Μητροπολίτου Μεσογαίας «Πρὸς τοὺς εὐλαβεῖς Ἱεροψάλτες τῆς καθ᾿ ἡμᾶς ῾Ι. Μητροπόλεως» 2006

npapadimit

Νικόλαος Παπαδημητρίου - Πύργος
#1
[Σημείωμα συντονιστή (ΔΚ)] Αντιγράφηκε από το θέμα Αντιλαβού σώσον,ελέησον κ'.....τη ση χάριτι'' μαζί με τα επόμενα μηνύματα.


Θα ήθελα να συμβάλω στη συζήτηση επισυνάπτοντας την εγκύκλιο του Μεσογαίας Νικολάου (ΔΕΝ ΓΝΩΡΙΖΩ ΕΑΝ ΕΧΕΙ ΑΝΕΒΕΙ ΑΛΛΗ ΦΟΡΑ) το 2006:
Πρὸς τοὺς εὐλαβεῖς Ἱεροψάλτες τῆς καθ᾿ ἡμᾶς ῾Ι. Μητροπόλεως
ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΤΙΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ!!!
Νομίζω ότι αυτά πρέπει να ισχύσουν πανορθοδόξως! υπάρχει αντίρρηση;

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ
ΜΕΣΟΓΑΙΑΣ & ΛΑΥΡΕΩΤΙΚΗΣ
ΘΟΥΚΥΔΙΔΟΥ & ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ ‐ 19004 ΣΠΑΤΑ ΑΤΤΙΚΗΣ
Τηλ: 210‐6632687, fax: 210‐6025101
Σάββατο 28 Ἰανουαρίου 2006
ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ
Πρὸς
Τοὺς εὐλαβεῖς Ἱεροψάλτες τῆς καθ᾿ ἡμᾶς ῾Ι. Μητροπόλεως
Ἀγαπητοί μας ἱεροψάλτες,
ΚΑΛΗ ΚΑΙ ΕΥΛΟΓΗΜΕΝΗ ΧΡΟΝΙΑ!
Ὕστερα ἀπὸ ἑνάμισυ χρόνο ἀπὸ τῆς ἐγκαταστάσεώς μου στὴν Μητρόπολη Μεσογαίας καὶ Λαυρεωτικῆς,
ἀφοῦ ἔχω γνωρίσει καὶ ἐπικοινωνήσει μὲ τοὺς περισσοτέρους σας καὶ ἔχοντας ἔτσι διαμορφώσει μία
γενικευμένη ἄποψη γιὰ τὴν ψαλτική, τὴν κατάστασή της, τὶς ἀνάγκες της καὶ τὶς προοπτικές της στὴν
ἐπαρχία μας, ἔχοντας ἐπίσης μοιρασθεῖ τοὺς συναφεῖς προβληματισμούς μου μὲ τοὺς ἐκπροσώπους τοῦ
συλλόγου σας, μοῦ δίνεται ἡ εὐκαιρία νὰ καταθέσω στὴν ἀγάπη σας βασικὲς θέσεις συμβατὲς καὶ μὲ τὴν
δοκιμασμένη παράδοσή μας καὶ μὲ τὴν σημερινὴ πραγματικότητα.
Α) Κεντρικὸς ἄξονας τῆς Ὀρθόδοξης ζωῆς καὶ παραδόσεως τῆς ἁγίας μας Ἐκκλησίας εἶναι ἡ θεία λατρεία. Ἡ
ζωὴ τοῦ πιστοῦ ἐντὸς τοῦ ναοῦ, ἡ κοινωνία του μὲ τὸ σῶμα τῆς Ἐκκλησίας, ἡ ἔκφραση τῆς κοινῆς λατρείας
καὶ προσευχῆς καὶ ἡ τέλεση τοῦ μυστηρίου τῆς Θείας Εὐχαριστίας καὶ τῶν ὑπολοίπων ἀκολουθιῶν ἔχουν
μεγαλύτερη βαρύτητα ἀπὸ τὸ κήρυγμα, ἀπὸ τὴν φιλανθρωπικὴ δράση, ἀπὸ τὴν διδασκαλία καὶ κατήχηση,
ἀκόμη καὶ ἀπὸ τὴν κατὰ μόνας προσευχή. Αὐτὸς εἶναι καὶ ὁ λόγος ποὺ ἐντὸς τοῦ ἱεροῦ ναοῦ ὁ ἱερέας
ἐνδύεται τὰ ἄμφιά του, οἱ ἐκκλησιαστικοὶ διακονητὲς τὶς στολές τους καὶ οἱ ἱεροψάλτες τὸ ἀνάλογο ράσο
τους.
Τὸ κομμάτι αὐτὸ τῆς πνευματικῆς ζωῆς ποὺ ὀνομάζεται θεία λατρεία δὲν θὰ μποροῦσε νὰ ἐπιτελεσθεῖ δίχως
τὴν συμμετοχὴ καὶ ὑπεύθυνη διακονία ὑμῶν τῶν ἱεροψαλτῶν. Αὐτὸ ὅμως δὲν ἀποτελεῖ μόνον προνόμιο καὶ
δικαίωμα γιὰ σᾶς, ἀλλὰ καὶ συνοδεύεται ἀπὸ κάποιες σημαντικές, ἐκ τῶν ὧν οὐκ ἄνευ, ὑποχρεώσεις.
Β) Ἡ Ἐκκλησία μας τοὺς ἱεροψάλτες τοὺς βλέπει ὡς κατώτερους κληρικούς, ὄχι ὡς καλλιτέχνες ἢ πολὺ
περισσότερο μισθωτοὺς ἐπαγγελματίες. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος ποὺ γιὰ τὴν διακονία τους χρειάζεται
ἀπαραιτήτως νὰ ἔχει προηγηθεῖ χειροθεσία ἀναγνώστου μὲ τριχοκουρία (Κανὼν ΛΓ΄ τῆς ἐν Τρούλλῳ
Συνόδου, Πηδάλιον σ. 250‐1) καὶ νὰ φοροῦν κατὰ τὴν τέλεση τῶν ἀκολουθιῶν ράσο.
Σύμφωνα μὲ τὸν γνωστὸ καθηγητὴ τῆς Λειτουργικῆς κ. Ἰωάννη Φουντούλη (ΣΥΛΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΝ,
Εἰσαγωγικὸν σημείωμα ἔκδ. Ἱ. Μ. Σίμωνος Πέτρας Ἁγ. Ὄρους, 1996), «τὸ ἀναγινώσκειν καὶ ψάλλειν ἐπ’
ἐκκλησίαις δίδεται καὶ ἀσκεῖται ὡς χάρισμα, μάλιστα ὑπὸ τοῦ ἀρχιερέως, αὕτη γάρ ἐστι τάξις ἐκκλησιαστικὴ
καὶ ἁρμονία» (Ἀποστολικαὶ Διαταγαὶ 3,11).
Γιὰ τοὺς λόγους αὐτούς, σᾶς νοιώθουμε ὡς ἀδελφοὺς μὲ τοὺς ὁποίους μοιραζόμαστε τὴν κλήση, τὴν
ἱερωσύνη μας, τὸ μυστήριο τοῦ Θεοῦ καὶ τῆς Ἐκκλησίας∙ σᾶς αἰσθανόμαστε ὡς συλλειτουργούς.
Γ) Τὸν ψάλτη δὲν τὸν καθιστᾶ ἱεροψάλτη τὸ πτυχίο του οὔτε τὸ διοριστήριό του ἀλλὰ ἡ ὑπὸ τοῦ ἀρχιερέως
χορηγηθεῖσα σὲ αὐτὸν θεία χάρις. Αὐτὸ ἔχει ὡς συνέπεια νὰ ἔχει ἄμεση πνευματικὴ ἐξάρτηση, δηλαδὴ σχέση
πνευματικῆς ὑπακοῆς, μὲ τὸν ἐπίσκοπο. Σημαίνει ἐπίσης ὅτι τὸ ἀναλόγιο τοῦ ἀνατίθεται ὑπὸ τοῦ ἐπισκόπου∙
δὲν τὸ διεκδικεῖ οὔτε μὲ χρήματα οὔτε μὲ ἄλλα μέσα οὔτε μὲ δικαστικὲς ἀπειλὲς καὶ ἐκβιασμούς, ὅπως
δυστυχῶς ἐνίοτε συμβαίνει.

