Ποίου μουσικοδιδασκάλου τα βιβλία είναι πιο κατανοητά για νέους ψάλτες;
Ανακεφαλαιώνοντας:
- Για αρχαρίους (και μη ! ) πάντα συνίσταται η απλή γραφή των εξηγητών , των κλασικών εκδόσεων : Αναστασιματάριο , Ειρμολόγιο , Δοξαστάριο Πέτρου.
- Το θεωρητικό του Διονύση Ηλιόπουλου. Το μικρό θεωρητικό της Πατριαρχικής Επιτροπής του 1883. Για κάτι παραπάνω, το θεωρητικό του Παναγιωτόπουλου και Του Κωνσταντίνου Μάρκου.
- Το θεωρητικό του Μαργαζιώτη
- Τα βιβλία της διδακτέας ύλης των ωδείων βυζαντινής μουσικής.
- Οι μεταγραφές Γρηγορίου (κυρίως) και Χουρμουζίου, ήτοι Αναστασιματάριον, Δοξαστάριον, Ειρμολόγιον Πέτρου και Πέτρου, Συλλογή Ιδιομέλων Μανουήλ, Μουσική Πανδέκτη Ιωάννου και Στεφάνου.
- Θεωρητικά Σ. Καρά και Γ. Κωνσταντίνου
Επιτέλους, ένα σχετικό με το θέμα μήνυμα, ανακεφαλαιωτικό και περιεκτικό! Να προσθέσουμε όμως τουλάχιστον και τον Ευθυμιάδη, έτσι;
Με κάθε φιλική διάθεση, αντιστρέφω το ερώτημα: ποιός σας είπε ότι δεν έχει σχέση με αυτό που εννοεί η σχολή Καρά;; τόσο εύκολα, τόσο απλά τίθεται το ερώτημα.
Ρώτα τον Λαοσυνάκτη να σου πει για την παρεξήγηση των σημείων ποιότητας από τον Σίμωνα Καρά, εκτός βέβαια από την προσφορά στην ΕΡΕΥΝΑ (και όχι στην εκτέλεση) που είχε η ΕΠΙΛΕΚΤΙΚΗ ανάσυρσή τους. Καλά το είπε κάποιος, εάν ο Γιάννης Αρβανίτης δεν είχε δάσκαλο τον Καρά, θα είχε ακούσει τα μύρια όσα από τη γνωστή σχολή...
Ευτυχώς που έχετε δηλώσει "Εγώ προσωπικά γνωρίζω αξιόλογους ψάλτες που έχουν μαθητεύσει στο Λυκούργο Αγγελόπουλο. "
Μια στο καρφί και πόσες στο πέταλο.
Αναφερόμουν σε παραδείγματα όπως του καλού φίλου Νίκου Δεσπότη, του οποίου τις αγγελοπουλικές επιρροές "έλιωσαν" φυσικώ τω τρόπω οι κασσέτες Στανίτσα, τις οποίες και ο ίδιος έχει λιώσει...
Σκέψου και λίγο την επόμενη φορά, "Από τον Γιάννη Αρβανίτη έχω να πάρω ή να δώσω"? Γιατί - να γράψω και εγώ μια γνώμη (με υποστήριξη), αφού ακόμα και μουσικολόγοι γράφουν εδώ εντελώς ελεύθερα, ακόμη και ανεύθυνα σε περιπτώσεις - ο Γιάννης Αρβανίτης κατορθώνει ένα ιστορικό έργο όχι παρ' όλο που μαθητεύσε στον ΣΚ, αλλά εξ αιτίας της μαθητείας του στον ΣΚ.
Σαφώς και έχω να πάρω από τον Γιάννη Αρβανίτη (ο ίδιος το γνωρίζει καλύτερα...). Εγώ δεν έχω να δώσω τίποτα (μουσικολόγος δεν είμαι, εάν αναφέρεσαι σε μένα). Δεν διαφωνώ στο ότι ο ΣΚ ώθησε τον ΓΑ στην έρευνα. Όμως ο απόλυτος τρόπος που έβλεπε ο Καράς κάποια πράγματα δεν συγκρίνεται με το ανοιχτό μυαλό του Γιάννη Αρβανίτη, κατά την ταπεινή μου άποψη.
Φίλε Νίκο (μου επιτρέπεις τη φιλική προσφώνηση δεδομένης της γνωριμίας των γονιών μας)...
Δεν το γνώριζα! Να που μαθαίνουμε και οικογενειακά νέα στο Ψαλτολόγιο! :wink:
Η εξίσωση όμως μιας μουσικής άποψης με "μόδα" και η πλήρης απαξίωση των παλαιών σημαδιών, των οποίων εξάλλου οι αναλύσεις εκτελούνται σε πολλά σημεία και από Κωνσταντινουπολίτες ψάλτες, είναι μάλλον υπερβολική, όπως εκφράζεται στο παραπάνω μήνυμα σου. Πρόσφατα μάλιστα έψαλα σε λειτουργία μαζί με κάποιο Κωνσταντινουπολίτη ψάλτη (λόγω κάποιου μνημοσύνου), ο οποίος εκτελούσε "γνωστές" αναλύσεις σε αρκετά σημεία, π.χ. την ανάλυση του τρομικού. Αντί να απορρίπτεις εντελώς τα παλαιά σημάδια, ίσως θα ήταν πιο γόνιμο να μελετήσεις (εσύ ή κάποιος άλλος) σε ποιες θέσεις χρησιμοποιείται το καθένα, πότε η δίφωνη συνεχής ανάβαση γίνεται με τρομικό πότε με ψηφιστό κλπ.
