Ανεπανάληπτες Ηχογραφήσεις

Johnsteff

Στεφούλης Ιωάννης
#1
Από το προσωπικό αρχείο ηχογραφήσεων του Δημήτρη Κακανά, ο οποίος υπήρξε επί επτά έτη Λαμπαδάριος του δάσκαλου, έκανα μια επιλογή σπουδαίων εκτελέσεων του δάσκαλου, τις οποίες και ανεβάζω εδώ. Πρόκειται κυρίως για μαθήματα από τον πρώτο κατανυκτικό εσπερινό του 1983, και από μια Κυριακή πλ β, μάλλον και αυτή το 1983 (ίσως και λίγο παλαιότερη). Ειδικά εκπληκτικό είναι το Μη αποστρέψης, το οποίο και λέει μόνος του ο δάσκαλος, ενώ υποδειγματική είναι η εκτέλεση του Έλαμψεν. Όμως, κατά την ταπεινή μου γνώμη, Πάντων προστατεύεις σαν κι αυτό ούτε ακούσατε ποτέ, και ούτε νομίζω πως θ' ακούσετε.
Καλή ακρόαση.
 

Attachments

Johnsteff

Στεφούλης Ιωάννης
#2
Και μια και ο λόγος για το "Πάντων προστατεύεις" σας παραθέτω θέσεις καταγεγραμμένες με ακρίβεια υπό μνήμης από το φίλο Παναγιώτη Μαρούδα, έτσι όπως μοναδικά απέδωσε το μάθημα ο Δάσκαλος σε κάποιον Κατανυκτικό γύρω στο '80 που δυστυχώς δεν ηχογραφήθηκε. Ο καταγράψας πιστοποιεί ότι εκείνη ήταν η πιο σημαντική ερμηνεία που είχε δια ζώσης ακούσει από το μεγάλο Καραμάνη.
Φυσικά ουδέποτε στο αναλόγιο του Καραμάνη ανοιγόταν μουσικό βιβλίο. Κατείχε πάντα τα ψαλλόμενα από στήθους και όχι μόνον: Μπορούσε να αποδώσει το ίδιο μάθημα σε διάφορους αναλυτικούς τύπους και συχνά δοκιμάζαμε εκπλήξεις ακούγοντας διαφορετικές αναλύσεις και "κοψιά" ερμηνείας. Και όταν "μεράκλωνε" στο καφενείο μας έλεγε ακόμα περαιτέρω θέσεις και αναλύσεις. Τι κρίμα που τόσοι μεγάλοι ψάλτες και καλλίφωνοι δεν αξιοποίησαν όλον αυτό τον αναλυτικό-ερμηνευτικό πλούτο, αν και τα βιβλία του είναι ωραιότατες καταγραφές. Και η μνήμη του: μπορούσε να γράψει πολλών σελίδων κράτημα (όπως του Χουρμουζίου σε Γ΄ή του Πέτρου σε ΠΛ Α΄) αναλελυμένο (και πάντοτε σε τρίσημο μεταφερόμενο) ή οποιοδήποτε βαρύ μάθημα στο χαρτί με ταχύτητα στενογράφου σιγοσφυρίζοντάς το!

Υ.Γ. Ο φίλος Παναγιώτης ζητάει συγγνώμη για τη χειρόγραφη παρουσίαση των θέσεων.
 

Attachments

Last edited:

Johnsteff

Στεφούλης Ιωάννης
#3
Οι ίδιες θέσεις με διόρθωση ενός λάθους αντιγραφής από το χαρτί. Δεν είναι εύκολο να γράφεις βυζαντινή με ζωγραφική. Συγγνώμη.
 