Δ) Ἄμεση συνέπεια τῶν παραπάνω εἶναι ὅτι ὁ ἱεροψάλτης ὀφείλει νὰ κυριαρχεῖται ἀπὸ βαθειὰ πίστη καὶ
ἐνάρετη ζωή∙ νὰ χαρακτηρίζεται ἀπὸ φόβο Θεοῦ καὶ εὐλάβεια. Προϋπόθεση τῆς διακονίας του εἶναι νὰ εἶναι
φιλακόλουθος καὶ ταπεινός. Τὸ ἦθος του πρέπει νὰ εἶναι ἠλεγμένο, ὅπως καὶ τῶν κληρικῶν μας. Ὅταν ὁ
λαὸς ἀναφωνεῖ ἄξιος κατὰ τὴν χειροθεσία τοῦ ἀναγνώστου, αὐτὸ δὲν σημαίνει πὼς ὁμολογεῖ ὅτι αὐτὸς δὲν
εἶναι παράφωνος καὶ ὅτι ἔχει πτυχίο Βυζαντινῆς Μουσικῆς, ἀλλὰ ὅτι τὸν θεωρεῖ εὐλαβῆ, σεμνὸ καὶ μὲ
μαρτυρία καθαρότητος καὶ ἀκεραιότητος. Ἀντιλαμβάνεσθε ὅτι, ἂν ἡ ζωή μας δὲν διακρίνεται γιὰ τὴν
καθαρότητα, ἐκκλησιαστικότητα καὶ συνέπειά της, δὲν κάνουμε γιὰ τὸ ἀναλόγιο, ἀκόμη κι ἂν οἱ μουσικές
μας γνώσεις καὶ ἡ ποιότητα τῆς φωνῆς μας εἶναι σπάνιες καὶ μοναδικές.
Ἡ θέση τοῦ ἱεροψάλτου εἶναι περίοπτη καὶ τὸ διακόνημά του ἀποτελεῖ μαρτυρία, γι’ αὐτὸ καὶ ἡ ζωή του
πρέπει νὰ ἀστράφτει ἀπὸ ἁγνότητα καὶ συνέπεια. Σύμφωνα μὲ τὸν Ἅγιο Συμεὼν Θεσσαλονίκης «ὁ
Ἀναγνώστης τοίνυν προσάγεται τῷ ἀρχιερεῖ, μαρτυρηθεὶς εἶναι τοῦ ἁγνοῦ βίου καὶ ἄξιος ἀναγωγῆς ἱερᾶς καὶ τὰ
ἱερὰ εἰδὼς γράμματα… Καὶ (ὁ ἱεράρχης) εὔχεται ἁγιασθῆναι τὸν τελειούμενον, ἐκλελεγμένον ὄντα αὐτῷ καὶ
μετὰ πάσης σοφίας τε καὶ συνέσεως ποιεῖσθαι τὴν ἀνάγνωσίν τε καὶ μελέτην τῶν θείων λογίων» (Διάλογος κεφ.
ρνθ΄).
Ἡ παλαιὰ δὲ πρωτοχριστιανικὴ ἀντίληψη θέλει τὸν ἀναγνώστη στὸ ρόλο τοῦ εὐαγγελιστοῦ καὶ
διατυπώνεται καὶ στὶς Διαταγὲς τοῦ Κλήμεντος Ρώμης ὡς ἑξῆς: «Ἀναγνώστης καθιστανέσθω πρῶτον δοκιμῇ
δεδοκιμασμένος, μὴ γλωσσόκοπος, μὴ μέθυσος, μηδὲ γελωτολόγος∙ εὔτροπος, εὐπειθής, εὐγνώμων, ἐν ταῖς
κυριακαῖς συνόδοις πρῶτος σύνδρομος, εὐήκοος, διηγηματικός, εἰδὼς ὅτι εὐαγγελιστοῦ τόπον ἐργάζεται» (Αἱ διὰ
Κλήμεντος Ρώμης Διαταγαί, 2).
Ε) Ἐκτὸς ὅμως ἀπὸ τὸ ἦθος καὶ τὴν ζωὴ τοῦ ψάλτου, ἀπαραίτητο στοιχεῖο τῆς διακονίας του ἀποτελεῖ καὶ τὸ
ὕφος καὶ ἦθος τῆς ψαλτικῆς του: «Τοὺς ἐπὶ τῷ ψάλλειν ἐν ταῖς Ἐκκλησίαις παραγινομένους, βουλόμεθα μήτε
βοαῖς ἀτάκτοις κεχρῆσθαι καὶ τὴν φύσιν πρὸς κραυγὴν ἐκβιάζεσθαι, μήτε τι ἐπιλέγειν τῶν μὴ ἐν ἐκκλησίᾳ
ἁρμοδίων τε καὶ οἰκείων∙ ἀλλὰ μετὰ πολλῆς προσοχῆς καὶ κατανύξεως τὰς τοιαύτας ψαλμῳδίας προσάγειν τῷ
τῶν κρυπτῶν ἐφόρῳ Θεῷ. Εὐλαβεῖς γὰρ ἔσεσθαι τοὺς υἱοὺς Ἰσραὴλ τὸ ἱερὸν ἐδίδαξε λόγιον» (Κανὼν ΟΕ΄ ἐν
Τρούλλῳ Συνόδου, Πηδάλιον σ. 285).
Δὲν μποροῦμε συνεπῶς νὰ ψέλνουμε οὔτε ὅσο δυνατὰ ἐπιθυμοῦμε οὔτε ὅ,τι θέλουμε οὔτε σὲ χρόνους καὶ
ὕφος ποὺ αὐθαίρετα ἐπιλέγουμε.
Ὁ σκοπός μας ὡς τοπικῆς Ἐκκλησίας εἶναι ἀδιαπραγμάτευτος∙ νὰ δημιουργήσουμε σὲ ὅλους τοὺς ναούς μας,
μικροὺς καὶ μεγάλους, ἀτμόσφαιρα κατανύξεως καὶ προσευχῆς. Ἀπαραίτητη προϋπόθεση γιὰ κάτι τέτοιο
εἶναι τὸ ψάλσιμο νὰ εἶναι ταπεινὸ καὶ σεμνό. Σὲ ὁρισμένες περιπτώσεις ναῶν ποὺ ἐπισκέφθηκα μοῦ
δημιουργήθηκε τὸ αἴσθημα ὅτι βρίσκομαι στὸ Μέγαρο Μουσικῆς∙ παρτιτοῦρες, πλῆθος μικροφώνων, ἔντονα
ἀπηχήματα καὶ ἠλεκτρονικὸ ἰσοκράτημα εἰς ἐπήκοον ὅλων. Αὐτὸ βέβαια δὲν σημαίνει ὅτι ὑποβιβάζουμε τὴν
τέχνη∙ κάθε ἄλλο μάλιστα, ἀφοῦ μὲ κάθε τρόπο προσπαθοῦμε νὰ τὴν καλλιεργήσουμε καὶ προαγάγουμε στὴ
Μητρόπολή μας. Σημαίνει ὅμως ὅτι ἀρνούμεθα τὴν ἐπιτήδευση, τὴν ἐπίδειξη, τὴν ἔπαρση καὶ τὴν ἀλαζονεία,
τὴν καταστροφὴ τῆς κατανύξεως καὶ τὴν παρεμπόδιση τῆς προσευχῆς.
Ὑπῆρξαν περιπτώσεις ποὺ ἀναντίρρητα ἡ ἔνταση τοῦ ἤχου εἶχε ὑπερβεῖ τὸ ὅριο πόνου∙ περιπτώσεις ποὺ ὁ
ψάλτης δὲν εἶχε καμμία ἐπαφὴ μὲ τὸ περιεχόμενο τῶν ψαλλομένων, μὲ τὴν ὅλη λατρεία, μὲ τὸ αἴσθημα τοῦ
κόσμου ποὺ ὑπέφερε, μὲ τὸν χρόνο. Τὸ μόνο ποὺ εἶχε μπροστά του ἦταν τὸ εἴδωλο τῆς φωνῆς του. Καλὸ θὰ
εἶναι, σὲ συνεννόηση μὲ τοὺς ἱερεῖς τῶν ἐνοριῶν στὶς ὁποῖες ψάλλετε, νὰ τοποθετηθεῖ δίπλα στὸ ἀναλόγιο
monitor ὥστε νὰ διευκολύνεσθε ἀκούγοντας καθαρὰ τὴ φωνή σας.
Οἱ μεικτὲς χορωδίες, οἱ ἐπιτηδευμένες τετραφωνίες, τὰ γεμάτα συναίσθημα μελίσματα, τὰ ἐκκλησιαστικὰ
τραγουδάκια ποὺ δὲν ἔχουν καθιερωθεῖ ὡς λειτουργικοὶ ὕμνοι, ὅπως τὸ ῾Αγνὴ Παρθένε Δέσποινα ἢ τὸ Ἕνας
εἶναι ὁ Κύριος, δεύτερη εἶναι ἡ Παναγιὰ καὶ τὰ συναφῆ, ὅπως καὶ κάθε αὐθαίρετη καινοτομία, ἀπαγορεύονται
ἀπὸ τὴν λατρεία στὴ Μητρόπολή μας.
Ἡ γνώση τοῦ τυπικοῦ καὶ ἡ βαθύτερη σημασία τῶν κινήσεων, τοῦ τελετουργικοῦ, τῆς ὅλης διατάξεως
θεωροῦμε πὼς εἶναι ἀπαραίτητο στοιχεῖο ἑνὸς καλοῦ ψάλτη. Δυστυχῶς δὲν ἦταν λίγες οἱ περιπτώσεις ποὺ
ψάλτες μας ἔδειξαν νὰ ἀγνοοῦν τὴν διάταξη τοῦ ὄρθρου καὶ τοῦ ἑσπερινοῦ, τὴν τάξη τῆς ἀρχιερατικῆς
λειτουργίας καὶ χοροστασίας, τὶς βασικὲς λεπτομέρειες τῶν γνωστῶν ἀκολουθιῶν.
ΣΤ) Παρὰ ταῦτα, δὲν ἀρνούμεθα ὅτι ἐκτὸς ἀπὸ διακονητὲς τῆς Ἐκκλησίας μας, εἶστε καὶ ἐργαζόμενοι σ’ αὐτήν, πράγμα τὸ ὁποῖο συνεπάγεται καὶ ὑποχρεώσεις ἀπὸ μέρους μας. Στὸ σημεῖο ὅμως αὐτὸ θεωρῶ
ἀπαραίτητο νὰ διευκρινήσω ὅτι δὲν ἐργάζεσθε σὲ μία ἑταιρεία κερδοσκοπική, ἀλλὰ κοπιάζετε καὶ
προσφέρετε τὸ ταλέντο σας στὴν ὑπηρεσία τοῦ λαοῦ, ἀπὸ τὴν συνεισφορὰ καὶ προσφορὰ τοῦ ὁποίου ἡ
Ἐκκλησία σᾶς ἀποζημιώνει. Στὴν Ἐκκλησία ὅλοι δίνουμε, ποτὲ δὲν ζητοῦμε, ἀλλὰ αὐτὴ κατὰ τὴν φιλότιμη
κρίση της προσφέρει.
Εἶναι πολὺ λυπηρὸ ὅτι ἔχει ἐπικρατήσει μία ἀντίληψη κατὰ τὴν ὁποία ἡ Ἐκκλησία λειτουργεῖ μέσα μας ὡς
δυναστικὸς ἐργοδότης ἀπὸ τὸν ὁποῖο διεκδικοῦμε ὅσο τὸ δυνατὸν περισσότερα. Κατόπιν τούτου, ἔχω τὴν
ἐντύπωση ὅτι ἡ δικαστικὴ διεκδίκηση ὑπέρογκων ἀποζημιώσεων, τὰ ὑβριστικὰ γράμματα, ὁ ξεσηκωμὸς τοῦ
κόσμου, οἱ ἀσεβεῖς διαμαρτυρίες ἀποτελοῦν ἐπίμεμπτα στοιχεῖα ἱεροψαλτικῆς συμπεριφορᾶς, ἀσύμβατα μὲ
τὸν ἐκκλησιαστικὸ χαρακτήρα τῆς διακονίας μας, ἀποδείξεις παντελοῦς ἀκαταλληλότητος γιὰ τὴν
ἀποστολή μας.
Ἐμεῖς αἰσθανόμαστε ὅτι θὰ ἀποτελεῖ ἐκκλησιαστικὸ κατάντημα νὰ νοιώθουμε ὅτι σᾶς ἔχουμε ἀπέναντί μας
ὡς διεκδικητές. Ἀντίθετα θέλουμε νὰ σᾶς νοιώθουμε δίπλα μας ὡς στενοὺς συνεργάτες, ἀδελφοὺς καὶ
συλλειτουργούς. Ἀνάλογα θὰ ἦταν ἀνεπίτρεπτη πνευματικὴ ἀδικία οἱ ἱεροψάλτες μας νὰ καταντήσουν ἡ
μόνη τάξη ποὺ παίρνει ἀπὸ τὴν ᾿Εκκλησία καὶ διεκδικεῖ. ῾Η συνεισφορά τους συμπορεύεται μὲ τὴν διακονία
τῆς ψαλτικῆς. Ἡ διακριτικὴ δὲ ἀμοιβή τους προσφέρεται ὄχι ὡς μισθὸς ἀλλὰ ὡς εὐλογία.
Ἡ ἀμοιβή σας δὲν θέλουμε νὰ στηρίζεται στὸν νόμο, στὰ δικαιώματα ἢ τὶς ὑποχρεώσεις μας, ἀλλὰ στὸ
φιλότιμό μας καὶ στὴν αἴσθησή σας ὅτι δὲν ἐργάζεσθε στὴν Ἐκκλησία, ἀλλὰ τὴν διακονεῖτε, ὅπως κι ἐμεῖς.
Τὸ ἐπιχείρημα ὅτι οἱ ἱερεῖς ἔχουν μισθὸ ἀντιλαμβάνεσθε ὅτι δὲν εἶναι ἰσχυρό, μιὰ ποὺ ἐσεῖς ἀπασχολεῖσθε
στοὺς ναοὺς ἐλάχιστα, αὐτοὶ δὲ διακονοῦν τὴν Ἐκκλησία ὡς ἔχοντες μοναδικὴ καὶ πλήρη ἀπασχόληση.
Στὴν βάση μιᾶς τέτοιας λογικῆς, θὰ μποροῦσε, ἐκτὸς ἀπὸ τὴν συμφωνημένη ἀποζημίωσή σας, σὲ ἔκτακτες
περιπτώσεις, ὅπως γέννηση παιδιοῦ, παιδιὰ ποὺ σπουδάζουν, ἔκτακτα ἔξοδα ἀσθενείας κ.λπ., ἡ ἐνορία ἤ, ἂν
αὐτὴ ἀδυνατεῖ, ἡ Μητρόπολη, στὸ μέτρο τῶν δυνατοτήτων τους, νὰ σᾶς συμπαρασταθοῦν ἀπὸ τὸ φιλόπτωχο
ταμεῖο τους.
Ζ) Μὲ τὴν ἀρχὴ τῆς νέας ἐκκλησιαστικῆς χρονιᾶς συστήθηκε Ἐπιτροπὴ ἀκροάσεως ἱεροψαλτῶν, μὲ
ἀποκλειστικὸ σκοπὸ τὴν διερεύνηση τῆς ἀπὸ κάθε ἄποψη καταλληλότητος τῶν νέων ἱεροψαλτῶν καὶ τὴν
συμπαράσταση τῶν ἐνοριῶν μας.
Η) Παράλληλα θὰ λειτουργήσουν πρότυπα Σχολὲς Βυζαντινῆς Μουσικῆς, σὲ συνεργασία μὲ τὸν Σύλλογο
ἱεροψαλτῶν, τὸ Μουσικὸ Λύκειο Παλλήνης, τὴν Τοπικὴ Αὐτοδιοίκηση, πλήρως ἐντεταγμένες στὸ κατηχητικὸ
καὶ ποιμαντικὸ ἔργο τῆς ἐνορίας, ὥστε νὰ εἶναι παραγωγικές, νὰ μπορέσουν δηλαδὴ νὰ τροφοδοτήσουν τὰ
ἀναλόγια τῶν Ἐκκλησιῶν μας μὲ εὐλαβεῖς, καλλίφωνους καὶ συνεργάσιμους ἱεροψάλτες προερχόμενους
κατὰ τὸ δυνατὸν ἀπὸ τὴν ἐπαρχία μας. Ἤδη ξεκίνησε μιὰ δοκιμαστικὴ προσπάθεια μὲ παραρτήματα στὶς
μεγαλύτερες πόλεις τῆς ἐπαρχίας μας.
Θ) Τέλος, πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν παραπάνω στόχων, ὅπως ἴσως οἱ περισσότεροι γνωρίζετε, ἡ Ἱερὰ
Μητρόπολή μας ἔχει προσλάβει καὶ πρωτοψάλτη τοῦ Μητροπολίτου, τὶς λεπτομέρειες τῆς διακονίας τοῦ
ὁποίου καὶ μπορεῖτε νὰ δεῖτε στὴ συνοδευτικὴ ἐγκύκλιο.
Θέλω νὰ πιστεύω πὼς ὅλοι θὰ συνεργασθοῦμε πρόθυμα πρὸς αὐτὴν τὴν κατεύθυνση, βέβαιοι πὼς ὁ Θεὸς θὰ
ἀναπληρώσει τὶς ἐλλείψεις μας καὶ θὰ ἀνταμείψει τὴν ἁγνὴ διάθεσή μας.
Μετὰ πατρικῶν εὐχῶν καὶ πολλῆς τῆς ἐν Κυρίῳ ἀγάπης,
Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ
† Ὁ Μεσογαίας καὶ Λαυρεωτικῆς Νικόλαος

