για τη σωστή προσέγγιση και της μουσικής. Υπάρχει εκκλησιαστική αισθητική στη λατρευτική τέχνη, που χωρίς αυτήν η καλλιτεχνική είναι λειψή και αδικεί το έργο.

Και αυτό βέβαια λέγεται με την αναγνωστική στόχευση που υποδεικνύει ο τίτλος: ότι στις τηλεοπτικές εκπομπές της Μεγάλης Εβδομάδας η "ουσία της Βυζαντινής Μουσικής μένει τραγικά απροσπέλαστη".

 

[domesticus]

Μα ακριβώς σε αυτό είναι που δεν διαφέρουν, γιατί και για τη μουσική ισχύει ότι "δεν υπάρχει μόνο μέσα στὸ ναό καὶ μόνο μέσα στὴ λατρεία, ἀλλὰ λειτουργεῖ καὶ ἰδιωτικῶς ἑκτὸς τοῦ ναοῦ καὶ ἑκτὸς ἀκολουθίας". Λιγότερο από την εικόνα, αλλά λειτουργεί.
Αυτό στο οποίο διαφέρουν και το οποίο σχολιάζεται είναι ο στατικός χαρακτήρας της εικόνας έναντι του δυναμικού και εν χρόνω χαρακτήρα της μουσικής, που καθιστά ευκολότερη τη μελέτη και την κατανόηση της πρώτης από τον μη ειδικό (χωρίς αυτό να είναι η μόνη αιτία βέβαια για την μειωμένη "πρόσληψη" της μουσικής από τον μη ειδικό).

Η ουσία του άρθρου (τουλάχιστον κατά τη δική μου ανάγνωση) είναι ότι οι λειτουργικές τέχνες, ενώ δεν εξαντλούνται μέσα στον ναό, ωστόσο εκεί μέσα, δηλαδή στη λατρεία, βρίσκουν την οντολογική τους κορύφωση και τελείωση. Όπως λέω και στο σχόλιό μου:

Και αυτό βέβαια λέγεται με την αναγνωστική στόχευση που υποδεικνύει ο τίτλος: ότι στις τηλεοπτικές εκπομπές της Μεγάλης Εβδομάδας η "ουσία της Βυζαντινής Μουσικής μένει τραγικά απροσπέλαστη".

Ὁ λειτουργικὸς χαρακτήρας τῆς εἰκόνας εἶναι ἀπαράλλακτος καὶ ἑντὸς καὶ ἑκτὸς τῆς ἀκολουθίας. Ἡ τιμὴ ἐπίσης ποὺ αποδίδουμε στὸ εἰκονιζόμενο πρόσωπο ἤ πρόσωπα εἰναι ἡ ἴδια καὶ στις δύο περιπτώσεις.

Ἡ ἐκκλ. μουσικὴ δὲν ἔχει τὸν ἴδιο χαρακτήρα, ἐνῶ καὶ θεολογικῶς δὲν ἔχει ἰδιαίτερο λειτουργικὸ χαρακτήρα ἀλλὰ συντελεῖ στὴν εὐταξία καὶ μεταδοτικότητα τοῦ περιεχομένου τῆς ἀκολουθίας, εὐοδώνοντας τὴν κοινὴ λατρεία.

Κάνουμε καὶ χωρὶς αὐτὴ ὅμως, ἰδιαίτερα στὴν ἰδιωτικὴ λατρεία. Ἡ τελευταία ὅμως μὲ τὴν παρουσία εἰκόνας ὁλοκληρώνεται καὶ ἀναπαύει τὸν προσευχόμενο διὰ τῆς παρουσίας τοῦ εἰκονιζομένου ἁγίου προσώπου.