Attachments

T

Tzanakos_B

Guest
#4
Από το προσωπικό αρχείο ηχογραφήσεων του Δημήτρη Κακανά, ο οποίος υπήρξε επί επτά έτη Λαμπαδάριος του δάσκαλου, έκανα μια επιλογή σπουδαίων εκτελέσεων του δάσκαλου, τις οποίες και ανεβάζω εδώ. Πρόκειται κυρίως για μαθήματα από τον πρώτο κατανυκτικό εσπερινό του 1983, και από μια Κυριακή πλ β, μάλλον και αυτή το 1983 (ίσως και λίγο παλαιότερη). Ειδικά εκπληκτικό είναι το Μη αποστρέψης, το οποίο και λέει μόνος του ο δάσκαλος, ενώ υποδειγματική είναι η εκτέλεση του Έλαμψεν. Όμως, κατά την ταπεινή μου γνώμη, Πάντων προστατεύεις σαν κι αυτό ούτε ακούσατε ποτέ, και ούτε νομίζω πως θ' ακούσετε.
Καλή ακρόαση.
Κύριε Γιάννη Στεφούλη εν Χριστώ αδελφέ , Χριστός Ανέστη !! Μόλις άκουσα από τον αείμνηστο και ανεπανάληπτο Δάσκαλό μας , το ''Πάντων προστατεύεις αγαθή... '' και ειλικρινα δάκρυσα.... Είχα την τιμή και την ευλογία , το [ 1973 ] να τον φιλοξενήσω στο Αναλόγιό μου , στο Μητρ. Ναό Σπάρτης , όπου έψαλλε πολλές φορές και τον απολάμβανα , ψάλλοντας αριστερά του ή συμψάλλοντας..!! Το έχω γράψει ΕΔΩ , στο Ψαλτολόγιον ότι στην Ελλάδα υπήρξε ο μεγαλύτερος Ερμηνευτής και Δάσκαλος , όλων των εποχών !!! Ασυναγώνιστος στα στιχηραρικά και Παπαδικά Μελωδήματα..!!! Τεράστια μνήμη , χωρίς να κάνει το παραμικρό λάθος..!!! Μόνον ο Μεγάλος Πρίγγος , τον οποίο σεβόταν πολύ , είχε τα ίδια Χαρίσματα , υπερέχοντας μονον στην υψιφωνία.. Σε ευχαριστώ για την ανάρτηση αυτων των ύμνων..!!!! Φιλικά Βασιλειος Τζανάκος.
 

Johnsteff

Στεφούλης Ιωάννης
#5
Ένα ακόμα μικρό (χειρόγραφο φεύ!) δωράκι:
Το "ΣΕ ΥΜΝΟΥΜΕΝ" σε ΠΛ Β΄του Καραμάνη καταγεγραμμένο με ακρίβεια από ζωντανές εκτελέσεις του μακαριστού Άρχοντος υπό του φίλου Παναγιώτη Μαρούδα.

ΣΗΜ. Εφιστούμε την προσοχή στο "Σοί" όπου πολλοί συνάδελφοι εκτελούν τον άνω Γα φθόγγο σε απόσταση (διάστημα) από τον άνω Πα ίδια με αυτήν που έχει ο κάτω Γα από τον κάτω Πα, δηλαδή σαν να ήταν ο ήχος στο διαπασών σύστημα. Το ορθό είναι να νοείται ο άνω ΠΑ ως ΔΙ και ο άνω ΓΑ ως ΖΩ του σκληρού χρωματικού πενταχόρδου. Η διαφορά ακουστικά είναι μεγάλη. Το αυτό συμβαίνει και σε κάποια σημεία του ακολουθούντος "ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ". Στενοχωριόταν πολύ με αυτό το θεωρητικό και πρακτικό λάθος ο Καραμάνης.
 

Attachments

Johnsteff

Στεφούλης Ιωάννης
#6
Και κάτι πιο ...ζόρικο και επίκαιρο για την Κυριακή των Μυροφόρων, από καταγραφή Παναγιώτου Μαρούδα εκτελέσεων του Καραμάνη. Ελπίζω να μην έγιναν λάθη ...ζωγραφικής.
 

Attachments

Last edited by a moderator:

Johnsteff

Στεφούλης Ιωάννης
#7
Συνεχίζουμε με το εξαιρετικό ΣΕ ΥΜΝΟΥΜΕΝ ΠΛ Α΄Κανελλίδου-Καραμάνη, έτσι όπως το απέδιδε ο Δάσκαλος (ακόμα και με τα ισοκρατήματα που ήθελε) σε ακριβή καταγραφή Παναγιώτου Μαρούδα (σε ζωγραφική πάλι).

Υ.Γ. Θα εκτιμούσαμε πολύ αν βρισκόταν κάποιος να δακτυλογραφήσει σε βυζαντινό πρόγραμμα τα λίγα ψάλματα που σας παραθέτουμε, τα οποία αποτελούν μυητικά ξεκλειδώματα της τέχνης του Καραμάνη.
 

