Το βιβλίο του Τροπολογίου

ixadin

Ηχάδιν
#1
Σε αυτό το μήνυμα ο κ. Θεοδωράκης κάνει λόγο για τροπολόγια. Μήπως γνωρίζει κανείς περισσότερα για αυτό το (άγνωστο σε εμένα) λειτουργικό βιβλίο; Βλέπω σ΄ αυτήν την σελίδα κάτι ρωσσικά και μια αναφορά σε σιναιτικό χφ.

Ευχαριστώ εκ των προτέρων!
 

dimitrios.zaganas

Παλαιό Μέλος
#2
Σε αυτό το μήνυμα ο κ. Θεοδωράκης κάνει λόγο για τροπολόγια. Μήπως γνωρίζει κανείς περισσότερα για αυτό το (άγνωστο σε εμένα) λειτουργικό βιβλίο; Βλέπω σ΄ αυτήν την σελίδα κάτι ρωσσικά και μια αναφορά σε σιναιτικό χφ.

Ευχαριστώ εκ των προτέρων!
Υπό έκδοσιν από τον Δ. Σκρέκα, όπως διαφαίνεται από πρόσφατη ανακοίνωσή του στην Αθήνα. Βλ. περίληψη εδώ (σελ. 14).
 

MTheodorakis

Παλαιό Μέλος
#4


Εἶναι χειρόγραφο μὲ παλαιὰ τροπάρια κάθε εἴδους, συνήθως ἐκτὸς κανόνων (αὐτοὶ ἀποτελούσαν τὸ μεταγενέστερο κανονάριο). Στὴν ἐποχὴ τοῦ Τροπολογίου οἱ κανόνες ἦταν λίγοι.
 
Last edited:

dimskrekas

Δημήτρης Σκρέκας
#5


Εἶναι χειρόγραφο μὲ παλαιὰ τροπάρια κάθε εἴδους, συνήθως ἐκτὸς κανόνων (αὐτοὶ ἀποτελούσαν τὸ μεταγενέστερο κανανάριο). Στὴν ἐποχὴ τοῦ Τροπολογίου οἱ κανόνες ἦταν λίγοι.
Ποιά είναι τα στοιχεία που σχεδόν αποκλείουν την ύπαρξη κανόνων στο Τροπολόγιον; Ποιά είναι η εποχή του Τροπολογίου;

ευχαριστώ,

δ.
 

MTheodorakis

Παλαιό Μέλος
#6


Ὅταν τὸ χφ. ὀνομάζεται ἁπλῶς «τροπολόγιον» καὶ ὄχι «τροπολόγιον τοῦ μηνὸς Σεπτεμβρίου» (π. χ.), δὲν μπορεῖ νὰ περιλάβει πολλοὺς κανόνες, λόγῳ ἔκτασής τους.

Ἡ ἐποχή του πρέπει νὰ ἦταν ἀπὸ τὴν ἐμφάνιση τῶν τροπαρίων τὸν ε' αἰ. μέχρι τὴν ἀναφορά του στὸ τυπικὸ τῆς Εὐεργέτιδος τὸν ιβ' αἰ. (σσ. 365, 367 καὶ 369) καὶ τὸ χφ. Σινὰ (νέα εὑρήματα) Μ 160 ιβ' αἰ.

«τὰ δύο κανονάρια στίχοι 14200
τροπολόγιον νέον στίχοι 12000
τροπολόγιον παιαιόν στίχοι 8000
τῶν γ’ μεγάλων ἑορτῶν τὰς ιβ’
ἀναγνώσεις στίχοι 2000
τὰ νέα κανονάρια ....»
(Λόγοι ἁγίων πατέρων ἤγουν ἐκλογὴ χρήσεων, δι’ ὧν τὴν
ὅλην τῆς ἀποστολικῆς ἐκκλησίας δόξαν σαφῶς διδασκόμεθα,
τό τε τῆς θεολογίας φημὶ κήρυγμα καὶ τῆς θείας οἰκονομίας
τὸν λόγον καὶ τῶν ἄλλων ὀρθῶν τῆς ἐκκλησίας δογμάτων τὴν ἀκρίβειαν (ζ’-η’) αἰ. ἔκδ. F. Diekamp, Doctrina patrum de incarnatione verbi. Münster: Aschendorff, 1907 σ. 242.)
 
