Σύντμηση μελών και ακολουθιών γενικότερα

tsak77

Χρῆστος Τσακίρογλου
#1
Έχει κατά καιρούς παρατηρηθεί από πολλούς φίλους εντός του forum, η άποψη της κατά το δυνατόν συντόμευσης των Ιερών Ακολουθιών με συντομότερους ύμνους από τους ίσως παραδεδομένους, ώστε οι πιστοί να μην κουράζονται τόσο. Πιστεύω ότι αξίζει να δούμε τις προτεραιότητές μας ως διάκονοι των Ιερών Αναλογίων (σε συνεργασία πάντα με τους Λειτουργούς Ιερείς), ώστε να επιτελούμε το έργο μας χωρίς άγχος (δεν μας φτάνει άραγε η μέριμνα της σωστής απόδοσης των ήχων και των ύμνων; ).

Εννοείται, ότι όλες οι Ιερές Ακολουθίες έχουν στόχο το λαό και οι λατρευτικές αυτές συνάξεις αποβλέπουν στην προσευχή και στην γενικότερη συμμετοχή στα Ιερά Μυστήρια των εκκλησιαζομένων. Τα ερωτήματα λοιπόν που προκύπτουν είναι:
Τι προτιμάει ο κόσμος να ακούει, αργότερα ή συντομότερα μέλη;
Γιατί τα προτιμάει;
Ποια είναι η θέση μας (του κλήρου γενικότερα) απέναντι στις «απαιτήσεις» των εκκλησιαζομένων;
 