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
1) Μετὰ τὸ Ἀντιλαβοῦ ἀκολουθεῖ Κύριε ἐλέησον καὶ ὄχι Ἀμήν. Τὸ Ἀμὴν λέγεται μόνον στὸ τέλος τῆς
δοξολογικῆς ἐκφωνήσεως τοῦ ἱερέως ‐καὶ ἀποτελεῖ ἐπισφράγισμά της‐ καὶ ποτὲ μετὰ ἀπὸ αἴτηση τοῦ
διακόνου.
2) Ὅταν λειτουργεῖ Ἀρχιερέας, ἡ φήμη του ψάλλεται τρεῖς φορές∙ μία ἀπὸ τοὺς ἱερεῖς, καὶ δύο ἀπὸ
τοὺς ψάλτες. Στὴν περίπτωση ποὺ λειτουργεῖ ὁ Μητροπολίτης Μεσογαίας, ἡ φήμη του θὰ ψάλλεται μία
φορὰ ἀπὸ ὅλους μαζὶ ἤ τὸ πολὺ δύο (μία ἀπὸ τοὺς ἱερεῖς καὶ μία ἀπὸ τοὺς ψάλτες).
3) Ὅταν εὐλογεῖ ὁ Ἀρχιερέας καὶ ὑπάρχει λειτουργικὴ ἀπόκριση, π.χ. καὶ τῷ πνεύματί σου,
ἀρκούμαστε σὲ αὐτὴν καὶ δὲν λέμε τὸ εἰς πολλὰ ἔτη, δέσποτα. Ὅταν δὲν ὑπάρχει τέτοια ἀπόκριση, τότε
ἀπαντοῦμε μὲ τὸ εἰς πολλὰ ἔτη, δέσποτα, ἀλλὰ τὸ ψάλλουμε ἁπαλὰ ὥστε νὰ ἐκφράζει σεβασμὸ καὶ ὄχι
κολακεία.
4) Στὶς ἀρχιερατικὲς λειτουργίας, μετὰ τὸ Κύριε, Κύριε, ἐπίβλεψον ἐξ οὐρανοῦ καὶ ἴδε..., καλὸ εἶναι
οἱ ψάλτες ἀντὶ γιὰ εἰς πολλὰ ἔτη, Δέσποτα, νὰ ψάλλουν καὶ τὶς τρεῖς φορές, κατὰ τὴν τάξη τοῦ Οἰκουμενικοῦ
Πατριαρχείου, ἁπλὰ καὶ ἀργὰ τὸ Ἀμήν.
5) Στὴν περίπτωση ποὺ συμψάλλουμε μὲ τὶς ἐκφωνήσεις τοῦ διακόνου ἢ τοῦ ἱερέως, πρέπει νὰ
«ὑπηχοῦμε», δηλαδὴ νὰ συνοδεύουμε ἁπαλὰ καὶ νὰ μὴν καλύπτουμε τὸν ἱερέα.
6) Μετὰ τὴν ἀνάγνωση τοῦ ἱεροῦ Εὐαγγελίου ψάλλουμε ἐκ καρδίας τὸ Δόξα σοι, Κύριε, δόξα σοι γιὰ
τὴν χάρι καὶ εὐλογία τῆς ἀναγνώσεως καί, ὡς ἀνταπόκριση στὴν διὰ τοῦ ἱεροῦ Εὐαγγελίου εὐλόγηση τοῦ
Ἀρχιερέως, ἀπαντοῦμε μὲ σύντομο καὶ ἁπαλὸ εἰς πολλὰ ἔτη, δέσποτα. Ἡ βεβιασμένη ἀπόδοση τοῦ Δόξα σοι,
Κύριε, δόξα σοι καὶ τὸ μακρόσυρτο εἰς πολλὰ ἔτη, δέσποτα ἀδικοῦν τὴν λειτουργικὴ βαρύτητα καὶ λατρευτικὴ
ἰσορροπία καὶ τάξη.
7) Τὰ ἀναλόγια καλὸ εἶναι, ὅπου αὐτὸ εἶναι ἐφικτό, νὰ μεταφερθοῦν πιὸ κεντρικά, ὥστε οἱ ψάλτες
νὰ εἶναι περίοπτοι καὶ σὲ ὀπτικὴ ἐπαφὴ μὲ τὸ ἱερὸ βῆμα καὶ τὸ δεσποτικό. Αὐτὸ βοηθάει καὶ στὸ νὰ μὴν
ἀτακτοῦν, ἀστειεύονται ἢ συνομιλοῦν.
8) Στὴν ἀρχιερατικὴ λειτουργία, προκειμένου νὰ προλάβει ὁ ἀρχιερέας τὴν προσκομιδή, ἰδίως σὲ
περιπτώσεις ἑορτῶν ἁγίων ἢ καθημερινῶν ποὺ τὰ τροπάρια τῶν αἴνων εἶναι μόνον τέσσερα, καλὸ εἶναι
κατόπιν συνεννοήσεως μὲ τοὺς ἱερεῖς, νὰ ψάλλεται ἀργὴ σχετικὰ Δοξολογία ἢ νὰ στιχολογοῦνται οἱ αἶνοι.
9) Ἐπίσης στοὺς ἑσπερινοὺς τῶν πανηγύρεων, ἀντὶ νὰ ψάλλει μόνος του ὁ ἱερέας τὸ τροπάριο τῆς
λιτῆς καὶ τὸ Θεοτόκε Παρθένε, ὁπότε καὶ συχνὰ δημιουργεῖται πρόβλημα ἀκουστικῆς, καλὸ θὰ ἦταν νὰ τὰ
ψάλλει ὁ χορός.
 

Attachments

Firfiris

Κωστόπουλος Ευθύμιος
#2
Από άλλο θέμα μεταφέρω εδώ μια πτυχή που του αυτού θέματος που τονίσθηκε.

Προσδεθείτε...

Γράφει ένας Μητροπολίτης:

...προσφέρετε τὸ ταλέντο σας στὴν ὑπηρεσία τοῦ λαοῦ, ἀπὸ τὴν συνεισφορὰ καὶ προσφορὰ τοῦ ὁποίου ἡ Ἐκκλησία σᾶς ἀποζημιώνει.
Να ρωτήσω παρακαλώ, ο μισθός των ιερέων από που προέρχεται; Αν από το κράτος, γιατί να μην αμοίβονται και οι ψάλτες από το κράτος; Σήμερα ούτε χωρίς ιερέα αλλά ούτε και χωρίς ψάλτη γίνεται ακολουθία (πρακτικά). Μερικές εξαιρέσεις δεν καλύπτουν τους χιλιάδες ναούς ανά την χώρα αλλά μεμονωμένους.

Στὴν Ἐκκλησία ὅλοι δίνουμε, ποτὲ δὲν ζητοῦμε, ἀλλὰ αὐτὴ κατὰ τὴν φιλότιμη κρίση της προσφέρει.
Αν είναι να ισχύει έτσι, να εφαρμόζεται σε όλους αυτό και όχι στους μισούς. Γιατί ΔΕΝ εφαρμόζεται ΣΕ ΟΛΟΥΣ;

Ἀνάλογα θὰ ἦταν ἀνεπίτρεπτη πνευματικὴ ἀδικία οἱ ἱεροψάλτες μας νὰ καταντήσουν ἡ μόνη τάξη ποὺ παίρνει ἀπὸ τὴν ᾿Εκκλησία καὶ διεκδικεῖ. ῾Η συνεισφορά τους συμπορεύεται μὲ τὴν διακονία τῆς ψαλτικῆς. Ἡ διακριτικὴ δὲ ἀμοιβή τους προσφέρεται ὄχι ὡς μισθὸς ἀλλὰ ὡς εὐλογία.
Γιατί δεν παίρνουν ΟΛΟΙ λοιπόν μια "διακριτική αμοιβή" παρακαλώ;

Γιατί έχουν πολλές υποχρεώσεις και ένα σωρό πράγματα να κανουν. Δεκτόν. ΑΛΛΑ...

...επειδή λοιπόν "έχει περάσει" μια εικόνα εντελώς λάθος, να πούμε ότι ένας ψάλτης μπορεί (και πρέπει) να:

ψάλλει στις ακολουθίες, ψάλλει στα μυστήρια, κάνει μαθήματα βυζαντινής μουσικής, συστήσει χορό, οργανώσει εκδηλώσεις με τον χορό, ψάλει σε ακολουθίες με τον χορό, συνθέσει μέλη, ψάξει παλαιά μαθήματα μέσω χειρογράφων, ασχοληθεί με παρασημαντική και βγάλει άκρη με κάτι ανεξήγητο έως τώρα ώστε να ψαλλεί, μελετήσει επισταμένως θεωρητικά, συμμετάσχει ενεργά στον σύλλογο ιεροψαλτών του, συμμετάσχει σε ψαλτικά συνέδρια, εκδώσει ωφέλιμα μουσικά βιβλία, αρθρογραφήσει διαφωτιστικά πάνω σε πολλά θέματα... κλπ, κλπ.

Τουλάχιστον τα μισά οφείλει να τα κάνει αν θέλει να λέγεται ψάλτης. Ψάλτης δυστυχώς δεν θα πει αυτό που έχει περάσει σήμερα, δηλαδή Κεκραγάριο, Προσόμια, Απολυτίκια, Κανόνες, Αίνοι, Χερουβικό, Κοινωνικό και ΤΕΛΟΣ, αλλά πάρα πολλά πράγματα.

ΓΙΑΤΙ ΠΑΡΑΚΑΛΩ ΝΑ ΕΧΕΙ ΔΙΑΚΡΙΤΙΚΗ ΑΜΟΙΒΗ ΚΑΙ ΟΧΙ ΠΛΗΡΗ ΩΣΤΕ ΝΑ ΑΣΧΟΛΕΙΤΑΙ ΜΟΝΟ ΜΕ ΤΗΝ ΨΑΛΤΙΚΗ ΤΕΧΝΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΑ ΚΑΙ ΟΧΙ ΛΕΙΨΑ ΕΠΕΙΔΗ ΑΠΑΣΧΟΛΕΙΤΑΙ ΚΑΙ ΑΛΛΟΥ ΓΙΑ ΝΑ ΘΡΕΨΕΙ ΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΤΟΥ???


Ἡ ἀμοιβή σας δὲν θέλουμε νὰ στηρίζεται στὸν νόμο, στὰ δικαιώματα ἢ τὶς ὑποχρεώσεις μας, ἀλλὰ στὸ φιλότιμό μας καὶ στὴν αἴσθησή σας ὅτι δὲν ἐργάζεσθε στὴν Ἐκκλησία, ἀλλὰ τὴν διακονεῖτε, ὅπως κι ἐμεῖς.
Αφού λοιπόν και όλοι εσείς την διακονείτε, ΝΑ ΙΣΧΥΟΥΝ ΤΑ ΙΔΙΑ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ ΠΑΡΑΚΑΛΩ!!!