Last edited:

dimskrekas

Δημήτρης Σκρέκας
#7


Ὅταν τὸ χφ. ὀνομάζεται ἁπλῶς «τροπολόγιον» καὶ ὄχι «τροπολόγιον τοῦ μηνὸς Σεπτεμβρίου» (π. χ.), δὲν μπορεῖ νὰ περιλάβει πολλοὺς κανόνες, λόγῳ ἔκτασής τους.

Ἡ ἐποχή του πρέπει νὰ ἦταν ἀπὸ τὴν ἐμφάνιση τῶν τροπαρίων τὸν ε' αἰ. μέχρι τὴν ἀναφορά του στὸ τυπικὸ τῆς Εὐεργέτιδος τὸν ιβ' αἰ. (σσ. 365, 367 καὶ 369).

«τὰ δύο κανονάρια στίχοι 14200
τροπολόγιον νέον στίχοι 1200
τροπολόγιον παιαιόν στίχοι 8000
τῶν γ’ μεγάλων ἑορτῶν τὰς ιβ’
ἀναγνώσεις στίχοι 2000
τὰ νέα κανονάρια ....»
(Λόγοι ἁγίων πατέρων ἤγουν ἐκλογὴ χρήσεων, δι’ ὧν τὴν
ὅλην τῆς ἀποστολικῆς ἐκκλησίας δόξαν σαφῶς διδασκόμεθα,
τό τε τῆς θεολογίας φημὶ κήρυγμα καὶ τῆς θείας οἰκονομίας
τὸν λόγον καὶ τῶν ἄλλων ὀρθῶν τῆς ἐκκλησίας δογμάτων τὴν ἀκρίβειαν (ζ’-η’) αἰ. ἔκδ. F. Diekamp, Doctrina patrum de incarnatione verbi. Münster: Aschendorff, 1907 σ. 242.)
Ευχαριστώ. Τα συμπεράσματα είναι σφόδρα υποκειμενικά, και ανέρειστα, αν και λογικοφανή σε μια πρώτη ανάγνωση.

Δ.
 

MTheodorakis

Παλαιό Μέλος
#8


Βιβλιογραφία Τροπολογίου:


Π. Τρεμπέλα Ἐκλογὴ Ἑλληνικῆς ὀρθοδόξου ὑμνογραφίας ἔκδ. δ’ 2007 σσ. 31-34, 95.

Ἀ. Ἀλυγιζάκη Ὀκταηχία 1985 σσ. 165-171.

A. Wade The oldest Iadgari (τροπολόγιον) The Jerusalem Tropologion, V-VIII c. στὸ Orientalia Christiana Periodica 50 (1984) σσ. 451-456.

Π. Χρήστου Ἑλληνικὴ πατρολογία τ. ε' 1992 σσ. 567-568.

Ἱερὰ μονὴ καὶ ἀρχιεπισκοὴ Σινὰ Τὰ νέα εὑρήματα 1998 σσ. 141, 142, 146, 150, 163, 173, 181, 188, 189, φωτογραφίες 8, 11, 19, 49.
 
Last edited:

dimskrekas

Δημήτρης Σκρέκας
#9


Βιβλιογραφία Τροπολογίου:


Π. Τρεμπέλα Ἐκλογὴ Ἑλληνικῆς ὀρθοδόξου ὑμνογραφίας ἔκδ. δ’ 2007 σσ. 31-34.

Ἀ. Ἀλυγιζάκη Ὀκταηχία 1985 σσ. 165-171.

