Εγκυκλοπαίδεια της αρχαίας ελληνικής μουσικής

Zambelis Spyros

Παλαιό Μέλος
[''Στο Λεξ. Ζωναρά (σ. 1512) σημειώνεται: "πανδούριον... είδος μουσικόν· είδος κιθάρας".'']

Pseudo-Zonaras Lexicogr. : Lexicon : Alphabetic letter pi, page 1512, line 9 'Πανδούριον'. μάχαιρα σφακτική. ἢ εἶδος μουσικόν· εἶδος κιθάρας.† ...
 

Zambelis Spyros

Παλαιό Μέλος
Πάππος, ο Αλεξανδρινός (περ. 3ος αι. μ.Χ.)· μεγάλος μαθηματικός, γνωστός και ως θεωρητικός της μουσικής. Έζησε στην Αλεξάνδρεια, από όπου και το επώνυμό του. Έγραψε ένα μεγάλο έργο για τα μαθηματικά (Συναγωγή) σε οκτώ βιβλία και Σχόλια πάνω στα Στοιχεία του Ευκλείδη, στην Μεγάλην Σύνταξιν του Πτολεμαίου και πάνω σε έργα άλλων αρχαίων μαθηματικών (Σούδα ).
Στον Πάππο αποδιδόταν κάποτε η Εισαγωγή Αρμονική, που εκδόθηκε με το όνομα του Ευκλείδη από τον Meibom και σήμερα αποδίδεται στον Κλεονείδη · το όνομα του Πάππου ως συγγραφέα της Εισαγωγής αναφέρεται σε πολλά χειρόγραφά της (Barberine, II 86, 2ο αντίγραφο, Ρώμη· Νεάπολη, αρ. 260· Παρίσι, αρ. 2460, 2ο αντίγραφο). Στον Πάππο αποδιδόταν επίσης από μερικούς το τελευταίο μέρος των "Σχολίων" του Πορφύριου στα Αρμονικά του Πτολεμαίου (μετά το κεφάλαιο 4 του πρώτου βιβλίου).

http://www.musipedia.gr/
 

Zambelis Spyros

Παλαιό Μέλος
[''Πάππος, ο Αλεξανδρινός (περ. 3ος αι. μ.Χ.)· μεγάλος μαθηματικός, γνωστός και ως θεωρητικός της μουσικής. Έζησε στην Αλεξάνδρεια, από όπου και το επώνυμό του. Έγραψε ένα μεγάλο έργο για τα μαθηματικά (Συναγωγή) σε οκτώ βιβλία και Σχόλια πάνω στα Στοιχεία του Ευκλείδη, στην Μεγάλην Σύνταξιν του Πτολεμαίου και πάνω σε έργα άλλων αρχαίων μαθηματικών (Σούδα).'']

Suda On Line

Headword: Πάππος
Adler number: pi,265
Translated headword: Pappos, Pappus
Vetting Status: low
Translation:
Alexandrian, philosopher, born in the time of the elder emperor Theodosius,[1] when the philosopher Theon also flourished, the one who wrote about Ptolemy’s Canon.[2] His books are Description of the Inhabited World; Commentary on the 4 Books of the Great Syntaxis of Ptolemy; The Rivers in Libya; The Interpretation of Dreams.[3]
Greek Original:
Πάππος, Ἀλεξανδρεύς, φιλόσοφος, γεγονὼς κατὰ τὸν πρεσβύτερον Θεοδόσιον τὸν βασιλέα, ὅτε καὶ Θέων ὁ φιλόσοφος ἤκμαζεν, ὁ γράψας εἰς τὸν Πτολεμαίου Κανόνα. βιβλία δὲ αὐτοῦ Χωρογραφία οἰκουμενικὴ, Εἰς τὰ δ# βιβλία τῆς Πτολεμαίου μεγάλης συντάξεως ὑπόμνημα, Ποταμοὺς τοὺς ἐν Λιβύῃ, Ὀνειροκριτικά.
Notes:
[1] Theodosius I, born AD c.346, reigned 379–95. Pappos may in fact have been older: he flourished c.320 according to OCD(3) s.v.
[2] Cf. theta 205.
[3] Parts of these survive, though the Description of the Inhabited World is lost.
Keywords: biography; chronology; dreams; geography; historiography; philosophy

