Αγαπητέ κ. Σιαπερόπουλε,
Κατ’ αρχήν να σας συγχαρώ για τον εκδοτικό σας ζήλο και την εργατικότητά σας, στοιχεία καθ’ όλα αξιέπαινα. Στην συνέχεια να σας ευχηθώ την καλύτερη δυνατή πορεία στον χώρο των εκδόσεων για το νέο σας πόνημα του οποίου η μεθοδικότητα στην παράθεση των μουσικών τεμαχίων φαίνεται αξιοπρόσεκτη.
Σαν μέσος υποψήφιος αγοραστής όμως, και μέλος αυτού εδώ του forum δεν μπορώ παρά να παρατηρήσω τα κάτωθι:
Κάθε ανάρτηση υλικού, ηχητικού, έντυπου κ.ο.κ., από την στιγμή που πραγματοποιείται, καθίσταται αυτόχρημα αποδέκτης κριτικής, θετικής, αρνητικής, γόνιμης, στείρας, καλόβουλης ή και κακόβουλης. Αυτή είναι εξάλλου η έννοια ύπαρξής της μέσα σε ένα forum, ειδάλως καλύτερο θα ήταν να γίνει η ανάρτηση σε ένα «στατικό» και «στεγανό» εκφραστικά διαδικτυακό τόπο, εν είδει διαφήμισης ή ανακοίνωσης. Κάθε κριτική δε, θα πρέπει να είναι αποδεκτή και από τον πονήσαντα, και από την Κοινότητα, φτάνει αυτή να είναι καλόβουλη, εποικοδομητική και επιστημονικά τεκμηριωμένη. Και σαφώς, ο πονήσας δεν έχει την υποχρέωση της απολογίας, ούτε καν της παροχής εξηγήσεων εάν δεν το επιθυμεί. Εφόσον μπει σε αυτήν την διαδικασία, θα πρέπει να το πράξει με νηφαλιότητα και επιστημονικό τρόπο, ακόμα και αν η κριτική που του έγινε ήταν επιπέδου χαμηλοτέρου του δέοντος προκειμένου να εξυψώσει το επίπεδο της συζήτησης.
Το επίπεδο της συζήτησης όμως, και της κριτικής εδώ ήταν εξ αρχής υψηλό, δεδομένου ότι οι όποιες παρατηρήσεις προέρχονται αρχικά από έναν (θα μου επιτρέψετε να πω) επιστήμονα του είδους όπως ο αγαπητός Δημήτρης Ζαγκανάς, ο οποίος τυγχάνει εμβριθής γνώστης της Μουσικής μας, ψάλτης με τάλαντο και ύφος εις το ψάλλειν, έχοντας θητεύσει παρά τους πόδας αξίου Διδασκάλου (κυρ-Δημοσθένης Παϊκόπουλος), έχοντας παράλληλα επιδείξει αξιόλογα δείγματα δουλειάς πάνω στην επιμέλεια βιβλίων Β.Μ. (σειρά βιβλίων του κυρ-Δημοσθένη Παϊκόπουλου) παρά το σχετικά νεαρό της ηλικίας του.
Δεν πρόκειται λοιπόν για μια τυχαία κριτική, κακόβουλη ή αστήρικτη, ή μια κριτική η οποία έγινε εν είδει εμπορικού ανταγωνισμού, αλλά για μια κριτική τοποθέτηση ουσίας με υπόβαθρο και επιχειρήματα, από κάποιον ειδικό του είδους και όχι έναν ακόμα τυχαίο ψάλτη που απλά δεν του άρεσε κάτι. Γνωρίζοντας δε τον Δημήτρη τον Ζαγκανά από παλιά μπορώ να προσυπογράψω «χερσί τε και ποσί» για το ήθος του, τον χαρακτήρα του και τον ανυστερόβουλο, ανεπιτήδευτο ζήλο του για τη Μουσική μας, στοιχεία που αποκλείουν κάθε υποψία κακής βούλησης στα γραφόμενά του. Η δε υπογραφή μου, είναι η ελάχιστη μπροστά στο πλήθος και την βαρύτητα άλλων που ευχαρίστως θα προηγούντο εάν ετίθετο τέτοιο ζήτημα…
Η γόνιμη, κατ΄ εμέ πάντα, κριτική συνεχίστηκε από τον αγαπητό Δημήτριο Σκρέκα, οι γνώσεις του οποίου πάνω στην Μουσική μας και ειδικά την βιβλιογραφία της είναι εγνωσμένης αξίας, δείγμα των οποίων απολαμβάνουμε καθημερινά σχεδόν σε ανακύπτοντα θέματα συναφούς φύσεως αλλά και σε άλλα. Και αυτού ο ζήλος περί την Μουσική μας αλλά και το ήθος του είναι εγνωσμένα, και γι’ αυτά μπορούν να σας μιλήσουν άλλοι περισσότερο από εμένα, καθότι έχω την χαρά να τον γνωρίζω πολύ λιγότερο καιρό από όσο ενδεχομένως να επιθυμούσα.
Προσωπικά λοιπόν, θα ήμουν ευτυχισμένος εάν το όποιο πονημά μου δεχόταν κριτική από δυο τέτοιος συναδέλφους και θα έσκυβα με ευήκοα ώτα στις παρατηρήσεις τους.
