[Ερώτηση] Πως χειριζόμαστε τις πολλές εναλλαγές ήχων στα εσπέρια

#1
Καλημέρα σε όλους,
στην χθεσινή προηγιασμένη είχαμε τα πιο κάτω εσπέρια κατά σειρά:
ήχος δ στιχηρ. (1)
ήχος πλ α στιχηρ. (1)
ήχος πλ α ειρμολ (1)
ήχος α (2)
Βαρύς (1)
ήχος πλ δ (4)

Πώς χειριζόμαστε την εναλλαγή των πιο πάνω όσον αφορά τις βάσεις και την ομαλή μετάβαση από τον ένα ήχο στον άλλο;
 

KTsepas

Κωνσταντίνος Ε. Τσέππας
#2
Καλημέρα συνάδελφε...
Επί του ερωτήματός σου νομίζω ότι ο καλύτερος και ασφαλέστερος τρόπος είναι να γνωρίζει κανείς τα διαστήματα των ήχων ΠΟΛΥ ΚΑΛΑ και να τα έχει μέσα στο μυαλό του.... Αυτό γίνεται με συνεχή πρακτική και επανάληψη....
Επί του πρακτικού μέρους, επίσης πιστεύω ότι, μεταξύ των τροπαρίων πρέπει να υπάρχει μία μικρή παύση, να ψαλλεί απήχημα του ήχου που έπεται και στην συνέχεια να γίνει σωστή ψαλμώδηση του στίχου, για να μπορέσεις να μπείς στον ήχο.
Εξομολογούμενος κι εγώ την πάτησα μεταξύ του πρώτου και του δεύτερου τροπαρίου.... παρότι έψαλλα και το απήχημα του πλ. α' δεν κατάφερα να μπώ στον ήχο και να πατήσω ακριβώς στα διαστήματα..... Δεν φάνηκε πολύ αλλά προσωπικά το κατάλαβα εννοειται...!!! Ομως, δεν είχα μελετήσει καλά από το σπίτι μου την αλλαγή αυτή...!!!
Το κλειδί όμως της επιτυχίας είναι η γνώση των διαστημάτων...

Ολα τα πιο πάνω είναι καθαρά προσωπική γνώμη!!!

ΥΓ Προπόνηση λοιπόν....
 

domesticus

Lupus non curat numerum ovium
#3
Καλημέρα σε όλους,
στην χθεσινή προηγιασμένη είχαμε τα πιο κάτω εσπέρια κατά σειρά:
ήχος δ στιχηρ. (1)
ήχος πλ α στιχηρ. (1)
ήχος πλ α ειρμολ (1)
ήχος α (2)
Βαρύς (1)
ήχος πλ δ (4)

Πώς χειριζόμαστε την εναλλαγή των πιο πάνω όσον αφορά τις βάσεις και την ομαλή μετάβαση από τον ένα ήχο στον άλλο;

Ὅπως προαναφέρθηκε, κάνε παύση, πάρε σύντομο ἀπήχημα, πιάσε τὸν ἦχο ἀπ' τὸ λαιμὸ καὶ μετὰ ξεκίνα, πρὸ πάντων μὴ βιάζεσαι. Καλύτερα νὰ σιγουρέψεις πρώτα τὸ ἄκουσμα, παρὰ νὰ κάνεις λάθος.

Καὶ βέβαια σχετικὴ προετοιμασία ἀπὸ τὴν προηγούμενη.
 

EIRYK EMNOSHELE

Qu'est-ce que je ferais sans toi?
#4
Καλημέρα σε όλους,
στην χθεσινή προηγιασμένη είχαμε τα πιο κάτω εσπέρια κατά σειρά:
ήχος δ στιχηρ. (1)
ήχος πλ α στιχηρ. (1)
ήχος πλ α ειρμολ (1)
ήχος α (2)
Βαρύς (1)
ήχος πλ δ (4)