http://www.stoa.org/sol-bin/search.pl
 

Zambelis Spyros

Παλαιό Μέλος
παράβασις, ένα μέρος της αρχαίας κωμωδίας, κατά το οποίο ο χορός προχωρούσε μπροστά και απευθυνόταν στο κοινό από μέρους του ποιητή· με την παράβαση ο ποιητής εξέφραζε τις προσωπικές του απόψεις πάνω σε δημόσια θέματα. Schol. Aristoph. (Ειρήνη 733): "φαίνεται πως η παράβαση λέγεται από το χορό, αλλά στο όνομα του ποιητή" (πρβ. Πλούτ. Ηθικά 711F).
Η παράβαση ήταν συνθεμένη από επτά μέρη, που απαριθμούνται από τον Πολυδεύκη (IV, 112), τα ακόλουθα: 1) κομμάτιον, 2) παράβασις, 3) μακρόν, 4) στροφή, 5) επίρρημα, 6) αντίστροφος και 7) αντεπίρρημα. Σύμφωνα με αυτή την αρίθμηση η παράβαση ήταν επίσης ο όρος για το δεύτερο μέρος της, το οποίο ήταν γραμμένο σε αναπαιστικό μέτρο.

http://www.musipedia.gr/
 

Zambelis Spyros

Παλαιό Μέλος
[''Η παράβαση ήταν συνθεμένη από επτά μέρη, που απαριθμούνται από τον Πολυδεύκη (IV, 112), τα ακόλουθα: 1) κομμάτιον, 2) παράβασις, 3) μακρόν, 4) στροφή, 5) επίρρημα, 6) αντίστροφος και 7) αντεπίρρημα. Σύμφωνα με αυτή την αρίθμηση η παράβαση ήταν επίσης ο όρος για το δεύτερο μέρος της, το οποίο ήταν γραμμένο σε αναπαιστικό μέτρο.'']

Pollux. Onomasticon

Πολυδεύκη, IV, 112

http://www.archive.org/stream/onomasticon01polluoft#page/n321/mode/1up
 

Attachments

  • onomasticon01polluoft_0322.jpg
    215.3 KB · Views: 1

Zambelis Spyros

Παλαιό Μέλος
Παραδιάζευξις
υποδιάζευξη. Σχηματίζεται όταν ανάμεσα σε δύο τετράχορδα, τοποθετημένα το ένα πλάι στο άλλο, υπάρχει απόσταση ενός τόνου, δηλ. ανάμεσα στις δύο πρώτες νότες τους (πρβ. Βακχ. Εισ. 86, Μ. Βρυέν. Αρμον. 506, έκδ. Wallis III). Η παραδιάζευξις σχηματίζεται ανάμεσα στα τετράχορδα συνημμένων και διεζευγμένων:

http://www.musipedia.gr/wiki/Παραδιάζευξις
 

Zambelis Spyros

Παλαιό Μέλος
παρακαταλογή, είδος συνοδευμένου ρετσιτατίβου· απαγγελία με συνοδεία οργάνου, συνήθως αυλού. H επινόησή της αποδιδόταν στον Αρχίλοχο (Πλούτ. Περί μουσ. 1141 Α, 28).

http://www.musipedia.gr/
 

Zambelis Spyros

Παλαιό Μέλος
[''H επινόησή της αποδιδόταν στον Αρχίλοχο (Πλούτ. Περί μουσ. 1141 Α, 28)'']

