Μουσικόν Αντιφωνάριον του Αγίου Γρηγορίου του Διαλόγου

Klaus Vlastos

Infant Member
• Υπάρχει κάποια περιγραφή κάπου για το τί ακριβώς ήταν και τί περιείχε;

• Υπάρχει κάποια ψηφιοποιημένη εικόνα του;

Δεν μπόρεσα να βρω κάτι στο διαδίκτυο,
ούτε κι εδώ.

Σας ευχαριστώ.

Σχετικό: Γρηγοριανό μέλος.
 
Last edited:
Η Γρηγοριανή μουσική, είναι η έκτοτε γνωστή, Cantus Romanus, firmus Choralis, μουσική μονόφωνος και αργή, προσεγγίζουσα μάλλον εις την αρχαίαν καταλογάδην ψαλμωδίαν. Την μουσικήν ταύτην εφροντισεν ο Γρηγόριος να παγιώση κατά το δυνατόν εν βιβλίω, όπερ συνταχθέν επί τούτω απεκλήθη Antiphonarium, και συνωδεύετο υπό ιδίας παρασημαντικής. Εν τω Αντιφωναρίω περισυνελέγησαν εν ωρισμένη σειρά πάντες oι μέχρι της εποχής εκείνης καθιερωμένοι εν τη Εκκλησία ψαλμοί και ύμνοι. Ο Γρηγόριος προσέθεσεν εις τους τέσσαρας κυρίους ήχους του Αμβροσίου και τους τέσσαρας πλαγίους αυτών ήχους, παραλαβών τούτους εκ της Ανατολικής Εκκλησίας.

Διαβάστε περισσότερα: https://ront-ekklisiastikis-ymnodias.webnode.gr/megaloi-ymnografoi-melodoi-kai-synthetes-ekklisiastikis-moysikis/

Γρηγόριος ο Διάλογος (590-604) πάπας Ρώμης, απεβίωσεν εν ηλικία 72 ετών. Ούτος καλλωπίσας και διαρρυθμίσας την από των αποστολικών χρόνων υπάρχουσαν θείαν λειτουργίαν των Προηγιασμένων, εισήγαγε ταύτην εις τε την Δύσιν και την Ανατολήν. Ην γνώστης του μουσικού συστήματος των αρχαίων Ελλήνων. Επειδή, δε το Αμβροσιανόν άσμα εκινδύνευε να διαφθαρή, ο ιερός Γρηγόριος ανεμόρφωσεν αυτό ως Santus Romanus και παρέσχεν αυτώ μεγαλοπρέπειάν τινα, ης εστερείτο το του Αμβροσίου. Εισήγαγεν εις το μουσικόν σύστημα και τους τέσσαρας πλαγίους ήχους ίνα πλατύνη την ασματικήν υμνολογίαν της εκκλησιαστικής ψαλμωδίας. Συνέταξε συλλογήν τών παραδεδεγμένων μελωδιών, περιέχουσαν άπαντα τα λειτουργικά άσματα και κληθείσαν Αντιφωνάριον. Ούτως εμορφώθη το Αντιφωνάριον των Ρωμαίων, όπερ χρησιμεύει ως βάσις διά την μουσικήν της καθολικής Εκκλησίας. Εις τον ιερόν Γρηγόριον αποδίδουσι την εν τη ημετέρα μουσική εισαγωγήν του Στιχηραρικού είδους, όπερ εκάλλυνε κατόπιν ο Ιεροσολύμων Σωφρόνιος.

Διαβάστε περισσότερα: https://ront-ekklisiastikis-ymnodias.webnode.gr/megaloi-ymnografoi-melodoi-kai-synthetes-ekklisiastikis-moysikis/

Υπό των πρώτων μουσουργών της Εκκλησίας χρήσις εγίνετο εν τη μελοποιΐα, πλην των σημείων της παλαιάς των Ελλήνων μουσικής, και των σημαδοφώνων και σημαδοχρόνων, εφευρεθέντων επί των αλεξανδρινών χρόνων. Ιστορικώς γνωστόν τυγχάνει ότι η ελληνική γλώσσα ούτε τόνους, ούτε πνεύματα είχε μέχρι του Γ' π.Χ. αιώνος, αλλ’ εγράφετο και ελαλείτο, ως η Λατινική. Από δε του Μ. Αλεξάνδρου και των διαδόχων αυτού η ελληνική γλώσσα και η Μουσική, επειδή, ήρξαντο αλλοιούμεναι εις στόματα αλλοφύλων, ελήφθησαν μέτρα προς διατήρησιν και του τονισμού της γλώσσης και της αρμονίας της Μουσικής· η δε Αλεξανδρινή σχολή προς διάσωσιν μεν της των λέξεων προφοράς επενόησε τους τόνους και τα πνεύματα, προς διατήρησιν δε του μουσικού ρυθμού και του μέλους των ήχων, τα σημαδόφωνα και σημαδόχρονα, παραχθέντα εκ των γραμμάτων του Αλφαβήτου. Η παρασημαντική αύτη αναπτύσσεται μετά τον Δ΄ μ.Χ. αιώνα ότε μεγάλως ανεπτύχθη και η μουσική ταχυγραφία, ήτoι η τέχνη του συντέμνειν εν τη γραφή τον αριθμόν των φωνών δια συντετμημένων σημείων (αγκιστροειδών), ανoμoίων προς τα γράμματα του Αλφαβήτου, πλην διατηρούντων αρκούντως σαφή ίχνη της αλφαβητικής παρασημαντικής, ως μαρτυρεί το μουσικόν Αντιφωνάριον Γρηγορίου του Διαλόγου. Εντεύθεν παρήχθησαν βαθμηδόν τα περιληπτικήν έννοιαν έχοντα αγκιστροειδή εκείνα σημεία, δι’εκάστου των οποίων εσημείουν oι μουσουργοί θέσεις και γραμμάς ολοκλήρους.

