Εξέλιξη της απολύσεως

Ἐρασιτέχνης

Well-known member
Μὲ ἀφορμὴ τὸ θέμα αὐτὸ ἀντιλαμβάνομαι πὼς ἡ διάκριση μεταξὺ μικρᾶς καὶ μεγάλης ἀπολύσεως εἶναι μᾶλλον μεταγενέστερη. Μὲ μία πρόχειρη ἔρευνα ὑποψιάζομαι πὼς ἡ λεγόμενη μικρὴ ἀπόλυση τοῦ ΤΜΕ ἴσως ἦταν ὁ ἀρχικὸς τύπος, καθὼς ἐμφανίζεται σχεδὸν αὐτούσιος στὴν Διάταξη τῆς Ἱεροδιακονίας τοῦ Μεγάλου Εὐχολογίου (ἴσως καὶ στὴν ἀπόλυση τοῦ ἑσπερινοῦ τῆς γονυκλισίας). Ἡ μεγάλη πιθανῶς ἀπέκτησε τὴν μορφή της κατ`επίδρασιν του Σῶσον ὁ Θεὸς τὸν λαόν σου. Ἡ ἐρώτησή μου εἶναι ἂν ὑπάρχει κάποια ἔρευνα ποὺ ἀσχολεῖται μὲ τὴν ἱστορικὴ ἐξέλιξη αὐτῶν τῶν κειμένων καὶ τῶν προσθαφαιρέσεών τους. Λ.χ. οἱ ἀναφορὲς στὸν Σταυρὸ δὲν ὑπάρχουν στὸ ΤΑΣ, τὶς βρίσκουμε ὅμως στὸ Μέγα Εὐχολόγιον, χωρὶς ὅμως νὰ ἐπηρεάζουν τὸν τύπο τῆς ἀπολύσεως στὸ τελευταῖο.
 
Ἡ ἀρχικὴ ἀπόλυση ἦταν:

«Χριστὸς ὁ ἀληθινὸς Θεὸς ἡμῶν τῇ πρεσβείᾳ τῆς παναχράντου αὐτοῦ μητρὸς καὶ τοῦ ἁγίου ἐν ᾧ γίνεται ἡ ἀκολουθία καὶ πάντων αὐτοῦ τῶν ἁγίων ἐλεήσει καὶ σώσει τὰς ψυχὰς ἡμῶν ὡς ἀγαθὸς καὶ φιλάνθρωπος»

(χφφ. Paris. Coisl. gr. 213 Κωνσταντινουπολιτικὸ εὐχολόγιο Στρατηγίου τοῦ ἔτους 1027 φ. 22r, Κρυπτοφέῤῥης Γ. β. I εὐχολόγιο μεταξὺ τῶν ἐτῶν 1253-1300 φ. 88v).


Βλ. Π. Τρεμπέλα Αἱ τρεῖς λειτουργίαι σσ. 158-160. Δὲν γνωρίζω εἰδικὴ μελέτη.


Σὲ ποιά σημεῖα τοῦ ΤΑΣ καὶ τοῦ Μεγάλου Εὐχολογίου ἀναφέρεσθε;
 
Ἡ ἀρχικὴ ἀπόλυση ἦταν:

«Χριστὸς ὁ ἀληθινὸς Θεὸς ἡμῶν τῇ πρεσβείᾳ τῆς παναχράντου αὐτοῦ μητρὸς καὶ τοῦ ἁγίου ἐν ᾧ γίνεται ἡ ἀκολουθία καὶ πάντων αὐτοῦ τῶν ἁγίων ἐλεήσει καὶ σώσει τὰς ψυχὰς ἡμῶν ὡς ἀγαθὸς καὶ φιλάνθρωπος»

(χφφ. Paris. Coisl. gr. 213 Κωνσταντινουπολιτικὸ εὐχολόγιο Στρατηγίου τοῦ ἔτους 1027 φ. 22r, Κρυπτοφέῤῥης Γ. β. I εὐχολόγιο μεταξὺ τῶν ἐτῶν 1253-1300 φ. 88v).


Βλ. Π. Τρεμπέλα Αἱ τρεῖς λειτουργίαι σσ. 158-160. Δὲν γνωρίζω εἰδικὴ μελέτη.


Σὲ ποιά σημεῖα τοῦ ΤΑΣ καὶ τοῦ Μεγάλου Εὐχολογίου ἀναφέρεσθε;
Στὴν Διάταξη τῆς Ἱεροδιακονίας γιὰ τὴν ἀπόλυση καὶ στὸ β´ κεφάλαιο γιὰ τὸ Σῶσον ὁ Θεὸς τὸν λαόν σου.
 

Attachments

  • Screenshot 2025-10-27 204323.png
    Screenshot 2025-10-27 204323.png
    87.5 KB · Views: 22
  • Screenshot 2025-10-27 204740.png
    Screenshot 2025-10-27 204740.png
    67 KB · Views: 23
  • Screenshot 2025-10-27 205145.png
    Screenshot 2025-10-27 205145.png
    77.7 KB · Views: 23
  • Screenshot 2025-10-27 205412.png
    Screenshot 2025-10-27 205412.png
    443.2 KB · Views: 22
Back
Top