A. Wade The oldest Iadgari (τροπολόγιον) The Jerusalem Tropologion, V-VIII c. στὸ Orientalia Christiana Periodica 50 (1984) σσ. 451-456.
Ευχαριστίες. Από πού όμως προκύπτει η σπανιότητα παράδοσης των κανόνων στο Τροπολόγιον;

δ.
 

MTheodorakis

Παλαιό Μέλος
#10


Ὁ Wade ταυτίζει τὸ Ἱεροσολυμιτικό – Γεωργιανὸ κανονάριο ε’-η’ αἰ. (ἐκδεδομένο, ἄνευ κανόνων) μὲ τὸ παλαιότερο Ἱεροσολυμιτικὸ τροπολόγιο. Ὁ ἐῤῥανιστὴς τῆς Doctrina Patrum ζ’-η’ αἰ. διαχωρίζει τὸ παλαιὸ ἀπὸ τὸ νέο ἐπαυξημένο τροπολόγιο. Ἄρα τὸ τροπολόγιο προϋπῆρχε τῶν κανόνων (τέλη ζ’ αἰ.) περιέχοντας τροπάρια (ε’ αἰ. (Π. Τρεμπέλα Ἐκλογὴ Ἑλληνικῆς ὀρθοδόξου ὑμνογραφίας ἔκδ. δ’ 2007 σ. 168)).
 

dimskrekas

Δημήτρης Σκρέκας
#11


Ὁ Wade ταυτίζει τὸ Ἱεροσολυμιτικό – Γεωργιανὸ κανονάριο ε’-η’ αἰ. (ἐκδεδομένο, ἄνευ κανόνων) μὲ τὸ παλαιότερο Ἱεροσολυμιτικὸ τροπολόγιο. Ὁ ἐῤῥανιστὴς τῆς Doctrina Patrum ζ’-η’ αἰ. διαχωρίζει τὸ παλαιὸ ἀπὸ τὸ νέο ἐπαυξημένο τροπολόγιο. Ἄρα τὸ τροπολόγιο προϋπῆρχε τῶν κανόνων (τέλη ζ’ αἰ.) περιέχοντας τροπάρια (ε’ αἰ. (Π. Τρεμπέλα Ἐκλογὴ Ἑλληνικῆς ὀρθοδόξου ὑμνογραφίας ἔκδ. δ’ 2007 σ. 168)).
O Wade και όχι μόνο άλλα γράφει μεταφράζοντας, βλπ πχ υποσημείωση 58... Το δε φερόμενο ως κμν του ερρανιστή (sic) φέρει τίτλο διαφορετικό στη σελ.237 Κεφάλαιον ΛΒ΄ Ἐκ τῶν παναρίων τοῦ ἁγίου Ἐπιφανίου περὶ τῶν παρ' Ἑβραίοις βιβλίων, καὶ στιχισμὸς βιβλίων τῆς παλαιᾶς καὶ νέας διαθήκης, καὶ περὶ σταθμῶν καὶ μέτρων φερομένων ἐν τῇ θείᾳ γραφῇ. Οπότε η χρονολόγησή του είναι ένα άλλο ζήτημα. Το θέμα δεν είναι αν υπήρχε Τροπολόγιον χωρίς κανόνες, αλλά εάν με την εμφάνισή τους οι κανόνες δεν εισήλθαν σχεδόν καθόλου σε αυτό το βιβλίο, όπως διατυπώθηκε. Τα πορίσματα του Τρεμπέλα, όπως και αργότερα του Π. Χρήστου εξαρτώνται σχεδόν αποκλειστικά από τις πληροφορίες που δίνει ο J. Pitra. Υπάρχουν πορίσματα της έρευνας σήμερα όμως που οδηγούν αλλού.

δ.

Υγ Τω καιρώ εκείνω κανονικώς...
 