Τὸ ἐπιχείρημα ὅτι οἱ ἱερεῖς ἔχουν μισθὸ ἀντιλαμβάνεσθε ὅτι δὲν εἶναι ἰσχυρό, μιὰ ποὺ ἐσεῖς ἀπασχολεῖσθε στοὺς ναοὺς ἐλάχιστα, αὐτοὶ δὲ διακονοῦν τὴν Ἐκκλησία ὡς ἔχοντες μοναδικὴ καὶ πλήρη ἀπασχόληση.
Για το "ελάχιστα" ΑΠΑΝΤΗΣΑ ΠΑΡΑΠΑΝΩ.

Αφού ΛΟΙΠΟΝ αγνοούνται γενικώς ΟΛΑ ΑΥΤΑ καταλαβαίνω ότι ουδεμία σχέση υπάρχει με το αντικείμενο παρά μία μάλλον φευγαλέα εικόνα περί ΨΑΛΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ.

Μια ματιά στο Βυζάντιο ΔΕΝ ΒΛΑΠΤΕΙ...

Στὴν βάση μιᾶς τέτοιας λογικῆς...
ΛΟΓΙΚΗΣ;;;;; Το άλλο με τον Τοτό;

...νὰ σᾶς συμπαρασταθοῦν ἀπὸ τὸ φιλόπτωχο ταμεῖο τους.
Γιατί παρακαλώ μόνο εμάς και όχι όλους;;;

----------------------------------------------------------------------
Βέβαια φταίνε και οι ψάλτες που δεν κάνουν καμιά ΟΜΑΔΙΚΗ ΑΠΟΧΗ και να δω μετά ΑΝ ΘΑ ΒΡΕΘΟΥΝ ΚΟΝΔΥΛΙΑ Η΄ΟΧΙ...

...μετά να ΣΑΣ ΔΩ ΟΛΟΥΣ!

----------------------------------------------------------------------

Υ.Γ. Να μην παρεξηγηθεί ΟΥΔΕΙΣ παρακαλώ διότι (1) εκφράζω προσωπική αντίθεση (2) Μπορεί να κάνω και λάθος και (3) η αδικία μου φέρνει οξεία αλλεργία και όπως καταλάβατε και από άλλα μηνύματα δεν την αφήνω να αιωρείται εις τας νεφέλας ανέμελη.

Υ.Γ.2 Δεν αναφέρομαι ΣΕ ΚΑΝΕΝΑΝ, απλώς αναδυκνείω την όλη κατάσταση μη εστιαζόμενος εις πρόσωπα αλλ' εις καταστάσεις και λανθασμένα παγιωμένες αντιλήψεις.
 
Last edited:

Firfiris

Κωστόπουλος Ευθύμιος
#3
"Ἡ ἀμοιβή σας δὲν θέλουμε νὰ στηρίζεται στὸν νόμο, στὰ δικαιώματα ἢ τὶς ὑποχρεώσεις μας, ἀλλὰ στὸ φιλότιμό μας καὶ στὴν αἴσθησή σας ὅτι δὲν ἐργάζεσθε στὴν Ἐκκλησία, ἀλλὰ τὴν διακονεῖτε, ὅπως κι ἐμεῖς."
Το "όπως κι εμείς" τι ήθελε και το έβαλε;

Τι ΑΚΡΙΒΩΣ υποστηρίζει για να καταλάβω:

1. Να ανεβούν μισθολογικά οι ψάλτες ίσα με τους ιερείς;
2. Να κατέβουν μισθολογικά οι ιερείς ίσα με τους ψάλτες;


Τρικυμία εν κρανίο στους υπευθύνους (ΓΕΝΙΚΑ) σχετικά με το θέμα "ο Ιεροψάλτης σήμερα"...

...ο Θεός να βάλει το χέρι Του.
 

teofilos3

Γεώργιος Παλιούρας
#4
Το "όπως κι εμείς" τι ήθελε και το έβαλε;

Τι ΑΚΡΙΒΩΣ υποστηρίζει για να καταλάβω:

1. Να ανεβούν μισθολογικά οι ψάλτες ίσα με τους ιερείς;
2. Να κατέβουν μισθολογικά οι ιερείς ίσα με τους ψάλτες;


Τρικυμία εν κρανίο στους υπευθύνους (ΓΕΝΙΚΑ) σχετικά με το θέμα "ο Ιεροψάλτης σήμερα"...

...ο Θεός να βάλει το χέρι Του.
Θα περίμενε κανείς άλλη φιλισοφία από τον συγκεκριμένο Μητροπολίτη.Αλλά αν ο εν λόγω το τοποθετεί έτσι το ψαλτικό θέμα τότε τι μπορούμε να περιμένουμε απο σύσωμη την ιεραρχία.Έχω ακούσει κάτι απόψεις ιεραρχών που αν τις αναφέρω θα σπάσουν τα τυμπανά σας.
Κύριοι μην περιμένετε ,τουλάχιστον στο άμεσο μέλλον, τίποτα το αξιόλογο,σχετικά με το ζήτημα των ιεροψαλτών,δεν πρόκειται να δοθεί λύση.Η κατάσταση θα διαιωνίζεται εις το διηνεκές.Το φιλότιμο και το θρησκευτικό συναισθημα του ανθρώπου είναι έμφυτα και σ΄αυτά ποντάρουν.
Πέστε μου μπορούν να εκλείψουν αυτοί που παρακαλάνε να έχουν αναλόγιο έστω και με ψύχουλα.Βέβαια εδώ έχει ευθύνη και η Ομοσπονδία και οι κατα τόπους Σύλλογοι( οι οποίοι σε όλες σχεδόν τις περιφέρειες είναι ανύπαρκτοι) οι οποίοι δεν μερινούν για την εφαρμογή του ισχύοντος Νόμου,έστω και αν αυτός δεν είναι και ότι καλύτερο.Είχα ρωτήσει πριν μερικές μέρες να μου πεί κάποιος αν εχει εφαρμοσθεί μέχρι σήμερα ένα άρθρο απο αυτόν το Κανονισμό .
 
Last edited:
#5
Β) Ἡ Ἐκκλησία μας τοὺς ἱεροψάλτες τοὺς βλέπει ὡς κατώτερους κληρικούς, ὄχι ὡς καλλιτέχνες ἢ πολὺ
περισσότερο μισθωτοὺς ἐπαγγελματίες. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος ποὺ γιὰ τὴν διακονία τους χρειάζεται
ἀπαραιτήτως νὰ ἔχει προηγηθεῖ χειροθεσία ἀναγνώστου μὲ τριχοκουρία (Κανὼν ΛΓ΄ τῆς ἐν Τρούλλῳ
Συνόδου, Πηδάλιον σ. 250‐1)
Λάθος και δεν ισχύει στην πράξη. Ο κανόνας αυτός πρέπει να καταργηθεί και να αντικατασταθεί από νόμου ο οποίος θα κατοχυρώνει τα επαγγελματικά δικαιώματα του ψάλτη τα οποία καταπατώνται από το μύθο περί "κατώτερου κληρικού".

Γ) Τὸν ψάλτη δὲν τὸν καθιστᾶ ἱεροψάλτη τὸ πτυχίο του οὔτε τὸ διοριστήριό του ἀλλὰ ἡ ὑπὸ τοῦ ἀρχιερέως
χορηγηθεῖσα σὲ αὐτὸν θεία χάρις. Αὐτὸ ἔχει ὡς συνέπεια νὰ ἔχει ἄμεση πνευματικὴ ἐξάρτηση, δηλαδὴ σχέση
πνευματικῆς ὑπακοῆς, μὲ τὸν ἐπίσκοπο. Σημαίνει ἐπίσης ὅτι τὸ ἀναλόγιο τοῦ ἀνατίθεται ὑπὸ τοῦ ἐπισκόπου∙
δὲν τὸ διεκδικεῖ οὔτε μὲ χρήματα οὔτε μὲ ἄλλα μέσα οὔτε μὲ δικαστικὲς ἀπειλὲς καὶ ἐκβιασμούς, ὅπως
δυστυχῶς ἐνίοτε συμβαίνει.
Αυτό είναι όχι προαπαιτούμενο αλλά επιθυμητό. Εδώ κάνουμε κρα να βρούμε 5 ανθρώπους να τους μάθουμε μουσική, πρέπει κιόλας να τους αναγκάσουμε να διάγουν βίο καλογερικό για να τους αφήσουμε να ψάλλουν; Εντελώς σκοταδιστικό και μεσαιωνικό το νόημα της πρότασης του δεσπότη.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
1) Μετὰ τὸ Ἀντιλαβοῦ ἀκολουθεῖ Κύριε ἐλέησον καὶ ὄχι Ἀμήν. Τὸ Ἀμὴν λέγεται μόνον στὸ τέλος τῆς
δοξολογικῆς ἐκφωνήσεως τοῦ ἱερέως ‐καὶ ἀποτελεῖ ἐπισφράγισμά της‐ καὶ ποτὲ μετὰ ἀπὸ αἴτηση τοῦ
διακόνου.
(που είναι και το θέμα του topic)

Φρονώ ότι ο δεσπότης κάνει λάθος. Δεν είναι μόνο το Κύριε ελέησον σωστό. Είναι και το Αμήν σωστό. Διότι νοηματικά να το πάρουμε, επιβεβαιώνει το "σώσον ελέησον και διαφύλαξον ημάς ο Θεός τη ση χάριτι, γένοιτο". Νοηματικό λάθος δεν είναι. Παραδοσιακό λάθος δεν είναι, αφού υπάρχει παράδοση από πολλούς να συνηθίζεται. Επομένως δεν μπορούμε να το καταδικάσουμε. Αντιθέτως το "Υπεραγία θεοτόκε" που πολλοί λένε στην αντίστοιχη επόμενη αίτηση είναι λάθος, όπως και κάθε διακοπή στην εκφώνηση του ιερέα από τον ψάλτη για να πει κάτι του κεφαλιού του.

2) Ὅταν λειτουργεῖ Ἀρχιερέας, ἡ φήμη του ψάλλεται τρεῖς φορές∙ μία ἀπὸ τοὺς ἱερεῖς, καὶ δύο ἀπὸ
τοὺς ψάλτες. Στὴν περίπτωση ποὺ λειτουργεῖ ὁ Μητροπολίτης Μεσογαίας, ἡ φήμη του θὰ ψάλλεται μία
φορὰ ἀπὸ ὅλους μαζὶ ἤ τὸ πολὺ δύο (μία ἀπὸ τοὺς ἱερεῖς καὶ μία ἀπὸ τοὺς ψάλτες).
Λάθος. Ο δεσπότης προφανώς θέλει να επιδείξει ταπεινοφροσύνη αλλά άμα το πάμε έτσι ο κάθε δεσπότης θα πρέπει να έχει δικό του τυπικό. Κακώς κάνει εξαίρεση για τον εαυτό του.

7) Τὰ ἀναλόγια καλὸ εἶναι, ὅπου αὐτὸ εἶναι ἐφικτό, νὰ μεταφερθοῦν πιὸ κεντρικά, ὥστε οἱ ψάλτες
νὰ εἶναι περίοπτοι καὶ σὲ ὀπτικὴ ἐπαφὴ μὲ τὸ ἱερὸ βῆμα καὶ τὸ δεσποτικό. Αὐτὸ βοηθάει καὶ στὸ νὰ μὴν
ἀτακτοῦν, ἀστειεύονται ἢ συνομιλοῦν.
Ασχολίαστο το περί αστειευμάτων και συνομιλίας.

Όχι μόνο δεν θα πρέπει να ισχύουν καθολικά τα παραπάνω, αλλά τα περισσότερα είναι λανθασμένα και δυστυχώς δείγμα του πόσοι αρχιερείς κάνουν του κεφαλιού τους. Επίσης να θυμίσω κάτι που είπε ο μέγας Καραμάνης σε μια συνεδρίαση ιεροψαλτών: Είδαμε τον καινούργιο αρχιεπίσκοπο (το Χριστόδουλο τότε) που ήρθε με τις εγκυκλίους του, και αντί να εξασφαλίσει τον ψάλτη και να τον αποζημιώσει όπως του πρέπει, του έβαλε περισσότερους κανονισμούς και απαγορεύσεις.

