[τὸν θρῆνον/τῶν θρήνων] παυσάμεναι

[π. Μάξιμος]

Ἔβλεπα στόν ἑσπερινό «Ιερά Υμνωδία» Ι. Σακελλαρίδη καί στό γ΄ ἀπόστιχο τοῦ πλ. β΄ ἔχει «τῶν θρήνων παυσάμεναι».
Ὀρθῶς, διότι τό παύομαι συντάσσεται μέ γενική.
Τώρα εἶδα ὅτι σέ γενική τό ἔχει καί τό Αναστασιματάριο Ιωάννου Πρωτοψάλτου («Ζωής»).
Σέ Παρακλητικές τό ἔχετε δεῖ μέ γενική ;

Συμπληρώνωντας θά ἔλεγα ὅτι καί «τοῦ θρήνου παυσάμεναι» εἶναι ὀρθό, ἄν ἔχει γίνει παρανάγνωση ἀπό χφφ.

 

[MTheodorakis]

«Ῥεύσεως ἡμᾶς τῆς πάλαι Χριστὸς ἐπανορθῶσαι θέλων, σταυρῷ προσπήγνυται καὶ τάφῳ τίθεται, ὃν μυροφόροι γυναῖκες, μετὰ δακρύων ζητοῦσαι, θρηνοῦσαι ἔλεγον· Οἴμοι σωτὴρ τῶν ἁπάντων, πῶς κατεδέξω τάφον οἰκῆσαι; οἰκήσας δὲ θέλων, πῶς ἐκλάπης; πῶς μετετέθης; ποῖος δὲ τόπος τὸ σὸν ζωηφόρον κατέκρυψε σῶμα; Ἀλλὰ δέσποτα, ὡς ὑπέσχου, ἡμῖν ἐμφάνηθι, καὶ παῦσον ἀφ' ἡμῶν, τὸν ὀδυρμὸν τῶν δακρύων. Θρηνούσαις δὲ αὐταῖς, ἄγγελος πρὸς αὐτὰς ἐπεβόησεν· Τὸν θρῆνον παυσάμεναι, τοῖς ἀποστόλοις εἴπατε, ὅτι ἀνέστη ὁ Κύριος, τῷ κόσμῳ δωρούμενος ἱλασμόν, καὶ τὸ μέγα ἔλεος»

(χφφ. στιχηράρια Μ. Λαύρας Γ-67 τέλη ι’-ἀρχὲς ια’ αἰ. φ. 134r-v «τῶν θρήνων παυσάμεναι», Σινὰ 1242 ια’ αἰ. φφ. 224v-225r «τάφῳ οἰκῆσαι», Σινὰ 790 παρακλητικὴ ια’ αἰ. φ. 78r «οἰκήσας θέλων»).



«Ῥεύσεως ἡμᾶς τῆς πάλαι Χριστὲ ἐπανορθῶσαι θέλων, σταυρῷ προσπήγνυσαι καὶ τάφῳ τίθεσαι, ὃν μυροφόροι γυναῖκες, μετὰ δακρύων ζητοῦσαι, θρηνοῦσαι ἔλεγον· Οἴμοι σωτὴρ τῶν ἁπάντων, πῶς κατεδέξω τάφον οἰκῆσαι; οἰκήσας δὲ θέλων, πῶς ἐκλάπης; πῶς μετετέθης; ποῖος δὲ τόπος τὸ σὸν ζωηφόρον κατέκρυψε σῶμα; Ἀλλὰ δέσποτα, ὡς ὑπέσχου, ἡμῖν ἐμφάνηθι, καὶ παῦσον ἀφ' ἡμῶν, τὸν ὀδυρμὸν τῶν δακρύων. Θρηνούσαις δὲ αὐταῖς, ἄγγελος πρὸς αὐτὰς ἐπεβόησεν· Τὸν θρῆνον παυσάμεναι, τοῖς ἀποστόλοις εἴπατε, ὅτι ἀνέστη ὁ Κύριος, τῷ κόσμῳ δωρούμενος ἱλασμόν, καὶ τὸ μέγα ἔλεος»