PLUTARQUE
ΠΕΡΙ ΜΟΥΣΙΚΗΣ

Πλούτ. Περί μουσ. 1141 Α, 28

275) Ἀλλὰ μὴν καὶ Ἀρχίλοχος τὴν τῶν τριμέτρων ῥυθμοποιίαν προσεξεῦρε (276) καὶ τὴν εἰς τοὺς οὐχ ὁμογενεῖς ῥυθμοὺς ἔντασιν (277) καὶ τὴν παρακαταλογὴν καὶ τὴν περὶ ταῦτα κροῦσιν

(277) La paracatalogé, comme l'indique l'étymologie, est un genre de débit semblable (παρά, cf. πάρινος), mais non identique, à la simple récitation (καταλογή, de καταλέγω). Elle se distingue de la récitation pure et simple par l'accompagnement instrumental, peut-être aussi par une certaine emphase rythmique, une scansion nettement mesurée et comme martelée; elle se distingue du chant par l'absence de toute mélodie proprement dite, autre que le mélos naturel des accents toniques. De là l'effet tragique, pathétique, de la παρακαταλογή survenant au milieu de parties chantées, ἐν ταῖς ωἰδαῖς (Arist., Prob., XIX, 6) : c'est notre récitation mélodramatique, non le récitatif chanté. Cf. Christ, Die Parakataloge im griechischen und römischen Drama, dans les Abhandlungen der Bayrischen Akademie, XIII, p. 155-222. — Τὴν περὶ ταῦτα κροῦσιν désigne en général les différents modes d'accompagnement musical dont Archiloque soutenait les iambes purs ou mélangés, chantés ou déclamés : car la παρακαταλογή elle-même, comme nous le verrons tout de suite (283), comportait un accompagnement de ce genre.

http://remacle.org/bloodwolf/historiens/Plutarque/musiquegr.htm#275a
 

Zambelis Spyros

Παλαιό Μέλος
παραμέση, η νότα και η χορδή "παρά" τη μέση (la), μία δευτέρα πιο πάνω (si)· είναι σε απόσταση ενός τόνου από τη μέση, la - si. Όταν η νότα πιο πάνω από τη μέση (la) είναι σε απόσταση ημιτονίου (όπως στην επτάχορδη αρμονία ή στο Σύστημα Τέλειον Έλασσον), δεν ονομάζεται παραμέση, αλλά τρίτη συνημμένων (si υφ.).

Βλ. λ. ονομασία.

http://www.musipedia.gr/
 

Zambelis Spyros

Παλαιό Μέλος
παράμουσος, παράφωνος, έξω από τον τόνο. Συνώνυμο του παράχορδος . Ευριπ.
(Φοίνισσαι 791): "ώ πολύμοχθος ’ρης, τι ποθ' αίματι και θανάτω κατέχει Βρόμιου παράμουσος εορταίς" (ώ πολύμοχθε ’ρη, γιατί ήρθες έτσι παράφωνα με αίμα και θάνατο στις γιορτές του Βάκχου;).

http://www.musipedia.gr/
 

Zambelis Spyros

Παλαιό Μέλος
[''Ευριπ.(Φοίνισσαι 791): "ώ πολύμοχθος ’Aρης, τι ποθ' αίματι και θανάτω κατέχει Βρόμιου παράμουσος εορταίς" (ώ πολύμοχθε ’ρη, γιατί ήρθες έτσι παράφωνα με αίμα και θάνατο στις γιορτές του Βάκχου;).'']