π. Μάξιμος

Γενικός Συντονιστής
#2

Ἀγαπητέ μου Χρῆστο,
Ἄνοιξες ἕνα θέμα πού καί πάλι εἰδικά ἤ σποραδικά ἔχει συζητηθεῖ.
Ἐγώ θά πῶ:
1) Ὅτι δέν ὑπάρχει μία σταθερή χρονική ἀγωγή ἤ ρυθμός κατά τήν διεξαγωγή μιᾶς ἀκολουθίας. Ἐπιβάλλεται κάποιες στιγμές συντομότερα, κάποιες ἀργότερα. Δέν εἶναι ὅλα ἴδια. Σοῦ θυμίζω ἐκεῖνο πού εἴχαμε γράψει γιά τά καθίσματα τῆς ἀκολουθίας τῶν Παθῶν. Ἤ τῶν ἀνεπανάληπτων καί ὑπέροχων δοξαστικῶν αὐτῆς, πού δέν συντομεύονται.
2) Ὅτι οἱ ἱερές ἀκολουθίες εἶναι σοφά κανονισμένες καί ἔχουν ὁρισμένη χρονική διάρκεια, πού κάποιες φορές πρέπει νά τό τηροῦμε, κάποιες ὄχι· π.χ. ἐγώ λέω γιά τίς ἀκολουθίες τῶν Παθῶν καί τῆς Ἀποκαθηλώσεως δέν βλέπουμε ρολόϊ. Ὅπως καί ὅσο πάει. Δέν λέω τό ἴδιο γιά τήν νύκτα τῆς Ἀναστάσεως καί τό ἔχω στηρίξει. Ἔχουμε ὅμως προδιαγράψει τήν διεξαγωγή καί ὅλα πᾶνε ρολόϊ, χωρίς νά ψαχνόμαστε ἤ νά προκαλοῦμε ἤ νά μειώνεται ὁ πασχάλιος χαρακτῆρας τῆς βραδυᾶς.
3) Ὁ κόσμος κατηχεῖται καί ποιμαίνεται καί καλλιεργεῖται ἀπό μᾶς, ἱερεῖς τε καί ψάλτες, ἄν εἴμαστε σωστοί, γιά νά πῶ
4) Τό σημαντικότερο, ὅτι τό νά κουράζουμε ἤ νά ἀναπαύουμε τούς πιστούς —ἤ τό νά κουράζονται ἤ νά μήν καταλαβαίνουν πότε περνάει ἡ ὥρα— πάλι ἐξαρτᾶται ἀπό μᾶς. Καί ἐπειδή δέν μπορῶ ἐγώ νά καλύψω ὅλο τό θέμα καί τήν ἀπάντηση, θά ἐπισημάνω μόνον κάτι. Ὅταν ἔχω ψάλτη μόνο τῆς Κυριακῆς καί δέν ξέρει τίποτε ἄλλο καί τοῦ λές ὅτι ὑποχρεοῦσαι νά ἔρθεις στόν α΄ κατανυκτικό ἑσπερινό, καί ἔρχεται, καί δέν ξέρει νά πεῖ τό ἰδιόμελο —ὄχι ὅτι δέν ξέρει νά διαβάσει μουσικά— δέν ξέρει πῶς λέγεται, μέ τί χρόνο, τότε κουράζει πραγματικά καί ἀγανακτεῖ τούς πάντες. Θυμᾶμαι τό βίντεο πού ἀνέβασες ἐσύ ἤ ὁ Ἀντώνης μέ τό δάσκαλό σας στά Χανιά ἀπό τόν κατανυκτικό ἑσπερινό, πού βλέπουμε τή χρονική ἀγωγή καί τή ροή τοῦ μέλους καί τό αἴσθημα πού σοῦ δημιουργεῖ. Ἔ αὐτό δέν σέ κουράζει, λές νά ἦταν κι ἄλλο. Τό ἴδιο θά πῶ γιά τά βίντεο τῶν μακαριστῶν καί ἀειμνήστων Χρυσάνθου Θεοδοσόπουλου καί Θρασυβούλου Στανίστα, πῶς ἔρεε τό μάθημα· ἀργά μαθήματα· Κασσιανή στό Χρύσανθο· ἀργό κεκραγάριο καί κράτημα στόν Στανίτσα· αὐτά δέν κουράζουν. Πῶς στό Ἁγιονόρος δέν κουραζόμαστε. Πῶς τά μουσικά τους βιβλία γράφουν τή διάρκεια τῶν μαθημάτων; Γιατί τό γράφουν; Ὅλα εἶναι σοφά κανονισμένα, γιά εἰρήνη ψυχῆς, ἀνάπαυση καί γαλήνη. Ἐξασφαλίζουμε αὐτές τίς προϋποθέσεις; Τότε τά προτιμάει ὅλα ὁ λαός καί εὐφραίνεται καί δέν κουράζεται. Τίς ἀπαιτήσεις ἐμεῖς τίς διαμορφώνουμε καί τίς καλύπτουμε μέ τήν ἐμπειρία μας καί τήν ἄνεση πού μᾶς παρέχει ἡ ἐξοικείωσή μας μέ τό λειτούργημά μας. Ἕνας δασκαλάκος ἤ δασκαλίτσα φοβισμένοι, καί τά παιδιά τούς κοροϊδεύουν. Τούς παλιούς μας δασκάλους τούς σεβόμασταν, μᾶς ἐπεβάλοντο καί κρεμόμασταν ἀπό τά χείλη τους. Μᾶς ἔπειθαν. Ἀνάλογα ἱσχύουν καί μέ τούς δασκάλους μας στά ἱερά ἀναλόγια.


Αὐτά εἶχα νά καταθέσω ἐγώ ἀπό τήν πείρα μου καί τίς παρατηρήσεις μου, μή καλύπτοντας φυσικά τό θέμα.



 

domesticus

Lupus non curat numerum ovium
#3
Ὑποδειγματικὴ ἑρμηνεία τοῦ θέματος, π. Μάξιμε, καὶ ἀπὸ ποιμαντικῆς καὶ ἀπὸ ψαλτικῆς πλευρᾶς. Ἔτσι πρέπει νὰ εἶναι.
Χριστὸς Ἀνέστη.
 

tsak77

Χρῆστος Τσακίρογλου
#4
Μία εισήγηση του πρωτοπρεσβυτέρου π. Θεόδωρου Ζήση "Η ταυτότητα της λειτουργικής αναγέννησης" αναφέρεται σε πολλά ζητήματα, ανάμεσα σε αυτά και στο θέμα που κουβεντιάζουμε, εφόσον και η τάση σύντμημης των ύμνων και των ακολουθιών γενικότερα, εντάσσεται μέσα στα πλαίσια αυτής της λεγόμενης "Λειτουργικής αναγγένησης".
Ο Χαράλαμπος Τσερκέζης μου έδειξε την εισήγηση και αρχικά με παρακάλεσε αν γίνεται να τοποθετηθεί σε αυτό το θέμα. Λόγω όμως του ότι η εκεί συζήτηση παρεκτράπει και εφόσον είναι πλέον το θέμα κλειδωμένο, το επισυνάπτω εδώ, εφόσον επαναλαμβάνω, δεν είναι εντελώς άσχετο με το θέμα.
 