Attachments

ARGITAN

Παλαιό Μέλος
#8
Ένα ακόμα μικρό (χειρόγραφο φεύ!) δωράκι:
Το "ΣΕ ΥΜΝΟΥΜΕΝ" σε ΠΛ Β΄του Καραμάνη καταγεγραμμένο με ακρίβεια από ζωντανές εκτελέσεις του μακαριστού Άρχοντος υπό του φίλου Παναγιώτη Μαρούδα.

ΣΗΜ. Εφιστούμε την προσοχή στο "Σοί" όπου πολλοί συνάδελφοι εκτελούν τον άνω Γα φθόγγο σε απόσταση (διάστημα) από τον άνω Πα ίδια με αυτήν που έχει ο κάτω Γα από τον κάτω Πα, δηλαδή σαν να ήταν ο ήχος στο διαπασών σύστημα. Το ορθό είναι να νοείται ο άνω ΠΑ ως ΔΙ και ο άνω ΓΑ ως ΖΩ του σκληρού χρωματικού πενταχόρδου. Η διαφορά ακουστικά είναι μεγάλη. Το αυτό συμβαίνει και σε κάποια σημεία του ακολουθούντος "ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ". Στενοχωριόταν πολύ με αυτό το θεωρητικό και πρακτικό λάθος ο Καραμάνης.
Είναι αυτονόητο,γιατί ο πλ.β. πέραν του άνω Πα ακολουθεί διατονική κλίμακα,εκτός βέβαια εάν ο μελοποιός έχει διαφορετική διάθεση και βάλει σχετικές φθορές,κάτι που δεν το βλέπουμε στο σημείο εκείνο του Σε υμνούμεν στον Καραμάνη.
 

ARGITAN

Παλαιό Μέλος
#9
Κύριε Γιάννη Στεφούλη εν Χριστώ αδελφέ , Χριστός Ανέστη !! Μόλις άκουσα από τον αείμνηστο και ανεπανάληπτο Δάσκαλό μας , το ''Πάντων προστατεύεις αγαθή... '' και ειλικρινα δάκρυσα.... Είχα την τιμή και την ευλογία , το [ 1973 ] να τον φιλοξενήσω στο Αναλόγιό μου , στο Μητρ. Ναό Σπάρτης , όπου έψαλλε πολλές φορές και τον απολάμβανα , ψάλλοντας αριστερά του ή συμψάλλοντας..!! Το έχω γράψει ΕΔΩ , στο Ψαλτολόγιον ότι στην Ελλάδα υπήρξε ο μεγαλύτερος Ερμηνευτής και Δάσκαλος , όλων των εποχών !!! Ασυναγώνιστος στα στιχηραρικά και Παπαδικά Μελωδήματα..!!! Τεράστια μνήμη , χωρίς να κάνει το παραμικρό λάθος..!!! Μόνον ο Μεγάλος Πρίγγος , τον οποίο σεβόταν πολύ , είχε τα ίδια Χαρίσματα , υπερέχοντας μονον στην υψιφωνία.. Σε ευχαριστώ για την ανάρτηση αυτων των ύμνων..!!!! Φιλικά Βασιλειος Τζανάκος.
Όντως ο μεγαλύτερος και με απόσταση, πέραν βέβαια της όποιας καλλιφωνίας του κάθε ενός.Μια απλή παράλληλα ακρόαση ιδίου μέλους με άλλους μεγάλους θα πείσει.
 

haris1963

παλαιότατο μέλος
#10
Είναι αυτονόητο,γιατί ο πλ.β. πέραν του άνω Πα ακολουθεί διατονική κλίμακα,εκτός βέβαια εάν ο μελοποιός έχει διαφορετική διάθεση και βάλει σχετικές φθορές,κάτι που δεν το βλέπουμε στο σημείο εκείνο του Σε υμνούμεν στον Καραμάνη.
Δε νομίζω να εννοεί αυτό ο κ. Στεφούλης (ότι υποστήριζε ο αείμνηστος). Μιλάει για τροχό μάλλον και για σκληρά χρ. διαστήματα.
Πάνω από το άνω Βου' βέβαια, ως κε (πάνω άκρο του ψηλού πενταχόρδου) μπορεί να ακολουθήσει διατονικό συνημμένο τετράχορδο (πα'-δι' ως διατονικό δι-νη' του πλ. Β'). Ωστόσο, και για την αλλαγή των μαρτυριών, νομίζω πως πρέπει να δηλωθεί πάλι με φθορά.
 