Euripides, Phoenissae
Eur. Phoen. 791

Ευριπ., Φοίνισσαι 791

Χορός
ὦ πολύμοχθος Ἄρης, τί ποθ᾽ αἵματι
785καὶ θανάτῳ κατέχῃ Βρομίου παράμουσος ἑορταῖς;
οὐκ ἐπὶ καλλιχόροις στεφάνοισι νεάνιδος ὥρας
βόστρυχον ἀμπετάσας λωτοῦ κατὰ πνεύματα μέλπῃ
μοῦσαν, ἐν ᾇ χάριτες χοροποιοί,
ἀλλὰ σὺν ὁπλοφόροις στρατὸν Ἀργείων ἐπιπνεύσας
790αἵματι Θήβας
κῶμον ἀναυλότατον προχορεύεις.
οὐδ᾽ ὑπὸ θυρσομανεῖ νεβρίδων μέτα δίνᾳ,
ἅρμασι καὶ ψαλίων τετραβάμοσι μωνυχοπώλων
ἱππείαις ἐπὶ χεύμασι βαίνων
Ἰσμηνοῖο θοάζεις, Ἀργείοις ἐπιπνεύσας
795Σπαρτῶν γένναν,
ἀσπιδοφέρμονα θίασον ἐνόπλιον,
ἀντίπαλον κατὰ λάινα τείχεα
χαλκῷ κοσμήσας.
ἦ δεινά τις Ἔρις θεός, ἃ τάδε
μήσατο πήματα γᾶς βασιλεῦσιν,
800Λαβδακίδαις πολυμόχθοις.

Euripides. Euripidis Fabulae, ed. Gilbert Murray, vol. 3. Oxford. Clarendon Press, Oxford. 1913.

http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Eur.+Phoen.+791&fromdoc=Perseus:text:1999.01.0117
 
Last edited:

Zambelis Spyros

Παλαιό Μέλος
παρανήτη, η νότα και χορδή "παρά" τη νήτη, μια δευτέρα πιο κάτω. Στο επτάχορδο (α) και στο Σύστημα Τέλειον Έλασσον (β) παρανήτη ήταν η νότα που αντιστοιχούσε με το do:

[...]

Στο Σύστημα Τέλειον Μείζον και στο οκτάχορδο σύστημα παρανήτες ήταν (α) η νότα sol (στο τετράχορδο υπερβολαίων) και (β) η νότα που αντιστοιχεί με το re (στο τετράχορδο διεζευγμένων):

[...]

Η παρανήτη διατηρεί το όνομά της και στα τρία γένη, ανεξάρτητα από την απόσταση από τη νήτη, λ.χ.:

[...]

http://www.musipedia.gr/
 

Zambelis Spyros

Παλαιό Μέλος
παρανιέναι, το ίδιο όπως το ανιέναι (πρβ. λ. άνεσις ). Χαλαρώνω τις χορδές (Δημ. LSJ). Πλούτ. (Περί μουσ. 1145D, 39): "και των εστώτων τινας παρανιάσι φθόγγων" (και χαμηλώνουν μερικούς από τους ακίνητους [εστώτες] φθόγγους).]''

http://www.musipedia.gr/
 

Zambelis Spyros

Παλαιό Μέλος
[''Πλούτ. (Περί μουσ. 1145D, 39): "και των εστώτων τινας παρανιάσι φθόγγων" (και χαμηλώνουν μερικούς από τους ακίνητους [εστώτες] φθόγγους).'']

