Γεώργιος Σπανός / Georgios Spanos
Πρωτοψάλτης Ι. Ν. Αγ. Νεοφύτου Ανθουπόλεως Λευκωσίας Κύπρου / Protopsaltis of St. Neophytos, Lefkosia, Cyprus

(image from ieropsaltis.com)
Όλες τις πληροφορίες και ηχογραφήσεις της σελίδας προσέφερε ευγενικά ο κ. Γιώργος Σπανός τον οποίο και ευχαριστούμε.
Βιογραφικά / Biographical
Μουσικοκριτική του κ. Σπανού από το συγγραφέα Φίλιππο Οικονόμου όπως βρίσκονται στο συνοδευτικό φυλλάδιο του CD που μας έστειλε ο κ. Σπανός.

Ο Γιώργος Σπανός και το έργο του...

Όταν γίνεται λόγος για το Γιώργο Σπανό, τον Κύπριο μουσικό πρωτοψάλτη και τραγουδιστή, τον οποό γνωρίζω μόνο καλλιτεχνικά, μέσω της εντυπωσιακής και θαυμαστής παρουσίας του στο χώρο της Ελληνικής παραδοσιακής μας μουσικής, θ'αφορά κυρίως τις άοκνες δραστηριότητές του καθώς και τις μέχρι τώρα παραγωγές και παρουσίες του μέσα στο χώρο αυτό.

Την Ελληνική μας μουσική, γαλουχημένη από το παραδοσιακό πνεύμα, που τη γέννησε και την εξέθρεψε και που δυστυχώς, στις μέρες μας, αλλοιώνεται και παραλλάσσεται ενσυνείδητα, πολλές φορές ή και λόγω εγκατάλειψης και άγνοιας των αρχικών κανόνων, ο Γιώργος Σπανός την υπηρετεί και καλλιεργεί με γνώση, βαθύ αίσθημα αφοσίωσης και φυσικό τάλαντο. Κάθε μουσική δημιουργία του, μας δίνει την ευκαιρία να θαυμάσουμε το μέγεθος και το μόχθο αυτής της νέας δημιουργίας που προεκτείνει και συμπληρώνει όλες τις προηγούμενες και που θα νόμιζε κανείς - εσφαλμένα βέβαια - ότι τις ολοκληρώνει.

Ακάματος εργάτης και χαλκέντερος σκαπανέας της μουσικής μας παράδοσης, ερευνώντας και αναδιφώντας σε βάθος και φέρνοντας σε φως ξεχασμένες μουσικές δημιουργίες, τόσο του Κυπριακού όσο και του Ελλαδικού χώρου, έχει μέχρι σήμερα, στο ενεργητικό του, πέραν των άλλων ενασχολήσεών του, ως δημοσιογράφος και παρουσιαστής της δημοφιλούς εκπομπής του επίσημου Ραδιοφώνου της Κυπριακής Εκκλησίας ο «Λόγος» (εκπομπή «Ανατολικοί δρόμοι - Ύμνοι και Ψαλτοτράγουδα»), μια πλούσια και πολυσχιδή μουσική παραγωγή.

Σεμνός και υπεύθυνος ψαλμωδός ψάλλει, με την εντυπωσιακή, εύστροφη και μεγάλου εύρους μελωδική φωνή του, με το ιδιάζον βυζαντινό ψαλτικό ύφος, που χαρακτηρίζει τους Κωνσταντινοπολίτες ψάλτες και ερμηνεύει τα βυζαντινά μελουργήματα με απαράμιλλη τεχνική και προσήλωση στις Ελληνοχριστιανικές μας παραδόσεις.

Σπουδαίος τραγουδιστής, τραγουδάει με μοναδική άνεση και τεχνική στις διακυμάνσεις της μελωδικής και λυγερής φωνής του, αλλά και με υποδειγματική πιστότητα στην εκτέλεση των μουσικών «δρόμων» και διαστημάτων. Στα τραγούδια του διακρίνει κανείς το ηχόχρωμα του βυζαντινού μέλους συνυφασμένο με τον χαρακτηριστικό δρόμο του λαϊκού δημοτικού μας τραγουδιού, συνδεδεμένα και τα δύο με αξεχώριστη εσωτερική συνοχή.