Last edited:

Johnsteff

Στεφούλης Ιωάννης
#11
Ακριβώς, αγαπητέ κ. Συμεωνίδη και ευχαριστώ που μπήκατε στον κόπο της αποσαφηνισης.
Οσο για το διατονικό τετράχορδο που θα μπορούσε να συνάπτεται, κι εδώ κάτι παίζει με το ακολουθούν ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ καθώς και πολλά μέλη του ΠΛ Β΄σύμφωνα με τον Καραμάνη, αλλά επιφυλάσσομαι για προσεχή φορά.
 

dimskrekas

Δημήτρης Σκρέκας
#12
Ακριβώς, αγαπητέ κ. Συμεωνίδη και ευχαριστώ που μπήκατε στον κόπο της αποσαφηνισης.
Οσο για το διατονικό τετράχορδο που θα μπορούσε να συνάπτεται, κι εδώ κάτι παίζει με το ακολουθούν ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ καθώς και πολλά μέλη του ΠΛ Β΄σύμφωνα με τον Καραμάνη, αλλά επιφυλάσσομαι για προσεχή φορά.
Κάτι έχει συζητηθεί παλιότερα...
 

Johnsteff

Στεφούλης Ιωάννης
#13
Δίδασκε λοιπόν ο Καραμάνης μεγάλους μαθητές του στα 1950-60 ότι ήθελε τον άνω Νη του Πλ Β΄, όταν το μέλος δεν τον υπερέβαινε, να αποδίδεται στη διατονική του θέση κι όχι στη χρωματική, θεωρώντας περιττές τις διατονικές φθορές. Όταν όμως το μέλος πατούσε στον άνω Πα ή και παραπάνω, έπρεπε να ψάλλεται χρωματικά, εκτός κι αν σημειωνόταν διατονική φθορά βέβαια.
Θεωρούσε δηλ. αυτονόητη τη διατονική φύση του τετραχόρδου Δι-άνω Νη, ενώ η ανέλιξη του μέλος από Πα και άνω (χωρίς δατονική φθορά) σήμαινε την κίνηση στο εκ του Κε πεντάχορδο του ΠΛ Β΄ με τα δέοντα σκληρά χρωματικά διαστήματα.

Αυτά οπως τα παραλάβαμε από κεκοιμημένο πια μαθητή της χρυσής εποχής του και χωρίς κανένα σχολιασμό.

Στο ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ ΠΛ Β΄του γίνεται η ίδια ιστορία στο παραπάνω πεντάχορδο.
 
Last edited:

Johnsteff

Στεφούλης Ιωάννης
#14
Και για το δυσκολέψω λίγο, ακούστε (κα αν έχει κάποιος τρόπο ας μετρήσει) τη θέση του άνω Νη στο "Βουλευτήριον" στα σημεία Βουλευτήριον & Γραμματείς από τον Ιάκωβο Ναυπλιώτη. Είναι στη χρωματική υψωμένη κατάσταση ή στη φυσική διατονική; Προσωπικά τον ακούω διατονικό.

Αυτά όχι για να παραστήσω το συνήγορο του Καραμάνη ή για να κάνω τον έξυπνο, αλλά για να χρησιμοποιήσω τη μεγάλη εμπειρία του για αποκωδικοποίηση κάποιων μυστικών της άγραφης προφορικής παράδοσης εκείνων που έψαλαν αυθεντικά με την ακουστική μνήμη κι όχι καλουπώνοντας το μέλος σε κανόνες ωδειακούς.
 
Last edited:
#15
Δίδασκε λοιπόν ο Καραμάνης μεγάλους μαθητές του στα 1950-60 ότι ήθελε τον άνω Νη του Πλ Β΄, όταν το μέλος δεν τον υπερέβαινε, να αποδίδεται στη διατονική του θέση κι όχι στη χρωματική, θεωρώντας περιττές τις διατονικές φθορές. Όταν όμως το μέλος πατούσε στον άνω Πα ή και παραπάνω, έπρεπε να ψάλλεται χρωματικά, εκτός κι αν σημειωνόταν διατονική φθορά βέβαια.
Θεωρούσε δηλ. αυτονόητη τη διατονική φύση του τετραχόρδου Δι-άνω Νη, ενώ η ανέλιξη του μέλος από Πα και άνω (χωρίς δατονική φθορά) σήμαινε την κίνηση στο εκ του Κε πεντάχορδο του ΠΛ Β΄ με τα δέοντα σκληρά χρωματικά διαστήματα.
Σχόλιο ανεξάρτητο από το θέμα "Καραμάνης":

"Δύσκολο" να γράψω δημοσίως τι απάντησε ο αείμνηστος κυρ Αβραάμ Ευθυμιάδης, όταν του είπα ότι κάποιος γνωστός καθηγητής ψαλτικής διδάσκει αυτή την άποψη.
 