Πώς χειριζόμαστε την εναλλαγή των πιο πάνω όσον αφορά τις βάσεις και την ομαλή μετάβαση από τον ένα ήχο στον άλλο;
Αν δυσκολευεσαι δηλώνει πως χρειάζεται αρκετή ακόμα μελέτη πάνω στην ψαλτική. Σωστά αυτά που ειπώθηκαν αλλά επειδή ακριβώς αυτή η δυσκολία φανερώνει βασικές ελλείψεις στην ψαλτική τέχνη, προσπάθησε να βρεις χρόνο και να ψάλλεις πολυελαίους για παράδειγμα από το βιβλίο του όρθρου της σειράς Μουσική Πανδεκτη. Παρτους από την αρχή. Όταν αισίως τους ολοκληρωσεις θα δεις μεγάλη διαφορά στην εναλλαγή των ήχων. Πιο δύσκολο λίγο ακόμα το Μαθηματαριο της ίδιας σειράς αν θέλεις να εκπαιδευτεις περισσότερο.
Αυτά είναι παραδείγματα. Ασφαλώς μπορείς να βρεις κάτι άλλο παρόμοιο, απλά να γνωρίζεις πως η δυσκολία σου αυτή δηλώνει ξεκάθαρα πως χρειαζεσαι επιπλέον μελέτη. Αν βρεις το χρόνο, καλώς. Αν πάλι όχι δε πειραζει. Αρκεί να έχεις κατανοήσει το ψαλτικο σου επίπεδο και μπορεί κάποια στιγμή μελλοντικά να προχωρησεις. Το θετικό είναι πως ψάλλεις και πως προσπαθείς για το καλύτερο αποτέλεσμα.

Sent from my Redmi Note 2 using Tapatalk
 

dimitrios.zaganas

Παλαιό Μέλος
#5
Καλημέρα σε όλους,
στην χθεσινή προηγιασμένη είχαμε τα πιο κάτω εσπέρια κατά σειρά:
ήχος δ στιχηρ. (1)
ήχος πλ α στιχηρ. (1)
ήχος πλ α ειρμολ (1)
ήχος α (2)
Βαρύς (1)
ήχος πλ δ (4)

Πώς χειριζόμαστε την εναλλαγή των πιο πάνω όσον αφορά τις βάσεις και την ομαλή μετάβαση από τον ένα ήχο στον άλλο;
Παύση και απήχημα κατ'εξακολούθηση δεν νοούνται εν ώρα ακολουθίας.
Η αντιφωνική εκτέλεση των τροπαρίων δίνει κάποιο χρόνο προετοιμασίας για την εναλλαγή των ήχων.

Ως προς τις βάσεις, μια ομαλή (και αρμονική) μετάβαση θα ήταν η εξής:

-πτώση δύο φωνών από τον καταληκτικό Βου του δ΄ στιχηρ. (το Νη ως Πα του πλ. α΄)
-μετατροπή του καταληκτικού Δι πλ. α΄ στιχηρ. σε Κε πλ. α΄ ειρμολ.
-μετατροπή του καταληκτικού Κε πλ. α΄ ειρμολ. σε Πα του α΄
-μετατροπή του καταληκτικού Πα του α΄ σε Γα του βαρέος
-παραμονή επί του Γα εάν τυγχάνει πλ. δ΄ εκ του Γα, ειδάλλως πτώση τριών φωνών (πλ. δ΄ εκ του Νη)
 
#6
Αν δυσκολευεσαι δηλώνει πως χρειάζεται αρκετή ακόμα μελέτη πάνω στην ψαλτική. Σωστά αυτά που ειπώθηκαν αλλά επειδή ακριβώς αυτή η δυσκολία φανερώνει βασικές ελλείψεις στην ψαλτική τέχνη, προσπάθησε να βρεις χρόνο και να ψάλλεις πολυελαίους για παράδειγμα από το βιβλίο του όρθρου της σειράς Μουσική Πανδεκτη. Παρτους από την αρχή. Όταν αισίως τους ολοκληρωσεις θα δεις μεγάλη διαφορά στην εναλλαγή των ήχων. Πιο δύσκολο λίγο ακόμα το Μαθηματαριο της ίδιας σειράς αν θέλεις να εκπαιδευτεις περισσότερο.
Αυτά είναι παραδείγματα. Ασφαλώς μπορείς να βρεις κάτι άλλο παρόμοιο, απλά να γνωρίζεις πως η δυσκολία σου αυτή δηλώνει ξεκάθαρα πως χρειαζεσαι επιπλέον μελέτη. Αν βρεις το χρόνο, καλώς. Αν πάλι όχι δε πειραζει. Αρκεί να έχεις κατανοήσει το ψαλτικο σου επίπεδο και μπορεί κάποια στιγμή μελλοντικά να προχωρησεις. Το θετικό είναι πως ψάλλεις και πως προσπαθείς για το καλύτερο αποτέλεσμα.