Διαβάστε περισσότερα: https://ront-ekklisiastikis-ymnodias.webnode.gr/megaloi-ymnografoi-melodoi-kai-synthetes-ekklisiastikis-moysikis/
 
Εντάξει τώρα, δεν είναι δυνατόν να καταφεύγουμε στον Παπαδόπουλο για να πληροφορηθούμε περί Γρηγοριανού μέλους, τη στιγμή που ούτε καν στη Δύση είχε προχωρήσει αρκετά η σχετική μουσικολογική έρευνα εκείνα τα χρόνια. Κάθε πρόταση και μια ανακρίβεια. Κάποια εγκυκλοπαίδεια της εποχής θα διάβασε και τα μεταφέρει. Ο Παπαδόπουλος αποτελεί αξιόπιστη πηγή μόνο σε σχέση με τα πρόσωπα και τα γεγονότα του καιρού του, τίποτα πέραν αυτού.
 
Last edited:
Ἔχετε κάποια ἄλλη πηγή περί τοῦ «Μουσικοῦ Ἀντιφωναρίου Γρηγορίου Διαλόγου» ;
Ὑπάρχει ; Ὑπῆρξε ; Ἔχετε κάτι ἐπ᾿ αὐτοῦ ;
Αὐτό εἶναι τό θέμα.

Μηδενιστικό σᾶς βλέπω ... :cool: :)
 
Δεν χρειάζεται καταρχήν κάτι εξειδικευμένο, ας ανοίξει κανείς την αγγλική Wikipedia στο λήμμα Gregorian chant. Μπορεί να είναι εγκυκλοπαίδεια, αλλά είναι τουλάχιστον σύγχρονη. Όποιος δεν ξέρει αγγλικά, ας χρησιμοποιήσει κάποιο εργαλείο μετάφρασης. Στον 21ο αιώνα βρισκόμαστε, η γνώση πλέον διαχέεται εύκολα, δεν υπάρχει δικαιολογία να χρησιμοποιούμε ακόμη τον Παπαδόπουλο.
 
Last edited:
@Klaus Vlastos πού (καλῶς ἤ κακῶς /ἔχει ζῆλο τό παιδί :)) δημιούργησε αὐτό τό θέμα μέ τόν συγκεκριμένο τίτλο, ἔγραψε ὄτι Δεν μπόρεσα να βρω κάτι στο διαδίκτυο, ούτε κι εδώ (ἐνν. στό Ψ).
Ἐγώ τό μόνο πού βρῆκα στό δίκτυο εἶναι αὐτό πού παρέθεσα.
Πέραν τούτου, δέν ἀντιλαμβάνομαι...
Εἶναι ψευδεῖς αὐτές οἱ πληροφορίες ; Δέν ἰσχύουν ;
 
The first Antiphonarium (antiphonary) in Gregorian chant was traditionally compiled by Pope Gregory the Great in the late 6th century. Because it was originally an oral tradition, the earliest physical manuscripts with actual neumatic musical notation emerged centuries later during the 9th and 10th centuries. [1, 2, 3, 4]
The transmission and evolution of the first antiphonaries involved several key historical milestones:

1. Pope Gregory I (The Tradition)
Legend and 9th-century accounts hold that Pope Gregory I (590–604) compiled and organized the initial liturgical repertory into a foundational book, the Antiphonarium cento. This master copy was physically chained to the altar at St. Peter's Basilica to standardize the chanting across the Western Church, though this original musical notation was not recorded as we know it today. [1, 2, 3, 4, 5]

2. The First Notated Manuscripts
Because early chant was a purely oral tradition, the melodies could easily drift as they spread across Europe. By the 10th century, early scribes began adding graphic musical signs called neumes above the text to act as memory aids. The earliest complete surviving manuscripts containing both chant text and music include: [1, 2, 3, 4, 5]
  • The Hartker Antiphonary (c. 1000): Produced at the monastery of St. Gall in Switzerland, this famous manuscript is one of the oldest and most intact sources detailing the Divine Office chants.
  • The Antiphonary of St. Benigne (Codex Montpellier): Written in the late 10th century under Abbot William of Volpiano, this antiphonary/tonary utilized central French neumes and an innovative alphabetic pitch notation to meticulously classify melodies. [1, 2, 3]

3. Studying Early Notation
To trace the origins and development of these first notated chants, musicologists and historians rely on major medieval manuscript collections. You can explore the fascinating historical evolution of medieval musical notation through The Raab Collection. For a highly visual look into these early graphic symbols, examine Microtones and Neumes in the Middle Ages by Medieval Histories.

4. Viewing the Early Antiphonaries
Many surviving medieval Antiphonary leaves and facsimiles have been digitized for research. If you want to study high-resolution facsimiles of early notations (like the St. Gall manuscripts), you can browse collections at the Carleton College Library. If you are interested in the broader theoretical and historical texts that defined Gregorian melodies, the Internet Archive provides access to comprehensive theoretical treatises like Magister Choralis. For practical studies of standard, codified chant books, researchers frequently use the IMSLP music library.

(από την πάντα πρόθυμη ΑΙ)
 
Back
Top