Johnsteff

Στεφούλης Ιωάννης
#16
Καθ' όλα σεβαστός και πεφιλημένος ο θεωρητικός δάσκαλός μας, ο μακαριστός Αβραάμ, αλλά η αύξουσα ροπή του προς το είδος του ωδειακού σχολαστικισμού δεν του άξιζε και δεν του έπρεπε.
Γι' αυτό και απογύμνωσε και τα έργα Πρίγγου που επιμελήθηκε (Δοξαστάριο, Μ.Ε., μισό Αναστασιματάριο) από μεγάλο μέρος του προφορικού πλούτου τους προσπαθώντας να επιτύχει τη συμμόρφωση προς τους "κανόνες". Ψάλλοντας όμως ο ίδιος είχε (αν και μη καλλίφωνος) αυτό το πολυδύναμο της ζώσας παράδοσης κι όχι της ωδειακής του καθυπόταξης. Άλλοι καιροί.
 
#17
Όντως ο Ναυπλιώτης αποδίδει τα επίμαχα σημεία "βουλευτήρι-ον" και "γραμ-ματείς διατονικά. Ο Πρίγγος όμως στις ζωντανές ηχογραφήσεις που μας έχουν διασωθεί τα ψάλλει σκληρά χρωματικά, και μάλιστα στη δεύτερη περίπτωση με εμφανή την πρόθεση να αναδείξει το 20άρι του χρωματικού Ζω'-Νη΄
 

Johnsteff

Στεφούλης Ιωάννης
#19
Όντως κ. Κατσικλή. Η εξήγηση του γιατί ο διδάσκαλος Ιάκωβος εκτελεί διατονικά τον Νη΄και ο Πρίγγος χρωματικά είναι δυσχερής. Εσκεμμένο ή μία από τς συνήθεις παραφωνίες του (ηλικιωμένου) Πρίγγου; Γιατί αποκλίνει από τον Ιάκωβο; Αναπάντητο. Κι εγώ με τη σειρά μου αποσιωπώ τους χαρακτηρισμούς του Παναγιωτίδη (που κι αυτός ψάλλει διατονικά τους 2 Νη΄ του Βουλευτήριον) για τα κακώς έχοντα στο όλο συμψάλσιμο του Πρίγγου στους δίσκους ORFEON του Ναυπλιώτη.

Και υπάρχουν κι άλλα τέτοια θέματα. Πού να αρχίσει όμως κανείς και πού να τελειώσει...
 
Last edited:

pavou

Νέο μέλος
#20
Ένα ακόμα μικρό (χειρόγραφο φεύ!) δωράκι:
Το "ΣΕ ΥΜΝΟΥΜΕΝ" σε ΠΛ Β΄του Καραμάνη καταγεγραμμένο με ακρίβεια από ζωντανές εκτελέσεις του μακαριστού Άρχοντος υπό του φίλου Παναγιώτη Μαρούδα.

ΣΗΜ. Εφιστούμε την προσοχή στο "Σοί" όπου πολλοί συνάδελφοι εκτελούν τον άνω Γα φθόγγο σε απόσταση (διάστημα) από τον άνω Πα ίδια με αυτήν που έχει ο κάτω Γα από τον κάτω Πα, δηλαδή σαν να ήταν ο ήχος στο διαπασών σύστημα. Το ορθό είναι να νοείται ο άνω ΠΑ ως ΔΙ και ο άνω ΓΑ ως ΖΩ του σκληρού χρωματικού πενταχόρδου. Η διαφορά ακουστικά είναι μεγάλη. Το αυτό συμβαίνει και σε κάποια σημεία του ακολουθούντος "ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ". Στενοχωριόταν πολύ με αυτό το θεωρητικό και πρακτικό λάθος ο Καραμάνης.
Ορίστε το Σε Υμνουμεν σε PDF
 

Attachments

Top