Last edited:

dimskrekas

Δημήτρης Σκρέκας
#13


Τὸ ἄρθρο τοῦ Wabe δὲν ἔχει ὑποσημειώσεις.
Επειδή πλησιάζουν και Χριστούγεννα, ποιά η δομή της ακολουθίας των Χριστουγέννων κατά το περιγραφόμενο Iadgari; Απουσιάζει όντως ο κανών;

δ.
 

domesticus

Lupus non curat numerum ovium
#15
Ἕτερο σχετικό (στὰ ρωσικὰ ὅμως, μὲ ἀγγλικὴ περίληψη, βγαίνει ἄκρη ὅμως μὲ λίγη προσπάθεια καὶ θέληση καὶ λεξικό φυσικά)

Р. Н. КРИВКО, Синайско-славянские гимнографические параллели, Вестник Православного СвятоТихновского гуманитарного университета. Серия 3: Филология 1/11 (2008) (R. KRIVKO, SINAITIC AND SLAVONIC HYMNOGRAPHICAL PARALLELS)
 

Attachments

domesticus

Lupus non curat numerum ovium
#16
Ἕτερο σχετικό (στὰ ρωσικὰ πάλι, μὲ συντομότατη δυστυχῶς ἀγγλικὴ περίληψη:(, πάλι βγαίνει ἄκρη μὲ πολλὴ προσπάθεια καὶ λεξικό:()

Al. Nikiforova, Структура богослужебных последований в Тропологии VIII–IX вв. и Минеях IX–XIV вв. Вестник ПСТГУ. Филология. В.1(27). М., 2012.
 

Attachments

#18
Ἡ μελέτη τῆς A. Nikiforova, "The Tropologion Sin.Gr. NE/MΓ 56-5 of the Ninth Century: New Source for Byzantine Hymnography", Scripta & e-Scripta, 12 (2013) εἶναι προσπελάσιμη ἐδῶ: https://www.academia.edu/5931009/Tr...linary_Studies._T._12._Sofia_2013._P._157-185
Το συγκεκριμένο τροπολόγιο βρίθει κανόνων και στιχηρών... δεν είδα όμως καθόλου κοντάκια. Είναι αυτό αναμενόμενο λόγω της χρονολόγησης (9ος αιώνας); Επίσης βρήκα ενδιαφέρουσα την χρήση ορισμένων τροπαρίων μετά το Ευαγγέλιο της λειτουργίας (εἰς τὴν σύναξιν).
 
Last edited:

Shota

Παλαιό Μέλος
#19


Τὸ ἄρθρο τοῦ Wabe δὲν ἔχει ὑποσημειώσεις.
Ο Δημητριος προφανως εννοει αλλο αρθρο του π. Wade. Ισως η προχειρη εκδοχη του

https://www.academia.edu/6383274/Wa...ter_the_publication_Festschrift_Brakmann_2014

Βλ. σελ. 725, υποσημειωση 54. Και φυσικα το Γεωργιανο Τροπολογιον (υπαρχουν δυο μορφες του, αλλα αυτο ειναι αλλο θεμα) βριθει τον κανονων.
 

Attachments

Shota

Παλαιό Μέλος
#20

Το συγκεκριμένο τροπολόγιο βρίθει κανόνων και στιχηρών... δεν είδα όμως καθόλου κοντάκια. Είναι αυτό αναμενόμενο λόγω της χρονολόγησης (9ος αιώνας);
Μαλλον λογω προελευσεως χφ (Παλαιστινη).

Επίσης βρήκα ενδιαφέρουσα την χρήση ορισμένων τροπαρίων μετά το Ευαγγέλιο της λειτουργίας (εἰς τὴν σύναξιν).
Εδω νομιζω πως η Nikiforova εχει λαθος. Προκειται για τα τροπαρια εις την αρχη της λειτουργιας που συνοδευονται με την εισοδο. Πρλβ. αυτο που λεει ο Helmut Leeb περι "οχιται" του Γεωργιανου Κανοναριου (Die Gesänge im Gemeindegottesdienst von Jerusalem vom 5. bis 8. Jahrhundert).
 

Attachments

Top