Sent from my Redmi Note 2 using Tapatalk
Θα το προσπαθήσω. Ευχαριστώ!
 
#7
Παύση και απήχημα κατ'εξακολούθηση δεν νοούνται εν ώρα ακολουθίας.
Η αντιφωνική εκτέλεση των τροπαρίων δίνει κάποιο χρόνο προετοιμασίας για την εναλλαγή των ήχων.

Ως προς τις βάσεις, μια ομαλή (και αρμονική) μετάβαση θα ήταν η εξής:

-πτώση δύο φωνών από τον καταληκτικό Βου του δ΄ στιχηρ. (το Νη ως Πα του πλ. α΄)
-μετατροπή του καταληκτικού Δι πλ. α΄ στιχηρ. σε Κε πλ. α΄ ειρμολ.
-μετατροπή του καταληκτικού Κε πλ. α΄ ειρμολ. σε Πα του α΄
-μετατροπή του καταληκτικού Πα του α΄ σε Γα του βαρέος
-παραμονή επί του Γα εάν τυγχάνει πλ. δ΄ εκ του Γα, ειδάλλως πτώση τριών φωνών (πλ. δ΄ εκ του Νη)
Αυτό ακριβώς ζητούσα
 

lagoudakis

Μιχαήλ Γ. Λαγουδάκης
#8
στην χθεσινή προηγιασμένη είχαμε τα πιο κάτω εσπέρια κατά σειρά:
ήχος δ στιχηρ. (1)
ήχος πλ α στιχηρ. (1)
ήχος πλ α ειρμολ (1)
ήχος α (2)
Βαρύς (1)
ήχος πλ δ (4)

Πώς χειριζόμαστε την εναλλαγή των πιο πάνω όσον αφορά τις βάσεις και την ομαλή μετάβαση από τον ένα ήχο στον άλλο;
Θα συμφωνήσω με το Δημήτριο Ζαγκανά που έγραψε παραπάνω. Είναι όντως πολλές οι εναλλαγές για να γίνεται παύση και απήχημα σε κάθε μία. Η δική μου πρόταση θα ήταν η εξής:

  • η βάση του Δ ήχου λίγο πιο χαμηλά, ώστε να εξυπηρετήσει ως προς το εύρος και τον πλ Α που ακολουθεί
  • από τον καταληκτικό Βου του Δ ήχου, κατάβαση μίας φωνής και εδραίωση του στιχηραρικού πλ Α επί του Πα
  • στον καταληκτικό Δι του στιχηραρικού πλ Α ήχου, εδραίωση του Κε του ειρμολογικού πλ Α ήχου
  • λήψη του καταληκτικού Κε του ειρμολογικού πλ Α ήχου ως Δι του ειρμολογικού Α ήχου
  • ανάβαση δύο φωνών από τον καταληκτικό Πα του Α ήχου στον Γα και εδραίωση του Βαρέος ήχου
  • κατάβαση τριών φωνών από τον καταληκτικό Γα του Βαρέος ήχου και εδραίωση του Νη του πλ Δ ήχου με άμεση ανάβαση στο Βου για τον στίχο του "Ω του παραδόξου θαύματος"
  • συνέχεια με το δοξαστικό του πλ Δ ήχου στην ίδια βάση
Με αυτές τις αλλαγές νομίζω ότι "ταιριάζουν" οι κλίμακες και καταλήγουμε στην τονικότητα που ξεκινήσαμε (εννοώ, αν Πα=Ρε στην αρχή, στο τέλος θα είναι Νη=Ντο). Επειδή όμως τα παραπάνω είναι μόνο λόγια, είπα να κάνω και μια πολύ πρόχειρη ηχογράφηση για να φανεί αυτό που προτείνω. Με μισή φωνή και χαμηλή βάση για να μην ξυπνήσω τα παιδιά που κοιμούνται δίπλα, ψάλλω μόνο τον στίχο, την αρχή και το τέλος κάθε τροπαρίου, κοιτώντας τα μουσικά κείμενα που έχει αναρτήσει ο Χαράλαμπος Τσερκέζης στην οικεία ενότητα. Έτσι, σε 4 λεπτά φαίνονται όλες οι παραπάνω αλλαγές.