Πραγματικά κύριοι εκπλήσσομαι που είστε συνάδελφοι και συμφωνείτε με τέτοια πράματα. Καλή η υπακοή και η ταπείνωση αλλά και λίγη αυτοεκτίμηση δε βλάπτει.
 

tsak77

Χρῆστος Τσακίρογλου
#6
Αν και το θέμα τίνει να ξεφύγει, κάποια μικρά σχόλια...
7) Τὰ ἀναλόγια καλὸ εἶναι, ὅπου αὐτὸ εἶναι ἐφικτό, νὰ μεταφερθοῦν πιὸ κεντρικά, ὥστε οἱ ψάλτες
νὰ εἶναι περίοπτοι καὶ σὲ ὀπτικὴ ἐπαφὴ μὲ τὸ ἱερὸ βῆμα καὶ τὸ δεσποτικό. Αὐτὸ βοηθάει καὶ στὸ νὰ μὴν
ἀτακτοῦν, ἀστειεύονται ἢ συνομιλοῦν.
Καλά, μου αρέσει να μας φέρονται σαν τα παιδάκια του Δημοτικού :D. Όχι ότι το φαινόμενο δεν υφίσταται, αλλά και η λύση είναι το ίδιο παιδιαριώδεις με τη συμπεριφορά μας. Ερώτηση: Αν εμείς πρέπει να μεταφερθούμε κεντρικά, εφόσον κακώς ατακτούμε εν ώρα λατρείας, οι ιερείς που πρέπει να μεταφερθούν; :rolleyes:
Φρονώ ότι ο δεσπότης κάνει λάθος. Δεν είναι μόνο το Κύριε ελέησον σωστό. Είναι και το Αμήν σωστό. Διότι νοηματικά να το πάρουμε, επιβεβαιώνει το "σώσον ελέησον και διαφύλαξον ημάς ο Θεός τη ση χάριτι, γένοιτο". Νοηματικό λάθος δεν είναι. Παραδοσιακό λάθος δεν είναι, αφού υπάρχει παράδοση από πολλούς να συνηθίζεται. Επομένως δεν μπορούμε να το καταδικάσουμε. Αντιθέτως το "Υπεραγία θεοτόκε" που πολλοί λένε στην αντίστοιχη επόμενη αίτηση είναι λάθος, όπως και κάθε διακοπή στην εκφώνηση του ιερέα από τον ψάλτη για να πει κάτι του κεφαλιού του.

Αντιφάσκετε αγαπητέ. Εφόσον το παίρνετε νοηματικά, το Αμήν θα έπρεπε να επαναλαμβάνεται σχεδόν μετά από κάθε αίτηση, εφόσον εννοείται ότι όλ' αυτά που αιτούμαστε ευχόμαστε και να γίνουν. Με την ίδια ακριβώς λογική, το "Υπεραγία Θεοτόκε" δεν είναι άστοχο, εφόσον είναι μία αναφώνηση του λαού προς την Υπεραγία Θεοτόκο και μάλιστα τη στιγμή που πρέπει (στο μέρος δηλαδή της εκτενούς που γίνεται αναφορά στο πρόσωπό της), έτσι ώστε στέκει "νοηματικά", εφόσον μάλιστα δεν διακόπτεται η εκτενής, αλλά και τα δύο λέγονται παράλληλα και διακριτικά. Είναι λάθος να λέγεται το "Υπεραγία Θεοτόκε", αλλά όχι για τους λόγους που αναφέρετε. Έχει συζητηθεί το θέμα αλλού και καλό είναι να μην επεκταθεί εδώ. Γενικά, η τάξη των ιερών ακολουθιών δεν έχει καθοριστεί μόνο από τα γλωσσικά "νοήματα" (ειδικά όπως εμείς οι σημερινοί τα αντιλαμβανόμαστε, τόσο με την εξοικίωσή μας με την γλώσσα της λατρείας :rolleyes:, όσο και με την εκκλησιαστική μας γαλούχιση γενικότερα...:rolleyes::rolleyes:), υπάρχουν και άλλοι λόγοι που συντρέχουν και έχουν τακτοποιηθεί έτσι τα πράγματα.

Καλή η υπακοή και η ταπείνωση αλλά και λίγη αυτοεκτίμηση δε βλάπτει.
Δεν θα διαφωνήσω με την πρόταση, εφόσον ούτως ή άλλως τα δύο πρώτα πρέπει να υφίστανται από όλους μας αλλά και το τρίτο να είναι απόρεια της γενικότερης αυτοκριτικής μας, αλλά και της διαρκούς προσπάθειας βελτίωσής μας, πάνω στο διακόνημα που επιτελούμε, διότι σκέτη αυτοεκτίμηση, ισούται με έπαρση, εγωισμό και αυταρέσκια, ιδιότητες που συχνά πικνά μας εκφράζουν πρέπει να παραδεχτώ...
 

pransot

Πράντζος Σωτήρης
#7
Θλίβομαι όταν ακούω τέτοιες απόψεις, ήταν μάλιστα λόγος για τον οποίο μετά από λίγο καιρό στο φόρουμ ήθελα να μην ξανασυμμετάσχω.
Λυπούμαι γιατί δεν είμαι, ούτε θέλω ποτέ να γίνω επαγγελματία ψάλτης, ούτε νιώθω συνάδελφος με κανέναν ψάλτη. Παρόλο που αμείβομαι με κάποια χρήματα για το διακόνημά μου (και κυρίως για το χρόνο που δίνω και στερώ την οικογένειά μου από την παρουσία μου και όχι για τις γνώσεις ή «υπηρεσίες που παρέχω») αδυνατώ να νιώσω επαγγελματίας. Είναι κατάντια της Εκκλησίας μας ότι υπάρχουν επαγγελματίες «διακονητές» με πρώτους απ’ όλους δυστυχώς τους ιερείς.
Όλοι μας όμως είμαστε εύκολοι στο να κατηγορούμε τους παπάδες, αλλά πολλάκις κάνουμε τα ίδια ή και χειρότερα. Βλέπουμε την Εκκλησία ως Supermarket με το προσωπικό της (παπάς, ψάλτης, νεωκόρος κτλ) και πηγαίνουμε για να πάρουμε αυτό που θέλουμε απαιτώντας το, χωρίς να συμμετέχουμε ενεργά στην εκκλησιαστική ζωή, χωρίς να είμαστε ζωντανά μέλη της Εκκλησίας.
Έχω αντιμετωπίσει κόσμο που μιλάει με απαίτηση στον ιερέα, στον κατηχητή… «Μα γιατί δεν κάνετε αυτό ή εκείνο;» ως υπαλλήλους τους, λες και έχουν υποχρέωση απέναντί τους. Και όλα αυτά ξεκινούν από την επαγγελματική νοοτροπία που έχει επικρατήσει σε πολλούς. Σίγουρα το πρόβλημα δεν ξεκινάει από τους ψάλτες, αλλά αρνούμαι με αυτή τη δικαιολογία να συμμετάσχω σε αυτόν το φαύλο κύκλο.


Λάθος και δεν ισχύει στην πράξη. Ο κανόνας αυτός πρέπει να καταργηθεί και να αντικατασταθεί από νόμου ο οποίος θα κατοχυρώνει τα επαγγελματικά δικαιώματα του ψάλτη τα οποία καταπατώνται από το μύθο περί "κατώτερου κληρικού".
Συμφωνώ ότι το θέμα της χειροθεσίας δε λειτουργεί σήμερα όπως θα έπρεπε, αλλά δεν μπορώ να συμφωνήσω με τα περί «επαγγελματικών δικαιωμάτων». Αν βλέπουμε το διακόνημα του ιεροψάλτη ως επάγγελμα και μόνο, γιατί να μην έχουμε και επαγγελματίες ψάλτες (άριστους γνώστες της μουσικής και αγγελικά λαρύγγια) μη ορθοδόξους; Μπορεί να κατανύσσουν περισσότερο το εκκλησίασμα…

Αυτό είναι όχι προαπαιτούμενο αλλά επιθυμητό. Εδώ κάνουμε κρα να βρούμε 5 ανθρώπους να τους μάθουμε μουσική, πρέπει κιόλας να τους αναγκάσουμε να διάγουν βίο καλογερικό για να τους αφήσουμε να ψάλλουν; Εντελώς σκοταδιστικό και μεσαιωνικό το νόημα της πρότασης του δεσπότη.
Δε μίλησε κανείς για βίο καλογερικό αλλά οπωσδήποτε εκκλησιαστικό, χριστιανικό. Και στην εκκλησία τα πάντα ξεκινούν από τον επίσκοπο, ο οποίος έχει και την ευθύνη. Είναι για εμένα εκκλησιολογικά απαράδεκτο να θέλει ο επίσκοπος να παύσει έναν ψάλτη ή φυσικά και ιερέα και για λόγους νομικούς να μην μπορεί. (Άλλο θέμα είναι το αν ο κάθε επίσκοπος ανταποκρίνεται σωστά στο αξίωμά του). Αυτός είναι υπεύθυνος για το πνευματικό έργο στην επαρχία του σε όλες του τις εκφάνσεις. Ακόμη και ο πρεσβύτερος άνευ επισκόπου δεν έχει ενεργή ιερωσύνη. Στην ουσία είναι βοηθός-εντεταλμένος του επισκόπου. Και θα σηκώσει παντιέρα ο ψάλτης; Ως τι; Τι παραπάνω έχει από το οποιοδήποτε μέλος της εκκλησίας;
Πραγματικά κύριοι εκπλήσσομαι που είστε συνάδελφοι και συμφωνείτε με τέτοια πράματα. Καλή η υπακοή και η ταπείνωση αλλά και λίγη αυτοεκτίμηση δε βλάπτει.

Εγώ στην εκκλησία δε βλέπω κανέναν ως συνάδελφο. Στην εκκλησία έχω αδελφούς και πατέρες. Το αν ο ένας ψέλνει, ο άλλος ανάβει τα καντήλια, άλλος καθαρίζει τα χαλιά, χτυπάει την καμπάνα, κηρύττει το θείο λόγο, βοηθάει στο φιλανθρωπικό έργο ή οτιδήποτε άλλο δεν αλλάζει σε τίποτε την αδελφική και μόνο σχέση μας.
 

nikosthe

Νίκος Θεοτοκάτος
#8
Εξαφορμής του θέματος αυτού, όπου τοποθετήθηκα (γενικώς θετικά) για την εγκύκλιο του Μητροπολίτη Μεσσηνίας, είδα το θέμα αυτό και η σύγκριση των δύο εγκυκλίων είναι δυστυχώς αναπόφευκτη... Συγχωρέστε με που θα επιμείνω, αλλά είναι τέτοια αυτά που γράφονται εδώ πέρα που δεν γίνεται αλλιώς (που είσαι βρε Ευθύμη -Firfiris-, χάθηκες, ωραία τα έγραφες τότε...):
Τὸ κομμάτι αὐτὸ τῆς πνευματικῆς ζωῆς ποὺ ὀνομάζεται θεία λατρεία δὲν θὰ μποροῦσε νὰ ἐπιτελεσθεῖ δίχως τὴν συμμετοχὴ καὶ ὑπεύθυνη διακονία ὑμῶν τῶν ἱεροψαλτῶν. Αὐτὸ ὅμως δὲν ἀποτελεῖ μόνον προνόμιο καὶ δικαίωμα γιὰ σᾶς, ἀλλὰ καὶ συνοδεύεται ἀπὸ κάποιες σημαντικές, ἐκ τῶν ὧν οὐκ ἄνευ, ὑποχρεώσεις.
Η ψαλτική διακονία είναι κάτι στο οποίο τοποθετείται όποιος έχει τις δυνατότητες. Καταρχήν λοιπόν είναι υποχρέωση και όχι προνόμιο, αφού ο ψάλτης δεν μπορεί να λείπει από τις ακολουθίες. Όταν λέμε σε κάποιον που αναλαμβάνει ψαλτήρι "κοίτα, αυτό που κάνεις είναι καταρχήν... προνόμιο και θα πρέπει να μάθεις και τις υποχρεώσεις σου" και μάλιστα... "εκ των ων ουκ άνευ", δεν είναι και ο καλύτερος τρόπος ν' αρχίσεις διάλογο, ειδικά αν το συγκρίνετε με την αρχή τη εγκυκλίου του Μητροπολίτη Μεσσηνίας, που αναφέρει ότι οι ψάλτες "επωμίζονται το καθήκον να διερμηνεύουν τους πιστούς που συμμετέχουν στη λατρευτική σύναξη". Μόνο από την αρχή, φαίνεται η διαφορά αντιμετώπισης που επιδεικνύει ο ένας κι ο άλλος.
Β) Ἡ Ἐκκλησία μας τοὺς ἱεροψάλτες τοὺς βλέπει ὡς κατώτερους κληρικούς, ὄχι ὡς καλλιτέχνες ἢ πολὺ περισσότερο μισθωτοὺς ἐπαγγελματίες. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος ποὺ γιὰ τὴν διακονία τους χρειάζεται ἀπαραιτήτως νὰ ἔχει προηγηθεῖ χειροθεσία ἀναγνώστου μὲ τριχοκουρία (Κανὼν ΛΓ΄ τῆς ἐν Τρούλλῳ
Συνόδου, Πηδάλιον σ. 250‐1) καὶ νὰ φοροῦν κατὰ τὴν τέλεση τῶν ἀκολουθιῶν ράσο. Σύμφωνα μὲ τὸν γνωστὸ καθηγητὴ τῆς Λειτουργικῆς κ. Ἰωάννη Φουντούλη (ΣΥΛΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΟΝ, Εἰσαγωγικὸν σημείωμα ἔκδ. Ἱ. Μ. Σίμωνος Πέτρας Ἁγ. Ὄρους, 1996), «τὸ ἀναγινώσκειν καὶ ψάλλειν ἐπ’ ἐκκλησίαις δίδεται καὶ ἀσκεῖται ὡς χάρισμα, μάλιστα ὑπὸ τοῦ ἀρχιερέως, αὕτη γάρ ἐστι τάξις ἐκκλησιαστικὴ καὶ ἁρμονία» (Ἀποστολικαὶ Διαταγαὶ 3,11).
Δεν θα αμφισβητήσει φυσικά κανείς τον κανόνα μιας Οικουμενικής Συνόδου ή τον κ. Φουντούλη. Το θέμα είναι κατά πόσο τα πράγματα αυτά τηρούνται σήμερα στην πράξη και κατά πόσο μετά από μια περίοδο καθολικής και μακράς αδράνειας εφαρμογής ορισμένων κανόνων μπορεί κάποιος ξαφνικά να απαιτεί την εφαρμογή τους εν μιά νυκτί. Είναι π.χ. γνωστό ότι οι πεζοί θα πρέπει να περνούν το δρόμο μόνο από τις διαβάσεις. Αν όμως σε σταματήσει αστυνομικός και σου κόψει πρόστιμο επειδή δεν πέρασες από διάβαση, η οποία, σημειωτέον, είναι 500 μέτρα παρακάτω, θα έχει μεν τυπικά δίκιο, θα είναι όμως εκτός πραγματικότητας και θα τ' ακούσει από τα ΜΜΕ... (είχε γίνει πριν κάποια χρόνια). Κοιτάξτε λοιπόν πόσο τετράγωνα και ορθολογιστικά απαιτείται από έναν Μητροπολίτη η επιβολή κάποιων κανόνων που στην πράξη η ισχύς τους έχει ατονίσει (δεν ξέρω πόσοι ιεροψάλτες είναι κανονικά χειροτονημένοι, εγώ ας πούμε δεν είμαι) :
Γ) Τὸν ψάλτη δὲν τὸν καθιστᾶ ἱεροψάλτη τὸ πτυχίο του οὔτε τὸ διοριστήριό του ἀλλὰ ἡ ὑπὸ τοῦ ἀρχιερέως χορηγηθεῖσα σὲ αὐτὸν θεία χάρις. Αὐτὸ ἔχει ὡς συνέπεια νὰ ἔχει ἄμεση πνευματικὴ ἐξάρτηση, δηλαδὴ σχέση πνευματικῆς ὑπακοῆς, μὲ τὸν ἐπίσκοπο. Σημαίνει ἐπίσης ὅτι τὸ ἀναλόγιο τοῦ ἀνατίθεται ὑπὸ τοῦ ἐπισκόπου∙ δὲν τὸ διεκδικεῖ οὔτε μὲ χρήματα οὔτε μὲ ἄλλα μέσα οὔτε μὲ δικαστικὲς ἀπειλὲς καὶ ἐκβιασμούς, ὅπως δυστυχῶς ἐνίοτε συμβαίνει.
Λογίζεται επομένως ως συνέπεια της υποτιθέμενης χειροθεσίας η πνευματική υπακοή στον επίσκοπο (άραγε, σύμφωνα με το ορθολογιστικό αυτό σκεπτικό, όποιος δεν έχει χειροθεσία, δεν οφείλει υπακοή;;) και συνέπεια αυτής η άρνηση διεκδίκησης οικονομικών δικαιωμάτων μέσω της δικαστικής οδού, ακόμα κι όταν ο ναός δεν του καταβάλει τη συμφωνηθείσα αμοιβή!! Κανείς μας φυσικά δεν θα θέλει να φτάσει στα δικαστήρια για τέτοιες ιστορίες, άλλο όμως αυτό και άλλο η απαίτηση παραίτησης από τα νόμιμα δικαιώματά σου βάσει της... υπακοής που... προέρχεται από χειροθεσία!! :eek:
Δ) Ἄμεση συνέπεια τῶν παραπάνω εἶναι ὅτι ὁ ἱεροψάλτης ὀφείλει νὰ κυριαρχεῖται ἀπὸ βαθειὰ πίστη καὶ ἐνάρετη ζωή∙ νὰ χαρακτηρίζεται ἀπὸ φόβο Θεοῦ καὶ εὐλάβεια. Προϋπόθεση τῆς διακονίας του εἶναι νὰ εἶναι φιλακόλουθος καὶ ταπεινός. Τὸ ἦθος του πρέπει νὰ εἶναι ἠλεγμένο, ὅπως καὶ τῶν κληρικῶν μας. Ὅταν ὁ λαὸς ἀναφωνεῖ ἄξιος κατὰ τὴν χειροθεσία τοῦ ἀναγνώστου, αὐτὸ δὲν σημαίνει πὼς ὁμολογεῖ ὅτι αὐτὸς δὲν εἶναι παράφωνος καὶ ὅτι ἔχει πτυχίο Βυζαντινῆς Μουσικῆς, ἀλλὰ ὅτι τὸν θεωρεῖ εὐλαβῆ, σεμνὸ καὶ μὲ μαρτυρία καθαρότητος καὶ ἀκεραιότητος. Ἀντιλαμβάνεσθε ὅτι, ἂν ἡ ζωή μας δὲν διακρίνεται γιὰ τὴν καθαρότητα, ἐκκλησιαστικότητα καὶ συνέπειά της, δὲν κάνουμε γιὰ τὸ ἀναλόγιο, ἀκόμη κι ἂν οἱ μουσικές μας γνώσεις καὶ ἡ ποιότητα τῆς φωνῆς μας εἶναι σπάνιες καὶ μοναδικές.
Ἡ θέση τοῦ ἱεροψάλτου εἶναι περίοπτη καὶ τὸ διακόνημά του ἀποτελεῖ μαρτυρία, γι’ αὐτὸ καὶ ἡ ζωή του πρέπει νὰ ἀστράφτει ἀπὸ ἁγνότητα καὶ συνέπεια. Σύμφωνα μὲ τὸν Ἅγιο Συμεὼν Θεσσαλονίκης [...]
Ἡ παλαιὰ δὲ πρωτοχριστιανικὴ ἀντίληψη θέλει τὸν ἀναγνώστη στὸ ρόλο τοῦ εὐαγγελιστοῦ καὶ διατυπώνεται καὶ στὶς Διαταγὲς τοῦ Κλήμεντος Ρώμης [...]
Είναι γνωστό ότι ακόμα κι ΑΝ έχεις δίκιο για κάτι, αν υπερβάλλεις στον τρόπο που το λες, χάνεις το δίκιο σου. Αυτός ο ορυμαγδός ηθικών προτροπών με βαρύγδουπες εκφράσεις ("βαθειά πίστη... ενάρετη ζωή... φόβο Θεού... ευλάβεια... ηλεγμένο ήθος... άξιος... ευλαβής, σεμνός και με μαρτυρία καθαρότητος και ακεραιότητος... μαρτυρία... αγνότητα και συνέπεια"...) σε κάνει να αναρρωτιέσαι αν το πνεύμα της παραίνεσης είναι όντως γνήσιο ή ηθικιστικό... Αν πούμε δηλαδή όλ' αυτά για τους ψάλτες, αναρρωτιέμαι τι θα πρέπει να πούμε για τους ιερείς και τους Μητροπολίτες! Όταν μάλιστα η φιλακολουθία και η ταπεινοφροσύνη τίθενται ως... προϋποθέσεις (!) της ψαλτικής διακονίας, το εύλογο ερώτημα είναι ποιος θα τα διαπιστώσει αυτά, τη στιγμή που σήμερα, στις πλείστες των περιπτώσεων, δεν υπάρχει χειροθεσία αναγνώστη ούτε φυσικά αναφωνήσεις "άξιος" και τέτοια πράγματα. Και φυσικά οποιοσδήποτε ψάλτης να εχειροτονείτο, ο λαός "άξιος" θα φώναζε! Η αναφώνηση αυτή σημαίνει την αναγνωρισιμότητα κι όχι όλ' αυτά τα πράγματα ("ακεραιότητα", "καθαρότητα", "αγνότητα"...), τα οποία ο απλός λαός αγνοεί: αν βλέπεις τον άλλον κάθε Κυριακή στην εκκλησία, τον ξέρεις χρόνια, έχεις μια καλή τυπική σχέση και αν κάποια φορά τον δεις να χειροτονείται αναγνώστης, φυσικά "άξιος" θα φωνάξεις, χωρίς να σκεφτείς όλες αυτές τις ιστορίες!

Θέλω να πω ότι κάποια πράγματα έχουν πάρει σήμερα μια λαϊκή χροιά και απευθύνονται σε απλούς ανθρώπους και όχι επ' ουδενί δεν ερμηνεύονται με την τετράγωνη λογική που χρησιμοποιείται στην εγκύκλιο αυτή. Αναρωτιέμαι, αν κάποιος τηρούσε αυτά κατά γράμμα, εάν θα είχαμε στο Πατριαρχείο ποτέ ψάλτες σαν τον Πρίγγο και το Στανίτσα...
Ε) Ἐκτὸς ὅμως ἀπὸ τὸ ἦθος καὶ τὴν ζωὴ τοῦ ψάλτου, ἀπαραίτητο στοιχεῖο τῆς διακονίας του ἀποτελεῖ καὶ τὸ
ὕφος καὶ ἦθος τῆς ψαλτικῆς του: «Τοὺς ἐπὶ τῷ ψάλλειν ἐν ταῖς Ἐκκλησίαις παραγινομένους, βουλόμεθα μήτε βοαῖς ἀτάκτοις κεχρῆσθαι καὶ τὴν φύσιν πρὸς κραυγὴν ἐκβιάζεσθαι,[...]
Δὲν μποροῦμε συνεπῶς νὰ ψέλνουμε οὔτε ὅσο δυνατὰ ἐπιθυμοῦμε οὔτε ὅ,τι θέλουμε οὔτε σὲ χρόνους καὶ ὕφος ποὺ αὐθαίρετα ἐπιλέγουμε.
Ὁ σκοπός μας ὡς τοπικῆς Ἐκκλησίας εἶναι ἀδιαπραγμάτευτος∙ νὰ δημιουργήσουμε σὲ ὅλους τοὺς ναούς μας, μικροὺς καὶ μεγάλους, ἀτμόσφαιρα κατανύξεως καὶ προσευχῆς. Ἀπαραίτητη προϋπόθεση γιὰ κάτι τέτοιο
εἶναι τὸ ψάλσιμο νὰ εἶναι ταπεινὸ καὶ σεμνό. Σὲ ὁρισμένες περιπτώσεις ναῶν ποὺ ἐπισκέφθηκα μοῦ δημιουργήθηκε τὸ αἴσθημα ὅτι βρίσκομαι στὸ Μέγαρο Μουσικῆς∙ παρτιτοῦρες, πλῆθος μικροφώνων, ἔντονα ἀπηχήματα καὶ ἠλεκτρονικὸ ἰσοκράτημα εἰς ἐπήκοον ὅλων. Αὐτὸ βέβαια δὲν σημαίνει ὅτι ὑποβιβάζουμε τὴν τέχνη∙ κάθε ἄλλο μάλιστα, ἀφοῦ μὲ κάθε τρόπο προσπαθοῦμε νὰ τὴν καλλιεργήσουμε καὶ προαγάγουμε στὴ Μητρόπολή μας. Σημαίνει ὅμως ὅτι ἀρνούμεθα τὴν ἐπιτήδευση, τὴν ἐπίδειξη, τὴν ἔπαρση καὶ τὴν ἀλαζονεία,
τὴν καταστροφὴ τῆς κατανύξεως καὶ τὴν παρεμπόδιση τῆς προσευχῆς.
Δηλαδή, κατά τον Μητροπολίτη, οι "παρτιτοῦρες, πλῆθος μικροφώνων, ἔντονα ἀπηχήματα" (προφανώς κάποιο "Άγια" σε χερουβικό θα άκουσε...) σημαίνουν όχι οργάνωση, αλλά... "ἐπίδειξη, ἔπαρση ἀλαζονεία, καταστροφὴ τῆς κατανύξεως καὶ τὴν παρεμπόδιση τῆς προσευχῆς"!!! Εδώ πέρα κάνουμε αμάν να έχουμε ένα μικρόφωνο παραπάνω, για ν' ακούγεται και το ισοκράτημα, κάνουμε αμάν για να υπάρχουν περισσότερες πάρτες στο ψαλτήρι, για να βλέπουν όλοι, κάνουμε αμάν για να πιάσουμε σωστά το απήχημα και να εισάγουμε στο μέλος που θα ψαλεί και μας λέει κάποιος ότι όλ' αυτά είναι... επίδειξη! Επίδειξη είναι εφόσον γίνονται επιδεικτικά και όχι αυτά καθαυτά. Το ύφος όντως είναι ένα θέμα που οδηγεί σε επίδειξη, σωστά το αναφέρει.