Το μόνο κοινό του Κωνσταντινουπολίτη ψάλτη με το όσα έμαθες εσύ είναι μόνο κάποιοι φθόγγοι και τίποτα περισσότερο. Έχεις την ίδια ισοπεδωτική εκδοχή που συναντάμε στο γνωστό βιβλιαράκι του Λυκούργου Αγγελόπουλου για τη σημασία των σημείων ποιότητος: "επειδή ο Στανίτσας έκανε έτσι το -λεγόμενο- κύλισμα, επειδή σε μια εκτέλεση του Παναγιωτίδη ακούμε έτσι την πεταστή, δικαιώνεται ο Καράς". Ή το άλλο ισοπεδωτικό του φίλου Αντώνη "επειδή εδώ ακούμε κάποια έλξη από το Ναυπλιώτη, δικαιώνεται ο Καράς". Μα οι άνθρωποι δεν κάνουν τα πράγματα αυτά ούτε με τον τρόπο που λέει ο Καράς (αφού χρωματίζουν τη φωνή τους και δεν το λένε ως φθόγγο, αλλά ως ΦΥΣΙΚΟ φωνητικό γύρισμα, ενώ τις περισσότερες έλξεις ο Ναυπλιώτης τις εκτελεί όχι απευθείας, αλλά πατώντας το φυσικό φθόγγο πρώτα, όπως και ο Χρύσανθος Θεοδοσόπουλος και τόσοι άλλοι), ούτε με τη συχνότητα που το λέει, ενώ κάνουν και πολλά άλλα πράγματα που ο Καράς δεν τα έχει πει! Εάν λοιπόν η προσπάθειά σου είναι να καταγράψεις θεωρητικά τι λέει ο Κωνσταντινουπολίτης ψάλτης, άκου ΟΛΑ αυτά που λέει και όχι μόνο όσα λίγα ΘΕΩΡΕΙΣ ΕΣΥ ότι συμπίπτουν με την καραϊκή διδασκαλία.
Δεν εξίσωσα με μόδα τη μουσική άποψη, αλλά την άκριτη εφαρμογή της. Όλοι οι μαθητές Αγγελόπουλου και ΣΙΑ εφαρμόζετε με σκεπτικό ευρωπαϊκής μουσικής τα σημεία ποιότητας, όπως τα βλέπετε τυποποιημένα στα θεωρητικά Καρά και Κωνσταντίνου. Λέτε δηλ. ότι "κάθε πεταστή κάνει είτε αυτό είτε αυτό, κάθε ψηφιστό είτε αυτό είτε αυτό", δίνοντας 2-3 φθογγικές αναλύσεις (και όχι ερμηνείες) στα σημεία ποιότητας, πράγμα που εν ολίγοις κάνεις κι εσύ στο μήνυμά σου. Αυτό λοιπόν δεν διαφέρει από την κατά φθόγγο καταγραφή τους! Ταυτόχρονα παραγνωρίζετε τα παρεστιγμένα, που εφαρμόζονται κατά κόρον από τους παραδοσιακούς ψάλτες, καθώς και τη διαφοροποίηση της ερμηνείας αναλόγως της ταχύτητας του μέλους (πράγμα που ακόμα και ο Καράς, παρά το ότι δεν αναγράφει τίποτα στο βιβλίο του, μου έχουν πει ότι δεν το αγνοούσε και η διδασκαλία του στον τομέα αυτό δεν είναι 100% όμοια με των αυτοπροσδιοριζομένων ως επιγόνων του).
Ο Αρβανίτης όμως ξέρει τι εφαρμόζει και γιατί το κάνει, καθώς και από ποια ακριβώς παλαιά γραφή προέρχεται αυτό που κάνει, ενώ πολλές φορές αναγράφει αναλυτικά το "τρομικό", στο οποίο αναφέρεσαι, όπως κάνει κι ο Καραμάνης (εάν δεν γνώριζες ότι ήταν γραφή του ΓΑ, θα το κατέκρινες...). Δεν είπα ούτε ότι μου αρέσει η γραφή του ούτε ότι αυτή και το άκουσμα που τη συνοδεύει δεν θυμίζει κάπου κάπου τη "γνωστή σχολή" και τα έχω πει και στον ίδιο. Αυτό που λέω είναι ότι τον σέβομαι, γιατί έχει μελετήσει ό,τι κάνει, σε αντίθεση με τη σχολή του Λυκούργου Αγγελόπουλου, που ονομάζουν τις αναλύσεις "τρομικά", "εκστρεπτά", "έξω πεταστές" μόνο και μόνο επειδή έτσι τις είδαν στο βιβλίο του Καρά, μη γνωρίζοντας ότι τα πλείστα εξ αυτών δεν έχουν παλαιογραφική αντιστοίχηση, όπως έχει δείξει ο π. Νικόλαος Μέζης (επιφυλάσσομαι όμως στο μέλλον και για μια δική μου θεώρηση, αφού πρώτα ακούσω αναλυτικά και τον Γιάννη Αρβανίτη).