PLUTARQUE
ΠΕΡΙ ΜΟΥΣΙΚΗΣ

Πλούτ., Περί μουσ. 1145D, 39

(404) Τὸ δὲ τὰ τοιαῦτα λέγειν τε καὶ ὑπολαμβάνειν οὐ μόνον τοῖς φαινομένοις ἐναντιουμένων ἐστίν, ἀλλὰ καὶ ἑαυτοῖς μαχομένων. (405) Χρώμενοι γὰρ αὐτοὶ 〈ταῖς〉 τοιαύταις τετραχόρδων μάλιστα φαίνονται διαιρέσεσιν, ἐν αἷς τὰ πολλὰ τῶν διαστημάτων ἤτοι περιττά ἐστιν ἢ [ἀν]ἄλογα· (406) μαλάττουσι γὰρ αἰεὶ τάς τε λιχανοὺς καὶ τὰς παρανήτας. Ἤδη δὲ καὶ τῶν ἑστώτων τινὰς παρανιᾶσι φθόγγων ἀλόγῳ τινὶ διαστήματι, προσανιέντες αὐτοῖς τάς τε τρίτας καὶ τὰς παρανήτας, (407) καὶ τὴν τοιαύτην εὐδοκιμεῖν μάλιστά πως οἴονται τῶν συστημάτων χρῆσιν, ἐν ᾗ τὰ πολλὰ τῶν διαστημάτων ἐστὶν ἄλογα, οὐ μόνον τῶν κινεῖσθαι πεφυκότων φθόγγων, ἀλλὰ καί τινων ἀκινήτων ἀνιεμένων, ὥς ἐστι δῆλον τοῖς αἰσθάνεσθαι τῶν τοιούτων δυναμένοις.

http://remacle.org/bloodwolf/historiens/Plutarque/musiquegr.htm
 

Zambelis Spyros

Παλαιό Μέλος
παραπλασμός, κερί (βουλοκέρι) που χρησιμοποιούνταν για να κλείνουν (σφραγίζουν), τις τρύπες του αυλού . Ησ.: "ο εν ταις των αυλών τρύπαις ρύπος" (το βουλοκέρι που βρίσκεται στις τρύπες των αυλών).

http://www.musipedia.gr/
 

Zambelis Spyros

Παλαιό Μέλος
Last edited:

Zambelis Spyros

Παλαιό Μέλος
παρασημαντική, μουσική γραφή, σημειογραφία. Από το ρήμα παρασημαίνομαι, σημειώνω ή παριστάνω με σημεία τους μουσικούς ήχους, τη διάρκειά τους κτλ. Ο Αριστόξενος (Αρμον. Στοιχ. ΙΙ, 39, 6) το καθορίζει: "το παρασημαίνεσθαι τα μέλη" (η σημειογραφία των μελών). Και λίγο πιο κάτω (σ. 39, 15) χρησιμοποιεί και τον όρο παρασημαντική: "ού γαρ ότι πέρας της αρμονικής επιστήμης εστίν η παρασημαντική..." (γιατί η παρασημαντική δεν είναι το τέλος της αρμονικής επιστήμης).
Ο όρος για τη γραφή των φθόγγων εκφράζεται και με τις λέξεις σημασία και στίξις · ο Γαυδέντιος χρησιμοποιεί τον όρο σημασία (Εισαγ. 20): "εχρήσαντο δε οι παλαιοί [ονόμασι] προς την σημασίαν των οκτωκαίδεκα φθόγγων και γράμμασι τοις καλουμένους σημείοις μουσικοίς" (και χρησιμοποίησαν οι αρχαίοι ονόματα και γράμματα, τα ονομαζόμενα μουσικά σημεία, για την παρασημαντική (τη σημειογραφική παράσταση) των δεκαοκτώ φθόγγων). Στον Ανώνυμο Bell. 79, 68) συναντούμε τον όρο στίξις: "και ότι ου ρητώ παραλέλειπται η στίξις" (και ότι η [οργανική] σημειογραφία είναι ανεξάρτητη από το κείμενο).
Τα σύμβολα που χρησιμοποιούνταν για τη μουσική σημειογραφία (παρασημαντική) ονομάζονταν σημεία
(πρβ. Αριστόξ. ό.π. 40, 8 και 10· και Ανών. ό.π. 19, 2) κτλ.
Οι Έλληνες είχαν δύο συστήματα γραφής, ένα για την οργανική και ένα άλλο για τη φωνητική μουσική. Χάρη στην Εισαγωγή Μουσική του Αλύπιου, η ελληνική σημειογραφία έχει διασωθεί· ο Αλύπιος δίδει σε αυτή πλήρεις πίνακες σε όλους τους δεκαπέντε τόνους και στα τρία γένη. Υποτίθεται ότι από τα δύο συστήματα εκείνο της οργανικής γραφής ήταν αρχαιότερο· η φωνητική γραφή βασιζόταν στο ιωνικό αλφάβητο, που υιοθετήθηκε τον 5ο αι. π.Χ.1
Και οι δύο γραφές χρησιμοποιούνταν. Ο Αριστείδης (Περί μουσ. Mb 26, R.P.W.-I. 23) λέει ότι "με τα χαμηλότερα σημεία καταγράφουμε την οργανική μουσική, καθώς και τα ριτορνέλλι (πρελούντια, ιντερλούντια, γενικά σύντομα οργανικά κομμάτια που παρεμβάλλονταν στην αρχή ή συνήθως ανάμεσα σε τμήματα του κύριου φωνητικού έργου) των πνευστών, και το τμήμα των σόλι των εγχόρδων οργάνων ("μεσαυλικά ή ψιλά κρούματα"), που βρίσκονται στις ωδές· με τα ψηλότερα σημεία εκφράζουμε τα φωνητικά μέρη ("τας ωδάς")· πρβ. Γαυδ. ό.π. 21 και Ανών. (Bell. 79, 68): "και τα μεν άνωθεν της λέξεως... τα δε της κρούσεως κάτωθεν" (κι εκείνα τα σημεία που είναι τοποθετημένα αποπάνω είναι για τις λέξεις [δηλ. το φωνητικό μέρος]... ενώ εκείνα που είναι αποκάτω είναι για το οργανικό μέρος).
Στην οργανική σημειογραφία τα σημεία χρησιμοποιούνταν κατά τριάδες, δηλ. με τρεις διαφορετικές θέσεις του ίδιου σημείου-γράμματος, από τις οποίες η πρώτη ήταν η κανονική θέση (σημείον ορθόν), η δεύτερη με στροφή πίσω του γράμματος (σημείον απεστραμμένον) (ήταν για τη νότα υψωμένη κατά ημιτόνιο) και η τρίτη, με το γράμμα ανάποδο (σημείον ανεστραμμένον) (ήταν για τη νότα με ανύψωση 1/4 του τόνου):
(α) Ε (νότα do)·
(β) 3 (νότα do δίεση)·
(γ) (νότα do 1/4).