Όσο για το χρόνο, τοποθετήθηκα και στο άλλο θέμα ότι δεν νομίζω ότι είναι υπερβολική απαίτηση να πει ο ιερέας να τελειώσει η εκκλησία έναν ορισμένο χρόνο. Αρκεί αυτός να νοείται χοντρικά και όχι με χρονόμετρο. Και να πάμε 10 λεπτά πιο μετά ή πιο πριν, δε χάλασε ο κόσμος, δεν είμαστε υπολογιστές να μπαίνουμε 8.30 στη λειτουργία "νταν" ή να τελειώνουμε 10 "νταν" ίσα ίσα για να το καυχιόμαστε... Και φυσικά δεν θα πρέπει να υπάρχει παρέμβαση του ιερέα στον τρόπο αξιοποίησης του χρόνου. Αν θα προτιμήσει π.χ. ο ψάλτης να πει κάτι πιο αργά και μετά κάτι πιο σύντομα, αυτό είναι δική του δουλειά, δεν νομίζω ότι έχει λόγο ο ιερέας σ' αυτό, καθότι άπτεται των μουσικών γνώσεων του ψάλτη και της εξοικείωσης που έχει με τα διάφορα μαθήματα. Ο ιερέας μπορεί να του πει, ξέρω 'γω, ότι "θέλω να τελειώσουμε περίπου την τάδε ώρα, κανόνισε εσύ το χρόνο". Έτσι συνεννοούνται οι άνθρωποι. Τέτοιο πνεύμα συνεννόησης όμως δεν βλέπω στην παρούσα εγκύκλιο, η οποία προφανώς στο θέμα του χρόνου θέλει να παρέμβει ακόμα και στα μαθήματα που θα λέει ο ψάλτης...
...δὲν ἐργάζεσθε σὲ μία ἑταιρεία κερδοσκοπική, ἀλλὰ κοπιάζετε καὶ προσφέρετε τὸ ταλέντο σας στὴν ὑπηρεσία τοῦ λαοῦ, ἀπὸ τὴν συνεισφορὰ καὶ προσφορὰ τοῦ ὁποίου ἡ Ἐκκλησία σᾶς ἀποζημιώνει. Στὴν Ἐκκλησία ὅλοι δίνουμε, ποτὲ δὲν ζητοῦμε, ἀλλὰ αὐτὴ κατὰ τὴν φιλότιμη κρίση της προσφέρει.
Μα η υποχρέωση του εργοδότη να πληρώσει τον εργαζόμενο δεν εξαρτάται από την κερδοσκοπική ή μη φύση του νομικού προσώπου! Ο μισθός δηλαδή του ψάλτη κατά την Μητροπολίτη είναι... αποζημίωση (!) και αφήνεται στη... "φιλότιμη κρίση της Εκκλησίας"!! Αν όντως ήταν έτσι τα πράγματα, να σου έλεγαν δηλ. ότι η υποχρέωση του ναού να σε πληρώσει δεν είναι νομική αλλά έγκειται κάθε μήνα στη... "φιλότιμη κρίση" του, δεν ξέρω πόσοι από εμάς θα αναλάμβαναν την υποχρέωση να θυσιάζουν Σαββατοκύριακα και γιορτές, να μην μπορούν να πάνε καν πλήρεις διακοπές με την οικογένειά τους και να ταλαιπωρούν και τη φωνή τους και να έχουν κάποιον από πάνω να τους λέει "στην εκκλησία όλοι δίνουμε, ποτέ δεν ζητούμε, αλλά αυτή κατά τη φιλότιμη κρίση της προσφέρει ό,τι, όποτε και αν θέλει..."

Αναρωτιέμαι πράγματι τι πνεύμα συνεργασίας είναι δυνατό να επιχειρεί να οικοδομήσει ένας Μητροπολίτης με τέτοιες αντιλήψεις.
Εἶναι πολὺ λυπηρὸ ὅτι ἔχει ἐπικρατήσει μία ἀντίληψη κατὰ τὴν ὁποία ἡ Ἐκκλησία λειτουργεῖ μέσα μας ὡς δυναστικὸς ἐργοδότης ἀπὸ τὸν ὁποῖο διεκδικοῦμε ὅσο τὸ δυνατὸν περισσότερα. Κατόπιν τούτου, ἔχω τὴν ἐντύπωση ὅτι ἡ δικαστικὴ διεκδίκηση ὑπέρογκων ἀποζημιώσεων, τὰ ὑβριστικὰ γράμματα, ὁ ξεσηκωμὸς τοῦ κόσμου, οἱ ἀσεβεῖς διαμαρτυρίες ἀποτελοῦν ἐπίμεμπτα στοιχεῖα ἱεροψαλτικῆς συμπεριφορᾶς, ἀσύμβατα μὲ τὸν ἐκκλησιαστικὸ χαρακτήρα τῆς διακονίας μας, ἀποδείξεις παντελοῦς ἀκαταλληλότητος γιὰ τὴν ἀποστολή μας.
Εδώ επαναλαμβάνεται ακόμα μια φορά η αντίληψη πως είναι "επίμεμπτο στοιχείο ιεροψαλτικής συμπεριφοράς" και... "απόδειξη παντελούς ακαταλληλότητος για την αποστολή του ιεροψάλτου" (!!) η νόμιμη διεκδίκηση των δεδουλευμένων! Η Εκκλησία λοιπόν έχει, κατά την εγκύκλιο, δικαίωμα να μη σε πληρώνει ό,τι έχετε συμφωνήσει κι εσύ παράλληλα δεν έχεις δικαίωμα να διεκδικείς τα συμφωνηθέντα!! Περί αυτού πρόκειται στην ουσία, καθώς οι φράσεις που χρησιμοποιούνται "ξεσηκωμός του κόσμου, ασεβείς διαμαρτυρίες" κλπ. είναι γνωστή ρητορική τεχνική και απλώς έχει σκοπό να απαξιώσει κάτι που γράφεται παράλληλα ("διεκδίκηση υπέρογκων αποζημιώσεων"), το οποίο αν γραφόταν αλλιώς (π.χ. "ο μισθός που συμφωνήθηκε") θα έδινε άλλη εικόνα...
Ἀνάλογα θὰ ἦταν ἀνεπίτρεπτη πνευματικὴ ἀδικία οἱ ἱεροψάλτες μας νὰ καταντήσουν ἡ μόνη τάξη ποὺ παίρνει ἀπὸ τὴν ᾿Εκκλησία καὶ διεκδικεῖ. ῾Η συνεισφορά τους συμπορεύεται μὲ τὴν διακονία τῆς ψαλτικῆς. Ἡ διακριτικὴ δὲ ἀμοιβή τους προσφέρεται ὄχι ὡς μισθὸς ἀλλὰ ὡς εὐλογία.
Ἡ ἀμοιβή σας δὲν θέλουμε νὰ στηρίζεται στὸν νόμο, στὰ δικαιώματα ἢ τὶς ὑποχρεώσεις μας, ἀλλὰ στὸ φιλότιμό μας καὶ στὴν αἴσθησή σας ὅτι δὲν ἐργάζεσθε στὴν Ἐκκλησία, ἀλλὰ τὴν διακονεῖτε, ὅπως κι ἐμεῖς.
Το θέμα δεν είναι πού θέλει κάποιος να στηρίζεται η αμοιβή ή πού θεωρεί ότι στηρίζεται. Εγώ λ.χ. θεωρώ ότι η ψαλτική είναι μεράκι και η αμοιβή στηρίζεται στη δέσμευση που αναλαμβάνεις. Όμως το ότι υπάρχει νόμος που τα ορίζει αυτά, είναι μια πραγματικότητα. Κι ενώ προηγουμένως στην ερμηνεία των αποστολικών κανόνων ο Μητροπολίτης ακολουθεί τετράγωνη λογική, προξενεί ιδιαίτερη εντύπωση το γεγονός ότι στην ερμηνεία του νόμου η λογική του είναι εξαιρετικά αφαιρετική! Από πότε ο μισθός του ιεροψάλτη λογίζεται ως "διακριτική" (!) αμοιβή και ως... "ευλογία" που ΑΝ θέλει τη δίνει η εκκλησία;; Σαφώς η εκκλησία έχει τη δική της λογική, η οποία μπορεί να είναι μάλιστα πολλές φορές και αντίθετη με τον κοσμικό νόμο, όταν όμως δεν συμβαίνει αυτό και ο νόμος γίνεται αποδεκτός σε όλα τα επίπεδα, δεν μπορεί να τον δεχόμαστε όπου μας συμφέρει κι εκεί που θέλουμε να ελέγξουμε καλύτερα τα πράγματα να υποτιμάται και να παραγνωρίζεται η υποχρέωση τήρησης του νόμου! Ο μισθός λοιπόν είναι ΚΑΙ δικαίωμα εκ του νόμου και η Εκκλησία μάλιστα θα ήταν η πρώτη που θα έπρεπε να το τηρεί κι όχι μέσα από εγκυκλίους να υποτιμά το νόμο και να ισχυρίζεται ότι όποτε θέλει πληρώνει τον ψάλτη κι όποτε θέλει όχι!
Θ) Τέλος, πρὸς ἐξυπηρέτησιν τῶν παραπάνω στόχων, ὅπως ἴσως οἱ περισσότεροι γνωρίζετε, ἡ Ἱερὰ Μητρόπολή μας ἔχει προσλάβει καὶ πρωτοψάλτη τοῦ Μητροπολίτου, τὶς λεπτομέρειες τῆς διακονίας τοῦ ὁποίου καὶ μπορεῖτε νὰ δεῖτε στὴ συνοδευτικὴ ἐγκύκλιο.
Αυτό κι αν είναι... Από τη μια θεωρείται υπερβολή η χρήση πάρτας και πολλών μικροφώνων, πράγματα που διευκολύνουν την καλή εκτέλεση, από την άλλη είναι σαν να λέει ο Μητροπολίτης ότι "επειδή δεν ξέρετε να ψέλνετε κι εγώ δεν μπορώ να σας ακούω, θα φέρω δικό μου ψάλτη όπου πηγαίνω"!! Απ'τη μια δηλαδή είναι αντίθετος με πρακτικές που διευκολύνουν τη σωστή εκτέλεση, από την άλλη την αποζητάει όμως! Το τι προβλήματα φυσικά έχει προκαλέσει στους συναδέλφους αυτή η ακατανόητη στάση, καλύτερα να μην το αναφέρουμε, έχω ακούσει πολλές ιστορίες... Και είναι λογικό, καθότι δεν είναι καθόλου κομψό να πάει ο οποιοσδήποτε καλός και κορυφαίος ψάλτης και με το έτσι θέλω να πει στον ψάλτη του ναού "Σε παρακαλώ κατέβα από τη θέση του, θα ψάλω εγώ γιατί έτσι είπε ο Μητροπολίτης"!! Όσο διακριτικός και να είσαι, πώς να πεις τέτοιο πράγμα;;

