Δημήτριος Ταμίας, πρωτοψάλτης Χάνδακος Κρήτης (δράση α' μισό 17ου αι.)

Klaus Vlastos

Infant Member
Βιογραφικές πληροφορίες




Γενικά στοιχεία
(από τη διδακτορική διατριβή: "Η Άνθηση της Ψαλτικής Τέχνης στην Κρήτη", Εμμανουήλ Γιαννόπουλου, σελ. 185-186)


... Δημήτριος Ταμίας (και όχι Νταμίας⁴²⁰) ήταν, όπως είδαμε, μαθητής του Βενεδίκτου Έπισκοποπούλου στα τέλη τού ΙΣΤ' και τις αρχές του ΙΖ' αιώνα σύμφωνα με την μαρτυρία του Μαρίνου Τζάνε Μπουνιαλη, όποιος
τον παρουσιάζει ώς το καύχημα του Χάνδακα, ασφαλώς χάρη στην παιδεία του και τις μουσικές του ικανότητες⁴²¹. Ανέλαβε την πρωτοψαλτία στο
Χάνδακα στις 8 ’Ιουνίου του 1610 μετά απο τη σύμφωνη γνώμη του πρωτοπαπά της πόλης Ανδρέα Αμοραίου⁴²². Στο έγγραφο το όποιο μαρτυρεί για
το γεγονός, χαρακτηρίζεται ως νεαρός διάκονος⁴²³ (ένα αξίωμα το όποιο δεν αναφέρεται σε κανένα χειρόγραφο με μέλη Κρητών) και ως ικανότατος
μουσικός. Το ότι ήταν όμως νεαρός (όχι πάνω από 25-28 χρόνων) είναι σίγουρο, αφού γνωρίζουμε με βεβαιότητα ότι ζει το έτος 1649 και ίσως και ύστερότερα.
Αναφέρθηκε στα εισαγωγικά του κεφαλαίου ότι επίσημος ναός των ορθοδόξων ήταν η Κυρία των Αγγέλων καί έκφράστηκε με βεβαιότητα ότι εκεί έψαλλε και Ταμίας. Ωστόσο, κοντά στις μαρτυρίες που παρατέθηκαν για το θέμα υπάρχουν και αντιρρήσεις σχετικά με τον ναό ο οποίος αποτελούσε την «μητρόπολη» των ορθοδόξων. Σύμφωνα με τις αντιρρήσεις αυτές, ο ναός της Κυρίας των Αγγέλων συνδέεται περισσότερο με την ιερατική
οικογένεια των Αμοραίων, παρά με την έδρα του πρωτοπαπά⁴²⁴. Τό έγγραφο όμως με βάση το οποίο εμφανίζεται Ανδρέας Αμοραίος (πρωτόπαπας για
τον οποίο γνωρίζουμε ότι υπηρετούσε στον ναό αυτό) να δίνει την συγκατάθεσή του για την εκλογή του Ταμία στο αξίωμα του πρωτοψάλτη, νομίζουμε
ότι συνηγορεί στο ότι εκεί ήταν πράγματι έδρα των ορθοδόξων. Είδηση περί του θανάτου του Ταμία με χρονολογία χωρίς, δεν έχουμε πουθενά. Ακόμη και στα χειρόγραφα του μαθητή του ιερομονάχου Γερασίμου Υαλινά του Σιναΐτου των ετών 1657-1662 όπου και εκθειάζεται με πολλά κοσμητικά έπίθετα, δεν δίδεται το παραμικρό στοιχείο για το αν ζεί ή πέθανε.
"Ομως, το να ζει ακόμη πενήντα και παραπάνω χρόνους μετά την ανάληψη της πρωτοψαλτίας, είναι κάτι που δεν μπορεί νά αποκλειστεί. "Ισως γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο να λείπει όποιαδήποτε σχετική με τον θάνατό του αναφορά από τούς κώδικες του Γερασίμου. Μάλιστα, τρόπος με τον οποίο γράφει τελευταίος στον κώδικα Σινά 1452 του 1661 (φ. 217α: «ειρμοί ασματικοί ποιηθέντες παρά του ευκλεεστάτου και εν μουσικοίς άκρου μουσικωτάτου κυρίου κυρίου Δημητρίου του Ταμία, του της των Κρητών μητροπόλεως αξιωτάτου
και μουσουργωτάτου α' ψάλτου, ανδρός έλλογιμωτάτου και της ... μουσικής κοινού διδασκάλου»), ενισχύει την θέση οτι ο Ταμίας ζει ακόμη αυτήν τήν χρονιά, ασφαλώς σε προχωρημένη ήλικία. ..

_________________
422. Ν. Παναγιωτάκη, «Μαρτυρίες...», σ. 125.
423. Ν. Παναγιωτάκη, αύτόθι.
424. Μαρ. Μονδέλου, «'Η δίκη τοϋ πρωτοπαπά...», σ. 353, ύποσ. 11.
 
Εργογραφία

• σύνθεση της Κυριακής Προσευχής «Πάτερ ἡμῶν», ήχος α', δίχορον (..υπάρχει σε κώδικες Ιβήρων, Σινά, Λίβερπουλ, Πάτμου, Πάντοβας..)
Από εδώ: https://eclass-b.uoa.gr/modules/document/file.php/MUSIC264/Cretan Pater noster_Kritikou.pdf

• «Τὸ Εἴη τὸ ὄνομα Κυρίου καθὼς ψάλλεται παρὰ Δημητρίου Ταμία»
(Η σύνθεση σώζεται σε μουσικό χειρόγραφο της Sydney Jones Library του Πανεπιστημίου του Liverpool, στη συλλογή Mayer).

Από εδώ: https://local-liturgical-repertories.music.uoa.gr/s/el-crete/item/2084


Κι άλλες πολλές μελοποιήσεις του βρίσκονται καταγεγραμμένες στη διδακτορική εργασία του κ. Εμμανουήλ Γιαννόπουλου
"Η Άνθηση της Ψαλτικής Τέχνης στην Κρήτη (1566-1669)"

(σελ.186-220)
 
Back
Top