Τα κύρια σημεία στο διατονικό γένος ήταν τα ακόλουθα 17 (οργανική σημειογραφία):

[...]

(οι νότες πιο πάνω από το la [17η] σημειώνονταν με τα ίδια, κατά σειρά, σημεία με έναν τόνο, Κ' Ύ <' κτλ.

Οι ίδιες νότες (στη φωνητική σημειογραφία) είχαν τα ακόλουθα σημεία (διατονικό γένος)· πρέπει να σημειωθεί ότι τα σημεία αυτά είχαν μεγαλύτερη ομοιότητα με τα γράμματα του αλφαβήτου.



(οι νότες πιο πάνω από το la [17η] είχαν τα αντίστοιχα σημεία τους με έναν τόνο δεξιά, όπως στην οργανική σημειογραφία).

Ο χαμηλότερος από τους 15 τόνους (υποδωρικός) θα εμφανιζόταν με τις δύο σημειογραφίες (στο διατονικό γένος) με τον ακόλουθο τρόπο (βλ. Αλύπιος Εισαγ. 14):

[...]

Το θέμα της ελληνικής σημειογραφίας δεν είναι τόσο απλό, όσο μπορεί να φαίνεται, γιατί υπάρχουν ορισμένες ανωμαλίες στους πίνακες του Αλύπιου· μια από αυτές είναι ότι χρησιμοποιούνται διαφορετικά σημεία μερικές φορές για την ίδια νότα σε διαφορετικούς τόνους.

Οι Έλληνες είχαν και σημεία για τη ρυθμική σημειογραφία. Ο πρώτος χρόνος (όπως ονομάζεται από τον Αριστόξενο), δηλ. η βασική χρονική μονάδα (χρόνος βραχύς), σημειωνόταν με το σημείο U. Για τους μακρούς χρόνους υπήρχαν ο κανονικός μακρός (μακρά δίχρονος ή δίσημος) που σημειωνόταν -· οι υπόλοιποι χρόνοι ήταν η μακρά τρίχρονος ή τρίσημος, εκφραζόμενη με το σημείο: --, η μακρά τετράχρονος ή τετράσημος: L-- , η μακρά πεντάχρονος ή πεντάσημος: L+-.

Αυτά τα ρυθμικά σημεία τοποθετούνταν πάνω από τα σημεία της φωνητικής ή οργανικής γραφής. Οι Έλληνες είχαν ακόμη και σημεία για τις παύσεις (χρόνοι κενοί, όπως λέγονταν). Η βραχύτερη παύση ονομαζόταν λείμμα

και σημειωνόταν με το αρχικό γράμμα της λέξης Λείμμα (Λ)· το Λ λοιπόν ήταν ο χρόνος κενός βραχύς. Οι άλλες παύσεις, που αντιστοιχούσαν με τις αξίες των φθόγγων, ήταν οι ακόλουθες:

[...]

κενός μακρός δίχρονος - Λ
κενός μακρός τρίχρονος -- Λ
κενός μακρός τετράχρονος L-- Λ
κενός μακρός πεντάχρονος L+- Λ


Εκτός από τα σημεία, που υποδήλωναν τις παύσεις, υπήρχαν άλλα δύο ακόμη σημεία: η στιγμή (.), που δήλωνε τη θέση (Ανών. Bell. 21, 3 και 85), και η διαστολή, που γραφόταν με μια διπλή κάθετη γραμμή και δύο στιγμές προς τα δεξιά ¦: και χώριζε τα προηγούμενα από τα επόμενα (Ανών. 26, 11): "Η δε λεγομένη διαστολή επί τε των ωδών και της κρουματογραφίας παραλαμβάνεται, αναπαύουσα και χωρίζουσα τα προάγοντα από των επιφερομένων εξής" (και η λεγόμενη διαστολή προστίθεται και στη φωνητική και στην οργανική μουσική, κάνοντας μια διακοπή και χωρίζοντας τα προηγούμενα από εκείνα που ακολουθούν)· ίδια δίατύπωση και στον Μ. Βρυέννιο (έκδ. Wallis III, 480).

1. Η Denise Jourdan-Hemmerdinger σε μια ανακοίνωσή της στην Academie des Inscriptions et Belles Lettres στο Παρίσι, την 1η Ιουνίου 1973, αναφέρεται σε "μια άλλη αρχαία μουσική σημειογραφία", που ανακάλυψε, χωρίς να δίνει άλλες πληροφορίες (Comptes Rendus des Seances de l'annee 1973, avril-juin, Paris 1973, σ. 292). Βλ. για την ανακοίνωση αυτή στο λ. λείψανα ελληνικής μουσικής (15).

Για μια πιο πλήρη μελέτη της ελληνικής παρασημαντικής μπορεί κανείς να συμβουλευτεί, ανάμεσα σε άλλα, τα ακόλουθα:
Αλύπιος, Εισαγωγή Μουσική (Mb 1 κε., C.v.J. 366 κε.).
Αριστείδης Κοϊντιλιανός, Περί μουσικής (Mb, Antiq. mus. auct. sept, τόμ, ΙΙ, ’μστερνταμ 1652· R.P.W.-Ι., Λιψία 1963).
R. Westphal, Harmonik und Melopoeie der Griechen, Λιψία 1886.
F. A. Gevaert, Hist. et theor. de la mus. de l'antiq., Γάνδη 1875, τόμ. Ι, σσ. 393-418.
D. Β. Monro, The Modes of Ancient Greek Music, Οξφόρδη 1894, σσ. 67-77, 27.
H. S. Macran, The Harmonics of Aristoxenus, Οξφόρδη 1902· Εισαγωγή, σσ. 45-61.