Attachments

neoklis

Νεοκλής Λευκόπουλος, Γενικός Συντονιστής
#5
Η «πολεμικού»* χαρακτήρα μονομέρεια του π. Θεοδώρου Ζήση, γίνεται πολλαπλώς εμφανής και εδώ. Παρά τα όσα σωστά λέει, το να «τσουβαλιάζει» κάτω από την ταμπέλα «Λειτουργική αναγέννηση=Νεο-βαρλααμισμός» ένα σωρό άσχετα θέματα, και να συγκαταλέγει όσους ζητούν π.χ. την συντόμευση των ακολουθιών (μια που αυτό είναι εδώ το θέμα) με αυτούς που θέλουν «χρήση μουσικών οργάνων μέσα στις εκκλησίες» ή την «έμμεση υποκατάσταση του μυστηρίου της μετανοίας και εξομολογήσεως από ψυχιάτρους και ψυχολόγους» (σελ. 5), εγγίζει τα όρια της συκοφαντίας.

*= δεν προσπαθώ να βρω και να δείξω ποια είναι η αλήθεια και γιατί, αλλά θέλω να επιτεθώ σε κάποιους για τις απόψεις τους και στην προσπάθεια αυτή χρησιμοποιώ κατά το δοκούν παραπληροφόρηση, διαστρέβλωση κλπ.
 
#6
Καταπληκτικό άρθρο Χρήστο και ευχαριστούμε για την ανάρτηση. Με εκφράζει απόλυτα, πιστεύω ότι θα προβληματίσει αρκετούς από εμάς και ελπίζω να μην γίνει αφορμή για διενέξεις μεταξύ μας. Όσο και να διαφωνώ με τον κ. Λευκόπουλο ή και άλλους, πρέπει να υπάρχει σεβασμός και ας κοιτάξουμε αυτά που μας ενώνουν και όχι αυτά που μας χωρίζουν.
 

Π. Δαβίδ

Γενικός συντονιστής
#7
Συμφωνώ με τον Νεοκλή ότι σχολιάζονται μαζί ετερόκλητα πράγματα. Να δώσω ένα παράδειγμα: οι εκκλησίες στην Ανατ. Ευρώπη χρησιμοποιούν πολυφωνική μουσική, ανάγνωση όμως των ευχών εκφώνως δεν υπάρχει πουθενά. Αυτές σε ποια κατηγορία βρίσκονται; :eek:

Το άλλο αμίμητο (το οποίο αναφέρει ο π. Μωυσής Αγιορείτης και επαναλαμβάνει ο π. Θεόδωρος) είναι "η αλλαγή του ωραρίου των ακολουθιών" λες και η ώρα ενάρξεως του εσπερινού ή της ακολουθίας του Νυμφίου είναι θέσφατον! :mad: Ή μήπως με την εν όψει Πάσχα εφαρμογή του εορταστικού ωραρίου δεν υπάρχουν πολλοί που ή θα εκκλησιάζονται σε κάποιον ναό κοντά στην εργασία των ἠ θα είναι μεταξύ των δι' ευλόγους αιτίας απολειφθέντων; :confused: Για εμάς τους ιεροψάλτες άλλο δράμα! Ακόμη να ξεχάσω μια Παρασκευή του 2004 όταν για να είμαι εγκαίρως στον ναό για την ακολουθία των Χαιρετισμών έγινε το στομάχι μου κόμπος για να φύγω ακριβώς στις 5! (είναι μέσα στο έμπονο στοιχείο και αυτό! :mad:)

Θα μπορούσα να γράψω και άλλα, ωστόσο σταματώ εδώ!
 