(χφφ. στιχηράρια Βατοπαιδίου 1488 περὶ τὸ ἔτος 1050 φ. 194r-v «τῶν θρήνων παυσάμεναι», RNB gr. 789 τοῦ ἔτους 1106 φφ. 255v-256r, Σινὰ 1241 ἀρχὲς ιβ’ αἰ. φ. 245r-v «τάφῳ οἰκῆσαι», Σινὰ 1218 τοῦ ἔτους 1177 φ. 250v «τάφῳ οἰκῆσαι», Σινὰ 1214 ιβ’ αἰ. φ. 236v, Σινὰ 1243 ιβ’ αἰ. φ. 115v, ΕΒΕ 889 ιβ’ αἰ. φ. 266r «τάφῳ οἰκῆσαι...τῶν θρήνων παυσάμεναι», χφφ. παρακλητικὲς Reg. gr. 54 ια’ αἰ. φ. 136v «τάφῳ οἰκῆσαι», Μ. Λαύρας Δ-45 ια’-ιβ’ αἰ. φ. 356v «τάφῳ οἰκῆσαι», Σινὰ 787 ιβ’ αἰ. φ. 175v «τάφῳ οἰκῆσαι», Σινὰ 795 ιβ’ αἰ. φ. 49r «τάφῳ οἰκῆσαι», Messina gr. 175 ιβ’ αἰ. «τάφῳ οἰκῆσαι»).

 

[Diogenes]

Τώρα εἶδα ὅτι σέ γενική τό ἔχει καί τό Αναστασιματάριο Ιωάννου Πρωτοψάλτου («Ζωής»).

Στο μεν Αναστασιματάριο εκδόσεως 1846 (α' έκδοση) ο Ιωάννης Πρωτοψάλτης έχει στο πρώτο μέρος στην σελίδα 277 «των θρήνων παυσάμεναι» (σε σύντομο μαλακό χρωματικό μέλος) και στο ίδιο βιβλίο στο δεύτερο μέρος στην σελίδα 64 «τον θρήνον παυσάμεναι» (σε αργό σκληρό χρωματικό μέλος).
Στο δε Αναστασιματάριο εκδόσεως 1863 (β' έκδοση Ιω. Πρωτ.) γράφει και στο Σύντομο και στο Αργό Αναστασιματάριο «των θρήνων παυσάμεναι» στις σελίδες 251 και 454 αντιστοίχως.
Άρα το λάθος ήταν ήδη τότε γνωστό.

 

[Fraristos ioannis]

Στο ίδιο τροπάριο όμως πιο πάνω από τη λέξη "παυσαμεναι" υπάρχει το παύσον που επίσης παίρνει αντικείμενο σε γενική, και δεν έπρεπε να παίρνει τη λέξη "οδυρμον", αλλά οδυρμων (δακρύων) σε γενική πτωση.

 

[Γιώργος Μ.]

Στο ίδιο τροπάριο όμως πιο πάνω από τη λέξη "παυσαμεναι" υπάρχει το παύσον που επίσης παίρνει αντικείμενο σε γενική, και δεν έπρεπε να παίρνει τη λέξη "οδυρμον", αλλά οδυρμων (δακρύων) σε γενική πτωση.

Είναι συνήθως διαφορετική η σύνταξη -όσο και η σημασία- στην ενεργητική φωνή.
παύω τι = σταματώ κάτι
παύομαί τινος = σταματώ να κάνω κάτι

 

[π. Μάξιμος]

Στο ίδιο τροπάριο όμως πιο πάνω από τη λέξη "παυσαμεναι" υπάρχει το παύσον που επίσης παίρνει αντικείμενο σε γενική, και δεν έπρεπε να παίρνει τη λέξη "οδυρμον", αλλά οδυρμων (δακρύων) σε γενική πτωση.

Μάλιστα, αὐτό ἀκριβῶς εἶχα σκεφθεῖ, ὡς ἐξήγηση στήν ἀπαντώμενη αἰτιατική (θρῆνον)· ὅτι πρόκειται δηλαδή γιά ἐπίδραση διαφορετικῆς σύνταξης στήν ἐνεργητική φωνή προηγουμένως (παῦσον ὁδυρμόν).