http://www.musipedia.gr/
 

Zambelis Spyros

Παλαιό Μέλος
[''Ο Αριστόξενος (Αρμον. Στοιχ. ΙΙ, 39, 6) το καθορίζει: "το παρασημαίνεσθαι τα μέλη" (η σημειογραφία των μελών). Και λίγο πιο κάτω (σ. 39, 15) χρησιμοποιεί και τον όρο παρασημαντική: "ού γαρ ότι πέρας της αρμονικής επιστήμης εστίν η παρασημαντική..." (γιατί η παρασημαντική δεν είναι το τέλος της αρμονικής επιστήμης)'']

Αρμονικά στοιχεία
Αρμον. Στοιχ. ΙΙ, 39, 6

Ἃ δέ τινες ποιοῦνται τέλη τῆς ἁρμονικῆς καλουμένης
πραγματείας οἱ μὲν τὸ παρασημαίνεσθαι τὰ μέλη φάσκοντες
πέρας εἶναι τοῦ ξυνιέναι τῶν μελῳδουμένων ἕκαστον, οἱ δὲ
τὴν περὶ τοὺς αὐλοὺς θεωρίαν καὶ τὸ ἔχειν εἰπεῖν τίνα
τρόπον ἕκαστα τῶν αὐλομένων καὶ πόθεν γίγνεται· τὸ
δὴ ταῦτα λέγειν παντελῶς ἐστιν ὅλου τινὸς διημαρτηκό-
τος. οὐ γὰρ ὅτι πέρας τῆς ἁρμονικῆς ἐπιστήμης ἐστὶν ἡ
παρασημαντική, ἀλλ᾽ οὐδὲ μέρος οὐδέν, εἰ μὴ καὶ τῆς
μετρικῆς τὸ γράψασθαι τῶν μέτρων ἕκαστον· εἰ δ᾽ ὥσπερ
ἐπὶ τούτων οὐκ ἀναγκαῖόν ἐστι τὸν δυνάμενον γράψασθαι
τὸ ἰαμβικὸν _μέτρον καὶ ἄριστά γε εἰδέναι τί ἐστι τὸ
ἰαμβικόν_, οὕτως ἔχει καὶ ἐπὶ τῶν μελῳδουμένων - οὐ
γὰρ ἀναγκαῖόν ἐστι τὸν γραψάμενον τὸ φρύγιον μέλος καὶ
ἄριστά γε εἰδέναι τί ἐστι τὸ φρύγιον μέλος - , δῆλον ὅτι
οὐκ ἂν εἴη τῆς εἰρημένης ἐπιστήμης πέρας ἡ παρασημαν-
τική. ὅτι δ᾽ ἀληθῆ τὰ λεγόμενά ἐστιν καὶ ἀναγκαῖον τῷ
παρασημαινομένῳ μόνον τὰ μεγέθη τῶν διαστημάτων διαι-
σθάνεσθαι, φανερὸν γένοιτ᾽ ἂν ἐπισκοπουμένοις. ὁ γὰρ τι-
θέμενος σημεῖα τῶν διαστημάτων οὐ καθ᾽ ἑκάστην τῶν ἐνυ-
παρχουσῶν αὐτοῖς διαφορῶν ἴδιον τίθεται σημεῖον, οἷον εἰ
τοῦ διὰ τεσσάρων τυγχάνουσιν αἱ διαιρέσεις οὖσαι πλεί-
ους ἃς ποιοῦσιν αἱ τῶν γενῶν διαφοραί, ἢ σχήματα
πλείονα __ἃ ποιεῖ ἡ τῆς τῶν ἀσυνθέτων διαστημάτων
τάξεως ἀλλοίωσις
 
Top