Συνάδελφοι, έδειξα με το μήνυμά μου αυτό ότι έχω όλη την καλή διάθεση να δω θετικά τις παραινέσεις ενός Μητροπολίτη προς τους ψάλτες της Μητρόπολής του, εφόσον είναι καλόπιστες. Η εγκύκλιος αυτή όμως καλλιεργεί ένα κλίμα αντιπαλότητας με τους ψάλτες. Με τέτοιες προκλητικές εγκυκλίους θεωρώ ότι δεν μπορούμε να συμφωνήσουμε με τίποτα. Ούτε χρειάζονται βέβαια από την άλλη άσκοπες αντιδράσεις. Σε τέτοιες περιπτώσεις που βλέπεις ότι δεν υπάρχει συνεννόηση σε επίπεδο Μητρόπολης, απλώς κάνεις τη δουλειά σου στο ναό, φροντίζεις με τη στάση σου να συνεννοείσαι καλά με τον προϊστάμενό σου ιερέα (το θεωρώ απίθανο να είναι όλοι της ίδια λογικής με την εγκλύκλιο αυτή...) και να αναιρέσεις στην πράξη το κλίμα αντιπαλότητας που προωθούν οι ανώτεροί σου. Από και και πέρα, αν ο ναός αθετεί τις υποχρεώσεις του, απλώς αποχωρείς εν ειρήνη και χωρίς εντάσεις και πας αλλού. Τίποτα παραπάνω.
 

Laosynaktis

Παλαιό Μέλος
#9
Σήμερα διάβαζα στο τραίνο το βιβλιαράκι του R. Taft "The Byzantine Rite. A short History". Σημειώνει (σ. 35) την μεγάλη σημασία που είχε η ιδια η αρχιτεκτονική μορφή της Αγίας Σοφίας στην λειτουργική θεολογία και την λατρεία (Both the shape of the Byzantine Rite and the vision of its meaning-enacted on a smaller scale in later buildings-were determined in this cathedral church). Αν ο Ιουστινιανός δεν πλήρωνε, θα υπήρχε; Θα έφτανε μόνο η τέχνη, το μεράκι, η πίστη κλπ των αρχιτεκτόνων;
Νομίζω ότι πρόκειται-δυστυχώς- για μια ακόμη ηθικιστική εγκύκλιο, χωρίς μεράκι, χωρίς εκείνο το κάτι που πάει πέρα από τους κανόνες. Όσο για αγάπη....δεν ξέρω, αλλά νομίζω ότι θα κριθούμε όλοι μας και βάσει του αν δώσαμε και κανα ποτήρι νερό ή κανα κομμάτι ψωμί. Και πολλοί ψάλτες εξοικονομούν αυτά τα αγαθά μέσα και από αυτή την υπηρεσία τους στο ναό. Θα πρέπει να τους το αποστερήσει κανείς αυτό ή να τους κάνει να νοιώθουν ένοχοι ή και αμαρτωλοί, αν το ζητήσουν; Ισχύει το "ο εν τω ναώ εργαζόμενος εκ του ναού εσθιέτω" ή κάνω λάθος; Ή μήπως δεν έγραψε ο Μ. Βασίλειος λόγο κατακρίνοντας την αποστέρηση του μισθού των εργατών; Αλλά, ξέχασα, οι ψάλτες δεν είναι εργάτες.
 
#10
Προσωπική άποψη: Η λύση σε όλα τα εκκλησιαστικά (και στα ιεροψαλτικά) προβλήματα στην εποχή μας είναι ο χωρισμός Εκκλησίας-Κράτους. Τότε στην Εκκλησία θα χωριστεί η ήρα από το στάρι. Και όσοι μείνουν θα αντιμετωπίζουν ο ένας τον άλλο όπως πρέπει...(Και φυσικά οι επίσκοποι που δε θα πετάξουν τα ράσα τους λόγω διακοπής μισθοδοσίας θα ειναι "επί σκοπόν" όντως και "πάντων διάκονοι" και οι ιερείς "έις τον αιώνα κατά την τάξην Μελχισεδέκ" και οι ψάλτες φορείς του "ψαλώ τω Θεώ μου έως υπάρχω" με χαρτζιλίκι ή χωρίς μεγάλο μισθό). Εν ολίγοις κάτι τέτοιο θα συντελέσει στην εξάλειψη του παποκαισαρισμού και του εμπορ'ιου των μυστηρίων. Και φυσικά του επάρατου ηθικοευσεβισμού , που αποπνέουν τέτοιες εγκύκλιοι).
 

Johnsteff

Στεφούλης Ιωάννης
#13
Και επειδή ο Πασχάλης Τερζής εχρημάτισε ιεροψάλτης και από τους καλούς μαθητές του Άρχοντα Καραμάνη
θα παρακαλέσω να ανεβάσει κάποιος να ακούσουμε κάτι από τον προαναφερθέντα "ψάλτη του Μητροπολίτου Μεσογαίας".
Έτσι για να συγκρίνουμε και να μαθαίνουμε.
Αν υπάρχει και video ακόμα καλύτερα.
 

nicos

Νικόλαος Κουμαραδιός
#14
Δυστυχώς η ανασφάλεια πολλών κληρικών έχει ως αποτέλεσμα τέτοιες εγκυκλίους...φοβούνται να διαλεχθούν, φοβούνται να αντιμετωπίσουν προβλήματα, φοβούνται...και σου λένε: κάνε υπακοή και μη ρωτάς, μην ζητάς, μην κρίνεις, μην...
Που ζούμε; στο μεσαίωνα; δυστυχώς έτσι δεν πάμε μπροστά...
όσο οι ιερείς μας αναγορεύονται σε αυθεντίες επι παντός επιστητού, τόσο τα πράγματα γίνονται χειρότερα...
 

nicos

Νικόλαος Κουμαραδιός
#15
θα παρακαλέσω να ανεβάσει κάποιος να ακούσουμε κάτι από τον προαναφερθέντα "ψάλτη του Μητροπολίτου Μεσογαίας".
Έτσι για να συγκρίνουμε και να μαθαίνουμε.
Αν υπάρχει και video ακόμα καλύτερα.
Οι ευλαβείς άνθρωποι δεν κάνουν τέτοια πράγματα...
ηχογραφήσεις, βίντεο...αυτά είναι για τους εγωιστές και κοσμικούς... :):)
 

Λεωνίδας

Λεωνίδας Γαρουφαλῆς
#16
Αγαπητοί μου φίλοι, δεν θα μπω σε αντιπαράθεση επιχειρημάτων, απλά θέλω να σας πω ότι από τότε που διάβασα την εγκύκλιο αυτή του επισκόπου Μεσογαίας (τον οποίο εκτιμώ) είδα με τελείως διαφορετική οπτική ματιά το ζήτημα της επαγγελματικής σχέσης με το αναλόγιο, αποφεύγοντας πλέον έριδες περί χρημάτων υποχρεώσεων κ.α. συναφών ζητημάτων και παραμένοντας ειρηνικός και φιλικός στις σχέσεις με τους ιερείς.

Αν, φυσικά, κάπου αντιληφθώ στρεβλή αντιμετώπιση, θα πάρω το καπελλάκι μου και θα αποχωρήσω, δίνοντας τόπο στην οργή. Άλλωστε και ο λόγος του Θεού στην Παλαιά Διαθήκη γράφει "μη έλεγχε κακούς, ίνα μη μισήσωσί σε".
 

Johnsteff

Στεφούλης Ιωάννης
#17
Σοβαρολογώ
και περιμένω να ακούσω τον ψάλτη
που κατεβάζει τους συναδέλφους του
από τα στασίδια
για να τους δείξει το ορθόν και το δέον.
Πέραν του όλως ξεχωριστού (λειτουργικού) ήθους που προαπαιτείται
για τοιούτον τι
είναι και τόσο σπουδαίος ψάλτης
ή η δύναμή του είναι (κατά το άσμα) μόνον "δανεική";

Ας τον ακούσουμε λοιπόν.
Κι ας μάθουμε το ὀνομά του.
 

Panagiotis

Γενικός συντονιστής
#18
Η εγκύκλιος αυτή εξεδόθη εν έτει 2006. Από τότε πέρασαν τέσσερα χρόνια. Οπότε ίσως ο θεσμός του συνοδού του Μητροπολίτη ψάλτη να μην υπάρχει πλέον. Μην ξεχνάτε ότι η Μητρόπολις Μεσσογαίας έχει στην περιφέρειά της και χωριά και κωμοπόλεις στους ναούς των οποίων ενδέχεται να διακονούν και συνάδελφοι πρακτικοί ή περιορισμένης μουσικής παιδείας, αδαείς περί την τάξη της Αρχιερατικής λειτουργίας κλπ. Οπότε ας μην είμαστε τελείως αρνητικοί. Στη Μητρόπολη λειτουργεί και σχολή βυζαντινής μουσικής.

Θα είχε ενδιαφέρον εάν κάποιο μέλος διακονεί σε ναό της επαρχίας αυτής ώστε να μας ενημερώσει για το τι συμβαίνει τώρα, εν έτει 2010.

Επίσης να υπενθυμίσω στα αγαπητά μέλη ότι τα σχόλιά των περί της εν θέματι εγκυκίου εκτός του παρόντος φόρουμ μπορούν να τα απευθύνουν στον συντάκτη της εγκυκλίου μέσω της ιστοσελίδος της Μητροπόλεως. - βλ. http://www.imml.gr/webpages/homeall.htm

Εάν θα λάβουν απάντηση δεν το γνωρίζω: εγώ προ δύο ετών είχα στείλει email -όχι στον ίδιο τον Σεβασμιώτατο αλλά στην ιστοσελίδα αυτή πάντως (για το οποίο έλαβα και αναφορά παράδοσης :rolleyes:) ζητώντας πληροφορίες περί του τρόπου προμηθείας της ακολουθίας του Αγ. Μιχαήλ Χωνιάτη αλλά δεν έλαβα καμία απάντηση!
 
Last edited:

Johnsteff

Στεφούλης Ιωάννης
#19
είναι σαν να λέει ο Μητροπολίτης ότι "επειδή δεν ξέρετε να ψέλνετε κι εγώ δεν μπορώ να σας ακούω, θα φέρω δικό μου ψάλτη όπου πηγαίνω"!![/B] Απ'τη μια δηλαδή είναι αντίθετος με πρακτικές που διευκολύνουν τη σωστή εκτέλεση, από την άλλη την αποζητάει όμως! Το τι προβλήματα φυσικά έχει προκαλέσει στους συναδέλφους αυτή η ακατανόητη στάση, καλύτερα να μην το αναφέρουμε, έχω ακούσει πολλές ιστορίες... Και είναι λογικό, καθότι δεν είναι καθόλου κομψό να πάει ο οποιοσδήποτε καλός και κορυφαίος ψάλτης και με το έτσι θέλω να πει στον ψάλτη του ναού "Σε παρακαλώ κατέβα από τη θέση του, θα ψάλω εγώ γιατί έτσι είπε ο Μητροπολίτης"!! Όσο διακριτικός και να είσαι, πώς να πεις τέτοιο πράγμα;;
.
Συμπεραίνω ότι ο κ. Θεοτοκάτος -και άλλοι πιθανώς από το Ψαλτολόγιον-γνωρίζουν ότι όντως έτσι συμβαίνει και προξενούνται και τριβές.
Λίγες πληροφορίες δεν βλάπτουν αλλά μάλλον ωφελούν.

Συνεχίζουμε να αναμένουμε.
Ας βγεί κι ο ίδιος ο περί ού ο λόγος κύριος να μας πεί.
 

kostaeri

Μπουσδέκης Κώστας
#20
Αυτό δε συμβαίνει πλέον, εδώ και χρόνια... Η δύναμη του ψάλτη είναι-θεωρώ- αρκετή, και όχι "δανεική". Εγώ πάντως δε θα αναφέρω όνομα...
 
Top