Στο ρεπερτόριό του περιλαμβάνονται όλα τα είδη των παραδοσιακών τραγουδιών, τα λαϊκά, τα δημοτικά και ιδιαίτερα οι αμανέδες, οι οποίοι είναι υποδείγματα φωνητικού κάλλους και έντονων συναισθηματικών αποχρώσεων. Στο είδος αυτό αναγνωρίζεται ως πραγματικός δάσκαλος.

Ο Γιώργος Σπανός είναι μια ξεχωριστή μουσική προσωπικότητα και αποτελεί σήμερα, όχι μόνο για την Κύπρο αλλά και για όλη την Ελλάδα, ένα σπουδαίο και σημαντικό μουσικό κεφάλαιο που έχει πολλά ακόμα να προσφέρει στην εξέλιξη και διαμόρφωση της σύγχρονης μουσικής πραγματικότητας. Είναι ένα ζωντανό παράδειγμα για το τι μπορεί να προσφέρει καθένας που είναι προικισμένος με τάλαντο και δεν «...κρύψει το τάλαντό του εις την γην». Ανυπόκριτα τον θαυμάζω, τον επαινώ και τον ευχαριστώ για την πολύτιμη προσφορά του.

Εύχομαι στο φίλο Γιώργο Σπανό να έχει υγεία, σωματική, ψυχική και πνευματική καλή και σταθερή και κάθε εξ'ύψους δύναμη να συνεχίσει για πολλά ακόμη χρόνια τις ωραίες καλλιτεχνικές του δραστηριότητες και τις πολύτιμες μουσικοπνευματικές του δημιουργίες και παραγωγές.

Δείτε επίσης βιογραφικά και αφιέρωμα στο ieropsaltis.com [html]
Ηοχογραφήσεις / Recordings
Μουσικό Σεργιάνι (Ελλάδα, Κύπρος, Μικρά Ασία) με το Γιώργο Σπανό / Mousiko Sergiani (Greece, Cyprus, Asia Minor) with Georgios Spanos
Οι πιό κάτω πληροφορίες είναι από το εξώφυλο του CD.

Χορηγός: Η Ιερά Βασιλική και Σταυροπηγιακή Μονή Κύκκου.

Παίζουν οι μουσικοί:
Κυριάκος Γκουβέντας (βιολί)
Βαγγέλης Γευγελής (κλαρίνο)
Μάριος Παπαδέας (σαντούρι)
Αλέξανδρος Παπαδημητράκης (ούτι πολίτικο)
Βασίλης Κασούρας (λαγούτο)
Αναστασία Σιδηροπούλου (κρουστά)
Παναγιώτης Κουτσούρας (μπουζούκι)
Ηχολήπτες: «City Studio» (Α. Γιωργαλλή) και Studio R. Mic (tracks 1, 4, 9, 16)

Εκφράζονται θερμότατες ευχαριστίες:
- Πρός το φιλόμουσο Επίσκοπο Κύκκου κ. κ. Νικηφόρο για τη γεναιόδωρη χορηγία του.
- Το Κέντρο Λόγου, Τέχνης και Κριτικής για τη βοήθεια και συνεργασία του.