Ειδικότερα επί των απαντήσεών σας, θα μου επιτρέψετε να πω τα παρακάτω όχι ως ειδικός, επαναλαμβάνω, αλλ’ ως μέσος υποψήφιος αγοραστής και αναγνώστης όλων όσων προεγράφησαν.
Έγιναν κάποιες παρατηρήσεις όσον αφορά αβλεπτήματα, τα οποία μάλιστα ο Δημήτρης ο Ζαγκανάς (προς τιμήν του) είπε ότι δεν αναιρούν την αξία μιας εκδοτικής προσπάθειας. Πολλοί εδώ ενδεχομένως να διαφωνούσαν, πάντως ο Δημήτρης έδειξε εδώ κάθε καλή διάθεση πιστεύω, και φυσικά, έτσι είναι, κάθε εκδοτική προσπάθεια, καλή, κακή ή μέτρια είναι σεβαστή γιατί είναι προϊόν εργασίας και μόχθου, έχει την δική της αυτόνομη παρουσία στο χώρο και το χρόνο, και δι’ αυτής αποδεικνύει εν τέλει την αξία της, μικρή ή μεγάλη. Προσωπικά (σαν μέσο ψάλτη, υποψήφιο αγοραστή και αναγνώστη πάντα), δεν με ικανοποιεί το γεγονός μέσα σε τέσσαρες παρατιθέμενες σελίδες να βρίσκω κάποια αβλεπτήματα αλλά και μη ευάριθμες προσθήκες σε κάποιες θέσεις, θέσεις οι οποίες ανήκουν σε πασίγνωστα μέλη παρουσιασμένα ξανά και ξανά σε πλείστα βιβλία Θ.Λ. άλλων έγκριτων δασκάλων Β.Μ. και εκδοτών. Έγιναν και κάποιες άλλες παρατηρήσεις πάνω σε διαφορές παρατιθεμένων μουσικών τεμαχίων με τα πρωτότυπα. Δεκτές οι όποιες ανησυχίες και μέριμνες εκ μέρους σας για την διευκόλυνση του ψάλλοντος, όμως η σύμμιξη θέσεων και αποδόσεων φρονώ ταπεινά πως δεν είναι η δέουσα λύση και, αν μη τι άλλο, η παράθεση σχετικών σχολίων σχετικά με την πατρότητα της απόδοσης (ή των αποδόσεων;;
του μέλους θα διευκόλυνε την κατάσταση…
Από εκεί και πέρα, (σαν μέσο ψάλτη, υποψήφιο αγοραστή και αναγνώστη πάντα) δεν με ικανοποιούν απαντήσεις εκ μέρους του εκδότη οι οποίες αφορούν μέγεθος, σχήμα, βιβλιοδεσία, τρόπο στάσης στο αναλόγιο, βεληνεκές ανάγνωσης κ.α. , απαντήσεις που είναι εν πολλοίς άσχετες με το περιεχόμενο των ερωτήσεων/κριτικών παρατηρήσεων. Είναι σαν να ρωτάει ένας καθηγητής ιατρικής για την ανατομία μιας σορού, και να του απαντάει ο φοιτητής για την φυσιολογία της. Εν τέλει να παρατηρήσω ότι αν και στις αγορές μας σε μουσικά βιβλία πρέπει πάντα να επιδιώκουμε το όμορφο, το βολικό και το χρηστικό, ωστόσο δεν είναι ο μόνος και σίγουρα δεν είναι ο πρώτος και κύριος γνώμονάς μας.
Οι δε βραβεύσεις τραγουδιστών με δίσκους από ευγενή και άλλα μέταλλα εντός ιερών ναών ή άλλων χώρων δεν θα πρέπει να χρησιμοποιείται ως επιχείρημα για την αναίρεση ή την υποβάθμιση
του υγιούς ζήλου κάποιων για την, όσο το δυνατό, ανόθευτη μεταλαμπάδευση των μουσικών μελών που μας παραδόθηκαν.
Η δε επίκληση τέτοιων επιχειρημάτων, μάλλον οδηγεί τη συζήτηση σε άλλες ατραπούς παρά βοηθά τον καθ’ όλα σεβαστό και αγαπητό επικαλούμενο.
Εν τέλει, είναι στη διάθεση και την κρίση του καθενός εάν θα αγοράσει οποιοδήποτε πόνημα ή όχι. Νουν και ηλικία πάντες έχουμε και ο καθένας δύναται να βάλει τις προτεραιότητές του σε κάθε του αγορά. Ο απροκατάληπτος και δημιουργικός όμως διάλογος από τη στιγμή που ένα πόνημα παρουσιάζεται, άρα και παρατίθεται προς κρίση, θα πρέπει να επιδιώκεται και όχι να διώκεται, να είναι αμοιβαίος, σε επιστημονική βάση και παράθεση δεδομένων και πηγών και ακώλυτος από προσωπικές εξάρσεις. Η δε όποια καλοπροαίρετη, επιστημονικα τεκμηριωμένη κριτική θα πρέπει να εκλαμβάνεται από τον πονήσαντα ως βέλος που δείχνει την ορθή πορεία σε μελλοντικές προσπάθειες, και όχι ένα βέλος που έρχεται κατά πάνω του και από το οποίο πρέπει να προφυλαχθεί.
Μετά τιμής και πάσης, εκ μέσης καρδίας, ευχής για κάθε μελλοντική υγιή προσπάθειά σας προς ανάδειξη της Μουσικής μας,
Σ.Π.Μ.