dkalpakidis

Dimitrios Kalpakidis
#8
  1. Καταρχήν ας κατονόμαζε και τον ζώντα τότε μακαριστό Ι. Φουντούλη αλλά και τον π. Κωνσταντίνο Παπαγιάννη γιατί κατά αυτών (και άλλων) στρέφεται.
  2. Δεν έχω καταλάβει αν κάποιος επειδή τελεί εκτάκτως τις Ασματικές Ακολουθίες προτείνει την εγκατάλειψη των Μοναχικών Ακολουθιών.
  3. Αν η συντόμευση των Ακολουθιών είναι ¨αίρεση¨ κλπ. ας μας πούν πώς τελούν αυτοί στον κόσμο τις ακολουθίες για να ελέγξουμε πόσο ¨αιρετικοί¨ είναι...
  4. Η προτίμηση σύντομων μελών είναι κι αυτό ¨αίρεση¨;
    Μήπως πρέπει να γράψουμε και έναν κατάλογο πως ακριβώς πρέπει να ψάλλουμε όλη την ακολουθία για να είμαστε περισσότερο ¨ορθόδοξοι¨;
  5. Η ¨εις επήκοον¨ ανάγνωση των ευχών (κι όχι εκφώνως) είναι κι αυτό πρόβλημα;
    Μήπως να καλύψουμε κι άλλες ευχές οι ψάλτες και στα άλλα μυστήρια;
    μήπως και εκείνες δεν χρειάζονται να τις ακούμε και να τις καταλαβαίνουμε;
    μήπως και η σημερινή πρακτική είναι καλύτερη;
    να ψάλλει ο Ψάλτης κι ο Ιερέας να φωνασκεί τις ευχές ταυτόχρονα και να νομίζουμε ότι είμαστε σε χάβρα των Ιουδαίων;
  6. Τα υπόλοιπα δε θα τα σχολιάσω.
    Είναι εύκολο να ταυτίζουμε και να ισοπεδώνουμε θέματα πίστεως, ουσίας με θέματα τυπικού, λειτουργικής, ψαλτικής για να ¨δικαιώσουμε¨ τον αγώνα μας...
 

π. Μάξιμος

Γενικός Συντονιστής
#10

«Παλιά ξυνά σταφύλια» πού λέει κι ὁ λαός· 2002 γάρ.
Ἡ Σύνοδος ἔχει πλούσιο ὑλικό γιά ἀνάγνωση (ἐδῶ) καί εἰδικότερα ἐπί τοῦ ἄρθρου (ἐδῶ).


 

Dimitri

Δημήτρης Κουμπαρούλης, Administrator
Staff member
#11
Τα ερωτήματα λοιπόν που προκύπτουν είναι:
Τι προτιμάει ο κόσμος να ακούει, αργότερα ή συντομότερα μέλη;
Γιατί τα προτιμάει;
Ποια είναι η θέση μας (του κλήρου γενικότερα) απέναντι στις «απαιτήσεις» των εκκλησιαζομένων;
Ποιός είναι ο ορισμός του «κόσμου»; Συνειδητοί και φιλακόλουθοι προτιμούν άλλα. Περιστασιακοί και αδιάφοροι γενικά προτιμούν άλλα. Υπερφορτωμένοι επαγγελματικά ή για άλλους λόγους προτιμούν άλλα. Μία ενορία δεν μπορεί να εξυπηρετήσει όλες τις «απαιτήσεις» αλλά δόξα τω Θεώ ποικιλία υπάρχει στις ενορίες/μοναστήρια για όλους. Ο ψάλτης συμμετέχει και αυτός. Εάν π.χ. ο ιερέας κάνει πολύ αργές εκφωνήσεις, ο ψάλτης ρυθμίζει ώστε να μην παρατραβήξει η ακολουθία. Κρίνει κατά περίπτωση ποιά μαθήματα θα βάλει. Συμβιβάζει το άγραφο τυπικό με πρακτικά θέματα όπως π.χ. τη διάρκεια της ακολουθίας ή την αδυναμία του αριστερού να ακολουθήσει ένα αργό μέλος. Άλλοτε, εάν θέλει να πεί ένα αργότερο μάθημα, «κλέβει» χρόνο από αλλού (π.χ. διαβάζοντας τους κανόνες) για να συμβιβάσει. Όλα γίνονται με εμπειρία, συνεννόηση και πάντοτε «ως δόξη τω προεστώτι».:wink:
 
Top