Τζιερύνειά μου (μουσική-στίχοι Γ. Σπανός) / Tzieryneia mou (music/lyrics G. Spanos) [mp3]
Θωρώ τον Πενταδάκτυλο / Thoro ton Pentadaktylo [mp3]
Στον Καραβά.../ Ston Karava...[mp3]
Καρπασίτισσα / Karpasitissa [mp3]
Αγάπησά την που καρκιάς / Agapisa tin pou karkias [mp3]
Κότζιηνη τριανταφυλιά μου / Kotzini triantafylia mou [mp3]
Είπουν σου να το αφήσεις / Ipoun sou na to afiseis [mp3]
Ούλλες οι μελαχρινές / Oules oi melaxrines [mp3]
Μ'έχεις μπερδεμένο μ'έχεις / M' echeis berdemeno m'echeis [mp3]
Σαν τα μάρμαρα της πόλης / San ta marmara tis polis [mp3]
Στο Γαλατά ψιλή βροχή / Sto Galata psili vroxi [mp3]
Κυρ Κωστάκη έλα κοντά / Kyr Kostaki ela konta [mp3]
Μήλο μου κόκκινο / Milo mou kokkino [mp3]
Ο Σπίνος / O Spinos [mp3]
Πέντε Έλληνες στον Άδη / Pente Ellinew ston Adi [mp3]
Ταπαχανιώτικος αμανές / Tabahaniotikos Amanes [mp3]
Μονωδικόν (σε δρόμο Ουζάλ) / Monodikon (in makam Ouzal) [mp3]
Ύμνοι Αγίου Γεωργίου και Ψαλτοτράγουδα / Hymns of St. George and psaltotragouda

(image from vatopaidi.wordpress.com)
Σημ. Όλες οι ερμηνείες συνοδεύονται με ενόργανο ισοκράτημα.
Εσπερινός / Vespers
Εις πολλά έτη Δέσποτα / Eis polla eti Despota [mp3]
Κύριε Εκέκραξα - Κατευθυνθήτω, ήχος Δ' / Kekragaria, Fourth Mode [mp3]
Στιχηρά εσπέρια του Αγίου, Ήχος Δ' / Stichera, Fourth Mode [mp3]
Δοξαστικόν («Αξίως του ονόματος») / Doxastikon [mp3]
Ιδιόμελο Λιτής (Του μεγάλου Βασιλέως), Ήχος Α' / Idiomelon Litis [mp3]
Στιχηρά προσόμοια - ήχος Δ' / Stichera prosomoia, Fourth mode [mp3]
Δοξαστικόν («Τον νοερόν αδάμαντα»), Ήχος Δ' / Doxastikon, Fourth Mode [mp3]
Απολυτίκιον («Ως των αιχμαλώτων»), Ήχος Β' / Apolytikion, Second Mode [mp3]
Όρθρος / Matins
Κάθισμα («Ανέτειλεν ιδού»), Ήχος Β' / Kathisma, Second Mode [mp3]
Κάθισμα («Πόθω ζέοντι), Ήχος Γ' / Kathisma, Third Mode [mp3]
Κάθισμα («Γεωργήσας εμμελώς»), Ήχος Β' / Kathisma, Second Mode [mp3]
Εις τον Ν' ψαλμόν («Ταις του αθλοφόρου» κτλ) / Idiomelon after the 50th psalm [mp3]
Εξαποστειλάριον («Έαρ ημίν επέλαμψεν») / Exaposteilarion [mp3]
Πασαπνοάριον και στιχηρά, Ήχος Β' / Pasapnoarion [mp3]
Δοξαστικόν αίνων («Ανέτειλεν το έαρ»), Ήχος Πλ. Α' / Doxastikon [mp3]
Τραγούδια Βασ. Κατσιφή και Αμανέδες / Songs by Vasili Katsifis and amanedes
Θεέ μου σε παρακαλώ (Προσευχή ιεροψάλτου) / Thee mou se parakalo [mp3]
Ν'άμουν σε ρέμα πλάτανος / Namoun se rema platanos [mp3]
Γιατί ο ήλιος σήμερα / Giati o ilios simera [mp3]
Το περιβόλι (στίχοι για το κατεχόμενο περιβόλι μου) / To perivoli (verses for my occupied garden) [mp3]
Να ζήσεις Βασίλειε Κατσιφή (αυτοσχεδιασμός), Ήχος Πλ. Α' / Na ziseis Vasilie Katsifi (improvisation) [mp3]
Αμανές αυτοσχεδιασμός, «Το πονεμένο στήθος μου», Ήχος Πλ. Δ' / To ponemeno stithos mou, Plagal Fourth Mode [mp3]
Ο Μέγας Εσπερινός και Όρθρος - ΄Αγιος Πολύδωρος / Hymns of St. Polydoros

(image from vatopaidi.wordpress.com)
Από το συνοδευτικό φυλλάδιο του CD που μας έστειλε ο κ. Σπανός:

O Άγιος Πολύδωρος ο Νεομάρτυρας, γεννήθηκε στη Λευκωσία λίγο μετά τα μέσα του 18ου αιώνα. Ανατράφηκε με πολλές στερήσεις από γονείς ευσεβείς, τον Λουκά προσκυνητή και τη Λουρδανού. Έμαθε τα ιερά γράμματα και σε νεαρή ηλικία ταξίδεψε στην Αίγυπτο και σ'άλλες χώρες κάνοντας τον πραματευτή. Όταν στα 1793 βρισκόταν στην Αίγυπτο, προσλήφθηκε γραμματέας από έναν Αρνησίχρηστο Ζακυνθην΄ό, ο οποίος τον παρέσυρε σε αμαρτωλή ζωή. Σε κάποια διασκέδαση μέθυσε και αρνήθηκε το Χριστό. Όταν όμως συνήλθε, μετενόησε πικρά, πήγε στη Βηρυτό και εξομολογήθηκε στον εκεί Αρχιερέα. Κατόπιν αποσύρθηκε στο Μοναστήρι του Όρους του Λιβάνου, όπου ξεκουράστηκε κατά τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή. Στη συνέχεια αναχώρησε για την Πτολεμαΐδα (Άκρι) όπου ανακοίνωσε στον εκεί Αρχιερέα τον πόθο του να μαρτυρήσει.

Με την προτροπή του Αρχιερέα αναχώρησε στην Αίγυπτο, αλλά λόγω θαλασσοταραχής πρσσάραξε στη Γιάφα. Από εκεί πήγε στη Χίο (13 Ιουνίου 1793) και μετά στη Σμύρνη, για να επιστρέψει και πάλι στη Χίο. Τελικά έφτασε στη Νέα Έφεσο, όπου μπροστά στο μουφτή ομολόγησε τον Χριστό και μετά από άγρια βασανιστήρια τον απαγχόνησαν. Ήταν ημέρα Κυριακή, 3 Σεπτεμβρίου, 1793.

Το λείψανο του νεομάρυρα ενταφιάστηκε κοντά στους τάφους των Αρμενίων. Σήμερα η κάρα του Αγίου Πολυδώρου φυλάσσεται στον ιερό ναό της Αγίας Αικατερίνης Πλάκας στην Αθήνα. Η μνήμη του τελείται στις 3 Σεπτεμβρίου.

Σημ. Όλοι οι ύμνοι (Προσόμοια, Δοξαστικά, Καθίσματα και Απολυτίκιο), μελοποιήθηκαν από τον Πρωτοψάλτη κ. Γιώργο Σπανό και ευρίσκονται σε ειδική φυλλάδα με βυζαντινή σημειογραφία.

Στις εκφωνήσεις ο Προϊστάμενος του ομωνύμου Ιερού Ναού πρωτ. Μάριος Δημητρίου.

1. Αίτηση / Aitisis [mp3]
2. Κεκραγάρια / Kekragaria [mp3]
3. Στιχηρά Εσπερινού / Kekragaria Stichera [mp3]
4. Έτερα στιχηρά / Etera Kekragaria Stichera [mp3]
5. Δοξαστικό Εσπερινού / Doxastikon[mp3]
6. Και νύν Εσπερινού / Kai nyn [mp3]
7. Φώς ιλαρόν / Fos ilaron [mp3]
8. Ιδιόμελο Λιτής / Idiomelon Litis [mp3]
9. Ιδιόμελο Λιτής / Idiomelon Litis [mp3]
10. Δοξαστικό Λιτής / Doxastikon Litis [mp3]
11. Και νυν Λιτής / Kai nyn Litis [mp3]
12. Αίτηση / Aitisis [mp3]
13. Απολυτίκιο / Apolytikion[mp3]
14. Κάθισμα / Kathisma [mp3]
15. Κάθισμα / Kathisma [mp3]
16. Κάθισμα / Kathisma [mp3]
17. Πεντηκοστός Δόξα και νύν / 50th psalm, Tais tou Athliforou [mp3]
18. Πεντηκοστός ιδιόμελο / 50th psalm, Idiomelon [mp3]
19. Εξαποστειλάρια / Exaposteilaria [mp3]
20. Πασαπνοάρια /Pasapnoaria [mp3]
21. Στιχηρά αίνων / Stichera pasapnoaria [mp3]
22. Δοξαστικό αίνων / Doxastikon [mp3]
23. Και νύν αίνων / Kai nyn, Despoina prosdeksai [mp3]
Ύμνοι - Κυπριακά τραγούδια - Αμανέδες (και δρόμοι στο ούτι) / Hymns - Cypriot Songs - Amanedes (and maqams on the oud)
Ύμνοι / Hymns
Εκ νεότητός μου, Λέγετος, Θρ. Στανίτσα / Ek neotitos mou, Fourth Mode [mp3]
Τρισάγιον και Δύναμις, Λέγετος, Θρ. Στανίτσα / Trisagion and Dynamis[mp3]
Άξιον Εστίν, Πλ. Δ' χρωματικός - Χιτζασκιάρ, Ανωνύμου / Axion Estin (anonymous composer), Hitzaskar [mp3]
Εξέδυσάν με (ενόργανο από συναυλία) / Exedysan Me [mp3]
Τραγούδια («φωνές της Κύπρου», επιλογές) / Songs ("Voices of Cyprus", selection)
Καρπασίτισσα (συναυλία) / Karpasitisa (from concert) [mp3]
Γειά σας κάστρη (συναυλία) / Geia saw kastri (from concert) [mp3]
Σαλβάρι ή «το τραγούδι του Κιόρογλου» / Salvari (or the song of Kioroglou) [mp3]
Να σου'γοράσω μηχανή / Na sou' goraso mihani [mp3]
Στου Αη-Αντώνη τα στενά (Διέυθυνση Μ. Τόκα)/ Sou ai-antoni ta stena (dir. M. Tokas) [mp3]
Παραλιμνίτικα (φωνή) / Paralimnitika (voice) [mp3]
Τα ωραία σου τα μάτια / Ta oraia sou ta matia [mp3]
Αρκοντογιός / Arhontogios [mp3]
Ακαθκιώτισσα (κατεχόμενη φωνή) / Akathkiotisa (occupied voice) [mp3]
«Φωνές» και αμανέδες / Voices and amanedes
Παφίτιτζιη (φωνή της Πάφου) / Pafititzi (voice of Pafos) [mp3]
Αμανές Ράστ (πλ. Δ', ερμηνεύτηκε σε ηλικία 18 ετών) / Amanes, Rast maqam (interpreted at 18 years of age) [mp3]
Ταμπαχανιώτικος αμανές (ραστ) / Tabahaniotikos amanes, Rast maqam [mp3]
Ιεροψαλτικό μοιρολόΐ (δρόμος Ουζάλ) / Ieropsaltiko miroloi, Uzal maqam [mp3]
Αμανές σε ήχο Α' Παθητικό (Σαμπάχ) / Amanes, Sabah maqam[mp3]
Δρόμοι στο ούτι / Maqams on the oud
Δρόμος Ντουγκιάχ (Α' ήχος) / Dougah maqam (First mode) [mp3]
Άλλα παραλλαγή Δουγκιάχ / Dugah maqam [mp3]
Ζιρκιουλέ / Zirgule maqam [mp3]
Δρόμος Ουζάλ / Uzal maqam[mp3]
Δρόμος Ουζάλ (ετέρα παραλλαγή) / Uzal maqam [mp3]
Επικοινωνία
Γιώργος Σπανός
Καρπάθου 21
2108
Αγλαντζιά
τηλ. +357 99490426
Λευκωσία