Προφανώς, δεν υπάρχει μοναδική "συνταγή". Χθες στον ναό που βρέθηκα έψαλλα τα του αριστερού. Επειδή η αρχική βάση του Δ ήχου μου φάνηκε ψηλή, στην εναλλαγή στον στιχηραρικό πλ Α έκανα ακριβώς αυτό που έγραψε και ο Δημήτρης παραπάνω (δύο φωνές κάτω και λήψη του Νη ως Πα του πλ Α). Για την διαφοροποίηση των προτάσεών μας στη συνέχεια, έχω μια υποψία ότι ο Δημήτρης θεώρησε ότι ο Α ήχος θα ήταν στιχηραρικός, ενώ ήταν ειρμολογικός ("Πανεύφημοι μάρτυρες").

Ελπίζω να βοήθησα κάπως ...
 

Attachments

dimitrios.zaganas

Παλαιό Μέλος
#9
...Για την διαφοροποίηση των προτάσεών μας στη συνέχεια, έχω μια υποψία ότι ο Δημήτρης θεώρησε ότι ο Α ήχος θα ήταν στιχηραρικός, ενώ ήταν ειρμολογικός ("Πανεύφημοι μάρτυρες").
Όντως. Γι'αυτό θα συμφωνήσω με τα εξής:
λήψη του καταληκτικού Κε του ειρμολογικού πλ Α ήχου ως Δι του ειρμολογικού Α ήχου
ανάβαση δύο φωνών από τον καταληκτικό Πα του Α ήχου στον Γα και εδραίωση του Βαρέος ήχου
αντιπροτείνοντας την μετατροπή του Γα του Βαρέος σε Βου του πλ. δ΄ (όπου απαγγέλεται ο στίχος του "Ω του παραδόξου θαύματος").

Ωστόσο, θα επιμείνω στην
πτώση δύο φωνών από τον καταληκτικό Βου του δ΄ στιχηρ. (το Νη ως Πα του πλ. α΄)
ώστε να εξυπηρετήσει ως προς το εύρος και τον πλ Α που ακολουθεί
, αλλά και προκειμένου να μην διασαλευθεί εν τέλει η αρχική τονικότητα.
 
Last edited:

domesticus

Lupus non curat numerum ovium
#10
Παύση και απήχημα κατ'εξακολούθηση δεν νοούνται εν ώρα ακολουθίας.
Η αντιφωνική εκτέλεση των τροπαρίων δίνει κάποιο χρόνο προετοιμασίας για την εναλλαγή των ήχων.
Σὲ πολλὲς ἐνορίες οἱ προηγιασμένες ψάλλονται ἀπὸ ἕνα ψάλτη, ποὺ τὰ διαβάζει καὶ τὰ ψάλλει ὅλα, κατὰ διαδοχὴ, χωρὶς «κάποιο χρόνο προετοιμασίας». Στὴν περίπτωση αὐτὴ δὲν θὰ γίνει παύση;

Τὸ τὶ νοεῖται καὶ τὸ τὶ δὲν νοεῖται, ὅταν εἶσαι μόνος ψάλτης, εἶνια πααααάρα πολὺ σχετικό.

Ως προς τις βάσεις, μια ομαλή (και αρμονική) μετάβαση θα ήταν η εξής:

-πτώση δύο φωνών από τον καταληκτικό Βου του δ΄ στιχηρ. (το Νη ως Πα του πλ. α΄)
-μετατροπή του καταληκτικού Δι πλ. α΄ στιχηρ. σε Κε πλ. α΄ ειρμολ.
-μετατροπή του καταληκτικού Κε πλ. α΄ ειρμολ. σε Πα του α΄
-μετατροπή του καταληκτικού Πα του α΄ σε Γα του βαρέος
-παραμονή επί του Γα εάν τυγχάνει πλ. δ΄ εκ του Γα, ειδάλλως πτώση τριών φωνών (πλ. δ΄ εκ του Νη)
Συμφωνῶ, μολονότι σὲ πρακτικὸ ἐπίπεδο πρὲπει νὰ ὑπάρχουν τουλάχιστονν δύο ψάλτες.

Τέλος πάντων, τὸ σημαντικὸ εἶναι πὼς καλύφθηκε ὁ συνάδελφος.
 
Last edited: